خواب بزرگ

زندگی در برهه حساس کنونی

2012-01-25T14:23:00.000+03:30

1 تمام سالهاي کودکي‌م در جنگ گذشت. جنگ براي ما به قدر صبح جمعه با شما بديهي بود. آن را به عنوان يکي از قواعد جهان شناخته بوديم.مدام از تلويزيون مي‌شنيديم که ما در برهه حساس کنوني هستيم. بعد جنگ از بزرگترها مي‌شنيديم که بايد صرفه‌جويي کرد و مراقب بود. چون تازه جنگ تمام شده و ما در برهه حساس کنوني هستيم. خودمان بزرگتر شديم سيدخندان آمد و سوپري محل‌مان شيريني داد.بعد بحران‌ها يکي بعد ديگري و اين بار خودمان کشف کرديم که بعله..در برهه حساس کنوني هستيم.

2 همه کساني که صحبت از "برهه حساس کنوني" مي‌کنند قصد اغراق و زياد کردن پياز داغ ندارند. مسئله اين است که بشر هميشه در برهه حساس کنوني‌ست. تا حالا ديده‌ايد کسي بگويد دوره‌اي از تاريخ غيرحساس و الکي بوده.خصوصن دوره حيات خودش؟

3 دلار، تحريم،‌جنگ ...اين عادت خبرهاي بد است که به هم سور مي‌زنند.خب بعدش؟‌ گيريم در مسابقه بدبخت‌ترين موجودات - در کل جغرافياي و تاريخ -جهان کاپ گرفتيم.بعدش؟

4 قرار بود دو دوست ازدواج کنند اما گير يکي از خانواده‌ها بيماري آقا اسماعيل بود. آقا اسماعيل سالخورده و بيمار، خورشيداش لب بوم بود و بيم اين مي‌رفت که با رحلت ناغافل کل مراسم را به هم بريزد. سرانجام بعد کلي کش و قوس زور بچه‌ها چربيد. نشان به اين نشان که الان بعد نه ‌سال آخرين خبري که از آقا اسماعيل شنيدم اين بود که صبح‌هاي جمعه با دوستانش مي‌رود کوه.

5 خيلي‌ها را ديده‌ام - يک وقتهايي خودم يکيش- که همه چيز را متوقف کرده‌اند بابت اين که ببينند: "بلاخره" چي ميشه؟ غافل از اين که بلاخره‌اي در کار نيست. يه چي ميشه ، بعدش يه چيز ديگه، بعد باز يه چيز ديگه و آدم پير مي‌شود. تاريخ اين شکلي است اصلن. کدام "بلاخره"؟ که همه‌مان همواره در برهه حساس کنوني هستيم.

6 به نظرم بد نيست - يک بار براي هميشه- درباره حساس بودن اين برهه، خبرهاي بد و بدتر ، جبر جغرافيايي و آقا اسماعيل ، پيش خودمان موضع بگيريم. صاف و ساده‌اش اين است که ژن‌هاي بي‌رحم خودخواه که به جهان آمده‌اند تا خود را تکثير کنند و نوع بهتري بسازند، بدون توجه به نگراني‌هاي ما،‌ بدون توجه به سيگارهاي ناشتا و اوضاع اقتصاد ، به کارشان ادامه مي‌دهند. هميشه همين‌طور بوده و خواهد بود.

7 همچنان وقتي خيلي تنگ‌ام مي‌گيرد ياد تکه‌هايي از تاريخ مي‌افتم که براي تلخي و وخامت مي‌توانند مثال باشند. از حمله مغول گرفته تا کوره‌هاي آدم سوزي. و بدترين‌شان- از حيث کش آمدن- قرون سياه وسطا. به ژن‌ها فکر مي‌کنم. به آدم‌ها. به کساني که اين دوره‌ها را تجربه‌کرده‌اند. نه تنها تجربه‌ کرده‌اند بلکه تمام دوران زندگي‌شان را آن ميان گذرانده‌اند. مي‌توانم تصور کنم که آنها هم سر آخر عاشق‌شده‌اند، بيمار شده‌اند.خوشي‌هاي روزمره کشف کرده‌اند. کار کرده‌اند. آسمان را نگاه کرده‌اند. چپق کشيده‌اند،‌ به هم پيچ و تاب خورده‌اند.

8 اصلن ما چطور مي‌توانيم زندگي کامل ميليون‌ها انسان را در دو کلمه " قرون وسطا" خلاصه کنيم؟

9 برچسب‌هايي مختصر و مفيدي که تاريخ‌دانان روي زندگي ما خواهند گذاشت به درد ما نمي‌خورد. باخت است اگر بخواهيم خودمان را هم از منظر آن تاريخ‌دانان نگاه کنيم. ما هم مثل همه آنها که بوده‌اند و خواهند بود آدمياني هستيم. روياهايي داريم. لذت‌ها و ناخوشي‌هايي داريم. زورمان به تغيير چيزهايي مي‌رسد، به چيزهايي نمي‌رسد. بايد بتوانيم بعد اين که کاپ ماتم را گذاشتيم روي تاقچه ، مثل ماهي بلغزيم در هزار دهليز تو به تو. بسازيم زندگي خودمان را.

10 اين رندي ماست. يادش مي‌گيريم و يک روز يادش خواهيم داد.

11 به همه‌شان بخنديم بلند قاه قاه

هفتمین کارگاه نوشتن خلاق بیگ اسلیپ برگزار می‌شود:

2011-12-26T20:44:00.000+03:30

مدرس: سروش روحبخش

مدت : 8 جلسه یک‌ساعت و نیمه
زمان : روزهای پنجشنبه از 13 تا 16 به مدت یک‌ماه
آغاز دوره: ( احتمالن) پنجشنبه ۸ دی‌ماه
هزینه: هشتاد هزار تومن
حداکثر ظرفیت کارگاه: ده نفر

بخاطر محدودیت ظرفیت، ملاک اولویت زمان ثبت‌نام خواهد بود.

برای آگاهی از شرایط ثبت‌نام یک ایمیل خالی به
bigsleep.workshop@gmail.com
بفرستید.

سوالات دیگر را از اینجا بپرسید.

غربتی‌ها

2011-12-20T03:15:00.001+03:30

1 رسوم تقویمی، کابوس ما غربتی‌هاست.
2 چهارده سال است که مقیم پایتخت‌ام. با نزدیک‌ترین قوم و خویش هزار کیلومتر فاصله دارم. انکار نمی‌کنم که این دوری و دوستی خیلی جاها نتیجه بدی نداشته. اما تعطیلات و عید‌ها و شب‌های چله یادم می‌آورد که غربتی هستم.
3 غربتی‌ها به تدریج معاشرت با دوستان را جایگزین رفت‌و‌آمد با خانواده می‌کنند. خب همه چیز تا اینجا خوب است.خانواده این دوستان هیچ‌وقت هووی رابطه شما نیست. مگر تعطیلی کذایی از راه برسد. روز یا شبی که هیچ کس در دسترس نیست. چون همه عذر موجهی دارند. به دلخواه یا اجبار کنار خانواده‌شان هستند. و در این ساعات است که یادت می‌افتد غربتی هستی.
4 غربتی باید دوستان غربتی هم داشته باشد. باید کنار دستش غریب و جامانده و تنهامانده روزگار داشته باشد. غربتی‌ها باید بیاموزند که هم‌خون و هم‌پیمان شوند. خانواده هم باشند.
5 روزی را تصور می‌کنم که بزم ما به قدری گردن‌کلفت شده که دوستان دیگر از پیش خانواده‌شان جیم می‌زنند تا این جشن یا تعطیلی را کنار غربتی‌های مقیم مرکز باشند.
6 روزی می‌رسد که می‌فهمی غربتی بودن ربطی به تجربه هجرت ندارد. چیزی‌ست در روح و روان آدمیزاد.خار است. ژن است. نکبت یا سرخوشی‌ست.مفهومی‌ست ورای کیلومتر.
7 " ... روح من
محزون و غمگین
در گوشه‌ی پنهانی از باغچه‌ی پر گلم
به ولگردی‌اش
ادامه خواهد داد.."

خوان رامون‌ خیمه‌نز

طبقه من ، حراج

2011-12-08T03:09:00.001+03:30

1 فرض کنید دست و بالتان را بابت ممیزی باز بگذارند و بگویند می‌توانی یک فیلم بسازی برای تخریب طبقه متوسط. نتیجه کار احتمالن چیزی تو مایه‌های تهران من، حراج یا شرایط خواهد بود.
2 مگر نه این است که سالهاست قصد دارند طبقه متوسط شهری ایران را به فساد و بی‌بند و باری متهم کنند؟ بگویند تنها دغدغه این طبقه مست‌شدن و رقصیدن و هم‌خوابگی‌ست؟‌ دو فیلمی که گفتم مستقیمن آب میریزد به آسیاب همین ایده‌ها.
3 سازندگان جفت این فیلم‌ها پرستیژشان این است که دارند درباره مشکلات و محدودیت‌های جامعه ایرانی صحبت می‌کنند. اما گیر کار جایی‌ست که گویا نه تجربه زندگی این طبقه را دارند نه تصوری از بدمن‌های قصه. و بدتر از همه توانایی‌شان در قصه‌گویی سینمایی خیلی بهتر از حاج‌فرج‌ یوزارسیف نیست.
4 چند سال پیش باشگاه خبرنگاران گزارشی به شیوه دوربین مخفی ساخته بود. یعنی مثلن دوربین مخفی بود. گفتگو با یک جوان عرق‌خور. طرف نشسته بود در یک اتاق نکبت‌زده. روی دیوارش هم یک پارچه بود با این نوشته : pop music .احتمالن در وب باشد اگر کسی حال جستجو داشته باشد. بعد جوان دانشجوی عرق خور قصه قرار بود اهل موسیقی و هپروت باشد. ولی سازندگان فیلم کذایی به قدری از ماجرا پرت بودند و میزانسن‌شان آنقدر کودکانه بود که فقط می‌شد به استکان آبی که طرف می‌خورد خندید. در فیلم شرایط هم نماز‌خوان فیلم نمازی می‌خواهند که نه مال اهل تسنن است نه مال شیعیان. سجده‌ای می‌کند که بیا و ببین. همه‌چیز باسمه‌ای‌ست. هم آدم اگر می‌خواهد قصه آدم عرق‌خور را تعریف کند باید آداب عرق‌خوری بداند هم کسی که می‌خواهد شخصیت‌اش نماز‌خوان باشد، نماز کسی را دست‌کم نگاه کرده باشد.
5 از تصویر مضحک و ابلهانه‌ای که این دو فیلم از لایف‌استایل دور و بری‌هام ساخته شرمگین‌ام. از هم‌سویی شوم این تصاویر با تریبون‌هایی که به قدر کفایت خفت‌مان می‌کنند عصبانی‌ام. این ما نیستیم. این زندگی ما نیست. ما این الکی‌خوش‌های بی‌بته خنگ هپروتی نیستیم. که اگر بودیم وضع‌مان به از این بود. لازم هم نمی‌شد ماشین دزدی از رومان رد شود. دو بار.

2011-12-07T22:57:00.001+03:30

1 هر انتخاب یعنی قید ده‌ها انتخاب دیگر را زده‌ایم. ده‌ها زندگی نکرده.ما تا ابد محکومیم درباره راه‌های نرفته خیال‌پردازی کنیم.
2 مقدار کل حسرت در زندگی ثابت است.حسرت‌ها از بین نمی‌روند. از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌شوند
3 إن الانسان لفی خسر...

خواهند دید

2011-12-05T20:25:00.001+03:30

1 هشت سال پیش پایان جهان را دیدم.
2 آذر سرد 82 گرسنه و بی‌پول و یه لاقبا دنبال خانه می‌گشتم. صاحبخانه پیشین اهریمنی بود که اگر کسی تعریف می‌کرد باورم نمی‌شد وجود خارجی داشته باشد. پولمان کم بود. تنها بودیم. هوا سرد بود. و اهلش می‌دانند که ترکیب تنهایی و گرسنگی و سرما می‌تواند بالش‌ها خیس کند.
3 یک چند بنگاهی رفتم . وسع‌ام را که شنیدند ابراز تاسف کردند و سری تکان دادند. بعد چند غروب فرساینده بی‌ثمر سر در آوردم از بنگاهی نبش میدان توحید. همان جا دم در روی صندلی نشستم. قیمت‌ام را گفتم و در دل با خودم قرار گذاشتم تا جوابی که می‌خواهم نشنوم از این جا بلند نخواهم شد.
4 مرد میانسالی بود. به خیابان نگاه می‌کرد. جوابم را نداد. فکر کردم زیادی زیر لبی گفته‌ام. داشتم تکرار می‌کردم که آرام سرش را برگرداند.لبخند تحقیر آمیزی زد و گفت : "نچ. این ورا مال تو نیست. نگرد." از روی صندلی بلند شدم. بلند شدنی. پایان جهان.
5 باقی قصه هپی اند است. از قضا روز بعدش همان ورا - که مال من نبود- با یکی از انسان‌ترین بنگاهی‌ها و بهترین صاحبخانه‌های جهان ملاقات کردم. آپارتمان فوق‌العاده‌ای را به قیمت فوق‌العاده قرارداد بستم و از آن زمان تا سالها بعدش هر روز از جلوی ویترین مردی رد می‌‌شدم که ناقوس پایان جهان را را به صدا در آورده بود. همیشه فکر می‌کردم یک روز می‌روم یقه‌اش را می‌گیرم و می‌گویم :‌"دیدی؟‌ دیدی؟ "
6 دیگر از هیچ "نچ‌"ی نمی‌ترسم.بدترین‌هاش را شنیدم و به قدری عمر کردم که بدانم هیچ‌کدامشان جدی نبوده. تعدادی بازی‌ام نداده‌اند که چند سال بعدش ناچار شدند برای ورودم به بازی نازم را بکشند. از کسانی نچ شنیدم که بعدها برای فراموشی گذشته استاد صدایم کردند. انکار نمی‌کنم از این بازی دائمی روزگار راضی‌ام.
7 حالا دارم اینها را می‌گویم که هر بار "نچ"ی شنیدید و صدای ناقوس پایان جهان به گوشتان خورد یاد این قصه واقعی بیفتید. شما هم لبخندی بزنید و در دلتان بگویید: "‌خواهیم دید."
حتا اگر دوست داشتید بگذارید مثل آدم بدجنس کارتون‌ها چشمتان برقی هم بزند. قول می‌دهم دیر یا زود خواهند دید.
8 پایانی در کار نیست. ناقوسی در کار نیست...

گربه‌های خوب به بهشت می‌روند، گربه‌های بد همه‌جا

2011-10-21T00:13:00.001+03:30

Smelly Cat, Smelly Cat,
?What are they feeding you
Smelly Cat, Smelly Cat....It's not your fault

Phoebe Buffay

آيا چون ایران شبیه گربه‌است ما شاهد این تعداد گربه سرگردان در خیابان‌ها هستیم؟ آيا خیابان‌های ایتالیا پر از لنگه چکمه‌های گمشده است؟
گربه‌ها همه جا هستند. همزیستی با آنها - بیرون جستن از جاهای غیر منتظره، ناله‌های جفت‌گیری بهاره، زوره‌هایی شبیه نوزاد آدمیزاد ...-اینقدر برایمان عادی شده که یادمان می‌رود این پستاندار کوچک زمانی در دوران باستان واسطه جهان مردگان بودند. پرستش و مومیایی می‌شدند و رویای تعداد کثیری از نیاکان ما احتمالن پر از میو میو بوده.
این نوشته درباره چهار گربه مشهور است.با احترام به همه گربه‌هایی که نامشان ذکر نشده از جمله گربه های اشرافی ، گربه آوازه‌خوان،گربه سگ ،فلیکس گربه، گربه نره، گربه بازرس و...

گربه چشایری
اول نیش بازش هویدا می‌شود بعد خودش. موذی و نیمه‌مرئی بالای درختی چمباتمه زده و به آلیس گمشده جوابهای دوپهلو و کنایه‌آمیز می‌دهد. او کسی است که اولین بار چشم آلیس را بر این حقیقت می‌گشاید که جهان دیوانه‌خانه‌ای بیش نیست و صرف حضورمان نشان می‌دهد که دیوانه‌ایم. لوئیس کارل گربه چشایری را بیش از یک و نیم قرن پیش در آلیس در سرزمین عجایب خلق کرد.درباره خاستگاه نام این جانور موزمار که کلی رازهای پنهانی می‌داند و نمی‌گوید و لبخند از دهانش نمی‌افتد بحث و نظر فراوان است. اما فارغ از نام غریبش همیشه پای ثابت انواع اقتباس‌های وفادار و بی‌وفا از آلیس است و چند باری کاراکتر و نامش به عالم ترانه‌سرایی و موسیقی هم راه پیدا کرده.

تام
در کنار سیلوستر یکی از بدشانس‌ترین گربه‌های عالم. تام از 1940 تا کنون در تعقیب جری‌ست. در مقابل بلاهایی که طی هفتاد سال اخیر سر او آمده فیلم saw رومانتیک محسوب می‌شود: کنده شدن سر، در آمدن چشم‌ها از حدقه، پاره شدن قلفتی پوست، گیر کردن زبان لای تله‌موش، انفجار دینامیت در شکم و .... تام بارها با شکنجه‌گر کوچولو‌اش آشتی و صلح می‌کند. در چندین اپیزود حتا با او علیه خصم مشترک متحد می‌گردد. تام یکی دو باری هم عاشق می‌شود. به Toodles Galore لوندجفاکار دل‌می‌بازد ، شکست عشقی می‌خورد و در پایان اپیزودی تلخ در فکر خاتمه زندگی‌اش جلوی ریل قطار می‌خوابد.
تام ابژه فرافکنی همه تمایلات سادیستی ماست. هفتاد سال که سهل است، او محکوم است تا پایان جهان از موش زرنگ فسقلی رکب بخورد.

گارفیلد
گربه‌ترین گربه عالم.اسوه تن‌پروری و بخور و بخواب. مظهر لایف‌استایل محبوب اما دست‌نیافتنی اغلب ما.گارفیلد لوس،خودخواه و تنبل است با این حال ایده‌هایش اغلب فیلسوفانه و قابل تامل‌اند. خالقین گارفیلد احتمالن با ابیات حافظ آشنا نبوده‌اند و گرنه گویی برای این کلاف چاق نارنجی سروده که :‌ دولت آن است که بی‌خون دل آید به کنار/ ورنه با سعی و عمل باغ جنان این همه نیست
گارفیلد درون همه ماست.

گربه چکمه پوش
گربه سرتق و حیله‌گر پسر فقیر روستایی را به شاهی می‌رساند. همه جا پسرک را "‌سرورم مارکوس کاراباس" معرفی می‌کند و کی به حرفهای لفظ قلم گربه‌ای که چکمه به پا دارد شک می‌کند؟
گربه چکمه‌پوش اواخر قرن هفدهم خلق شد. به سرعت میان قصه‌های کودکان جا باز کرد. با این به شکل عجیبی آن‌قدر بخت‌یار نبود که در عالم سینما نسخه آبرومندی و مشهوری دست و پا کند. تقدیر این بود که خیلی‌ها گربه چکمه‌پوش را از "شرک" بشناسند. گربه‌ای که گرچه ربطی به داستان اصلی ندارد اما همان جنتلمن‌موآبی و اطوار قدیمی‌اش را حفظ کرده. و ویژگی یونیک دیگری هم بهش اضافه شده: خودمظلوم سازی تکان‌دهنده و دل‌نرم‌کنی عاجز کننده‌اش. کافی‌ست وقتی چیزی می‌خواهید چشم‌هایتان را - اگر بلدید- شبیه گربه چکمه‌پوش شرک کنید.

تقدیم به فرشاد رستمی، ناخدای همه گربه‌های گمشده تهران

شکار آخر

2011-10-06T00:17:00.000+03:30

1 این یک اعتراف است.روزگاری شکارچی بودم. خیلی قدیم. شکارچی ارواح سرکش.

2 بیست سالم بود و گمان می‌کردم تقدیرم این است. که آن "فرزندان ناهمگون"‌ را کشف کنم و به قدری که بلدم دستشان را بگیرم. بهشان اعتماد به نفس بدهم، قله‌ها را نشان‌شان بدهم تا ببینند که بیراه نمی‌روند و در مقابل جماعت خاکستری و طعنه‌زن پوست کلفت‌شان کنم تا راه خودشان را پیدا کنند. احساس می‌کردم همه این فرزندان ناهمگون به قدر من خوش‌‌شانس نبوده‌اند که در نوجوانی با هولدن کالفیلد و فیه‌مافیه و گل‌صدبرگ و گزارش به خاک یونان آشنا شوند. و حالا وظیفه من است که حامی‌شان باشم.

3 از اعتماد به نفس و ایمان آن خود بیست ساله تعجب می‌کنم. خنده‌ام می‌آید و بفهمی‌نفهمی تحسین‌اش می کنم.

4 این من بودم: دم دم‌های غروب پیراهن نخی آبی کمرنگ می‌پوشیدم با جین. تسبیح سرخی ( که خودش قصه داشت) می‌انداختم به مچ دستم. و از خوابگاه می‌زدم بیرون. به سمت پارک لاله. هدف‌ام؟ شکار روح...

5 این که چطور ارواح را شکار می‌کردم یا نه می‌توانم توضیح بدهم و نه خوب به خاطر دارم.

6 یادم هست که چطور یک شب عجیب برای "مهدی" رفتم پای منبر - دو زانو نشسته بود روی زمین و من چهار زانو روی تخت‌ام- و بعد دو تن از عجیب‌ترین دوستان هم شدیم. یادم هست یکی از همین شب‌ها "پیمان" در پشت‌بام خوابگاه شکار شد. به دلایلی تنها تکه‌ای از صحبت‌مان را یادم هست که درباره سیرن‌های اودیسه بود. که هر که در گوشش موم نریخت غرق شد. وباز دوستی عمیقی شکل گرفت...

7 با مرور دفتر خاطرات آن دوران احتمالن ماجراها را دقیق‌تر بخاطر خواهم آورد. اما به عمد در ورق زدن دفترها خودداری می‌کنم. نگرانم که "ترس" هم به احساسات عجیبی که درباره آن دوران دارم اضافه شود.

8 آدمیزاد بزرگ می‌شود. عاقل می‌شود و به تدریج می‌فهمد نجات جهان (‌از چی؟) ناممکن و کودکانه است. همچنین اگر احتمالن پیش روانکاو حاذقی برود، او برایش توضیح می‌دهد که قرار گرفتن مدام در مقام پیر و مرشد نه تنها از برخی مشکلات کودکی ناشی می‌شود بلکه اصلن برای زندگی عادی زیان‌آور و نابودکننده است. حتا اگر هیچ‌کدام از اینها رخ ندهد احتمالن آن قدر درگیر اجاره‌خانه و قسط و قبض می‌شود که شکار ارواح سرکش از سرش بیفتد.

9 پس نوشته‌ها شدند شکارگاه من. مثل قبل نیست که با کسی رو در رو شوم و در معبد شائولین خودمان بنشینیم و مراقبه کنیم.یا آن قدر جان و وقت و ایمان داشته باشم که با آدم‌های حقیقی سر تجربه‌ام از زندگی و دنیا چانه بزنم.کدام راه و بیراه که خودم- مثل همه آدمیزادان بخت‌برگشته- هر روز به صراطی‌ام. اما عادت‌های خیلی قدیمی راحت دست از سر آدم برنمی‌دارند. این شد که نوشته‌ها شدند شکارگاه من. وقتهایی از خودم راضی‌ام که از هزار قلابی که در خلاء ول کرده‌ام ، یکی‌شان تکانکی می‌خورد. ایمیلی می‌رسد. مسیج‌ای می‌رسد. آخ یکی در میاید. با خودم می‌گویم اگر خارخار "آن جهان دیگر" در جان‌اش بیدار شده باشد کار نیک امروزم را انجام داده‌ام و شب راحت می‌خوابم.

10 این که کشف آن جهان دیگر، آن سرزمین عجایب بدبختی است یا خوشبختی بحث قدیمی است. کدام "فرزند ناهمگون‌" ای پیدا می‌شود که گاهی با خودش آه نکشد و حسرت زندگی عادی را نخورد و بر باعث و بانی مسیری که رفته لعنت نفرستد؟ اعتراف می‌کنم هنوز نمی‌دانم کشف سرزمین عجایب موهبت است یا نفرین. ولی می‌دانم چون خودم را درگیر کرده - به شکل بدجنسانه ای- هر که را در جهان بتوانم درگیرش می‌کنم. چه بهشت برین باشد چه انبار تاپاله. بله. ما همه با هم هستیم.

11 عادت‌های قدیمی راحت دست از سر آدم برنمی‌دارند. هنوز که هنوزه وقتی میان خاکستری رایج همگانی آذرخش روح دیوانه‌ای می‌بینم (‌ روحی مردد بین انتخاب قرص قرمز و آبی مورفیوس ) خون به سرم می‌دود. دندان‌هایم را روی هم فشار می‌دهم که سرم را بیاندازم پایین و به بدبختی خودم برسم. که برنگردم و بهش نگویم من درست همینجا ایستاده بودم که تو ایستادی. در خیالم خودم را می‌بینم که شده‌ام خرگوش آلیس. تعمدن جلویش خودی نشان می‌دهم و ساعت جیبی‌ام را نگاه می‌کنم و زیر لب غرولندی می‌کنم که : خیلی دیر شده! بعد سر می‌خورم داخل تونل سرزمین عجایب. جوری که مطمئن شوم کسی که سرش به تنش‌اش بیارزد می‌داند خرگوش حرف نمی‌زد و ساعت جیبی ندارد و من باب کنجکاوی حتمن پشت سر من وارد دالان تاریک می‌شود و زندگی‌اش برای ابد تغییر می‌کند.

12 دیگر تقریبن همیشه سرم را می‌اندازم پایین و می‌روم سراغ زندگی خودم. ولی مثل همه شکارچی‌های بازنشسته این حق را برای خودم قائل‌ام که روزی شکار آخرم را بکنم. آواز قویم را بخوانم و شکارچی دیگری بسازم...

" کودکی نزدیک پدرش کار می‌کرد و قلب من از این آرزو به درد آمد که کاش می‌توانستم او را با خود به سر راه‌ها بکشانم...پس فردا سر صحبت را با اون باز کردم. و او چهار روز بعد ترک همه چیز گفت تا در پی من بیاید. چشم‌های او را در برابر شکوه و جلال دشت گشودم و او دریافت که دشت برای او گشاده است. به روحش سرگردانی را آموختم و روح او - که بلاخره شادمانه بود- عاقبت آموخت که حتا از من نیز ببرد و با تنهایی خویش خو کند. "

مائده‌های زمینی. آندره‌ ژید

مرد پاینده

2011-10-04T23:49:00.000+03:30

1 روزگاری مجنونی را می‌شناختم که مسیرش از چهار راه طالقانی بود تا میدان ولی‌عصر.
این تکه را می‌رفت و برمی‌گشت. قدم‌هاش بلند و نامتعادل بود. انگار هیولای دلرحمی در حال قدم زدن در خیابان کوچک ما آدمیزادان ، نگران آسیب دیدن چیزهایی زیر پایش باشد. چیزی بود بین شلیدن و پرواز کردن. یقه پیراهنش پاره ، جلوی سرش طاس بود و دماغش سرخ بود و موهای کم‌پشتش را باد پریشان می‌کرد و آستین‌هایش شلخته برای خودشان ول می‌گشتند.
راه می‌پرید و همین یک جمله را فریاد می‌زد:‌
" دخترا...پسرا...به عشق شما زنده‌ام. به عشق شما پاینده‌ام."

2 هشت سال از آخرین باری که دیدمش گذشته.
گرچه به ندرت تسلیم سانتی‌مانتالیسم‌ی می‌شوم که به شکل غلو‌آمیزی معصومیت دیوانگان را می‌ستاید و انسان مدرن متمدن را ( چرا؟) سرزنش می‌کند. ولی بعد این سال‌ها هنوز درباره قصه این مرد خیال‌پردازی می‌کنم. درباره استحاله‌اش. درباره روزی که مرد عاقلی بوده و احتمالن روی این پیراهن آبی‌کمرنگ‌اش کت می‌پوشیده. درباره آنچه به سرش آمده. و ترجیع‌بند غریب‌اش.
و اغلب اوقات او را بابت این مانیفیست صریح‌اش می‌ستایم. بدم نمی‌آید می‌‌شد گاهی انفجار شیدایی را اینقدر راحت بیرون ریخت.
3 اول از ذهنم می‌گذرد کاش جوری کسی بهش برساند که یکی درباره‌اش نوشته و یادش را گرامی داشته. خیلی سریع یادم می‌افتد : چه اهمیتی می‌تواند داشته باشد؟
برای مردی که به عشق ما زنده است. که پاینده است.

چهارده

2011-10-02T15:01:00.001+03:30

1 من هم در نوجوانی عشقی دست و پا کردم. وقتی نغمه‌گر عشق افتخاری پخش می‌شد لازم بود آدمیزاد کسی را دوست داشته باشد و به یادش آه بکشد. سرزمین وحشی روح چهارده ساله با آتش‌فشان‌های طاغی هورمون نیاز به ملکه‌ای داشت که بی‌تابی‌ها را آرام کند. من هم ملکه‌ای برای خودم پیدا کردم.
2 "پ" را دو بار دیدم و فهمیدم که عاشقم.در خیال سوگند خوردم برایش جان می‌دهم و وجودش راز مگوی همه عمرم خواهد شد. شب‌هایی که با خانواده می رفتیم ساندویچی تمام لذت‌ام این بود که زودتر از همه غذا را تمام کنم و بیرون مغازه در خیابان خالی قدم بزنم و آه بکشم و با خودم زمزمه کنم : تو صبح بهار شادی انگیز/ من همچو غروب سرد پاییز ...
3 فهمیدم که "پ" از من اندکی بزرگتر است. در یک بعدازظهر بی‌تاب کشف کردم که این اختلاف سن اتفاقن خط قرمز‌های وصال ما را بیشتر خواهد کرد و کدام نوجوانی‌است که از خط قرمز بدش بیاید؟ عشق پنهان من پیشاپیش تراژیک بود و بابت همین خیلی کیف می‌داد اگر زیر لب می‌خواندم : تو جلوه مهرشعله افروز / آن شمع خموش درگهت من...
4 اولین بار بود در زندگی که من شمع خموش درگه کسی بودم و بچه ببر تنها با این احساس رقیق خاکساری آرام می‌شد. انگار کن این درد و راز و گداز و فراق پنجه‌ای باشد که پشتش را می‌خاراند.
5 دفترهایم پر از طرح چهره "پ" است. هر دو سال یک‌بار اتفاقی می‌بینمش. او رفته تهران و مگر اتفاق فرهنگی باشد و من همراه پدرم تهران که ببینمش. اینجاست که بیت‌های دیگر برایم معنی پیدا کرد:‌ ای مظهر قدرت خدایی/ چون ماه نهفته در پس ابر / رخساره به ما نمی‌نمایی....
6 فصل‌ها رنگ به رنگ می‌شوند و ابرها با سرعت آسمان را می‌نوردند.
7 حالا من 19 ساله‌ام. پنج سال است که پنهانی عاشقم به "پ". من تهرانم. شهری که او هست. تهران جایی نیست که آدم‌ها اتفاقی بت‌های دل‌آزارشان را ببیند. می‌گویند شهر نامردتر از این حرفهاست. ولی من بخت‌یارم. عصر زمستانی می‌روم افتتاح همان نمایشگاهی که خیال می‌کنم باید سر بزند.و آنجاست. اما تنها نیست.
8 جهان روشن می‌شود و تکه‌های ابلهانه عشق ناگهانی را به رخ‌ام می‌کشد. یادم می‌آورد که او را فقط به تعداد انگشتان دست دیده‌ام. انگشت‌های یک دست. اصلن نمی‌شناسمش. او هم مرا نمی‌شناسد.از من بزرگتر است. برای خودش این چند سال اعتباری به هم زده. و حتمن برای خودش کسی یا کسانی دارد. رو می‌کنم به علیرضا افتخاری او هم شانه بالا می‌اندازد که به من چه. ببر جوان بی‌نیاز از عشق‌های نوجوانی رام‌تر شده و خاطره قدیمی " پ" همان شب زمستانی تا صبح فرصت دارد که به نتیجه‌ای برسد.صبح حکم براین می‌شود که خاطره "پ" برای دوران قدیم بماند و تمام. من به جهان واقعی سلام می‌کنم. می‌گویند اسمش بزرگ‌شدن است. دیگر افتخاری‌اش هم همچین آدم باحالی نیست.
9 چند باری از سر بازی روزگار با "پ" یک جورهایی همکار شدم. ته دلم یک یادش بخیر می‌ماند. مثل حس وقتی کریستال لوستر خانه مامانی را - که زمانی فکر می‌کردم گنج است-بین وسایل پیدا می‌کنم.
10 هفده سال از روزی که ای از تو چراغ دیده روشن با خودم می‌خواندم گذشته. درباره عشق جور دیگری فکر می‌کنم و عزیزهای دنیای واقعی را ملاقات کرده‌ام. به "پ" زنگ می‌زنم که بیا ببینمت کارت دارم.
11 قصه را برایش می‌گویم.سورپرایز می‌شود و می‌خندند. می‌گوید اگر وبلاگ داشت این را حتمن می‌نوشت ( در دلم می‌گویم که من خواهم نوشت) درباره چهارده سالگی‌مان حرف می‌زنیم. یادی می‌کنیم از آدم‌های قدیم و بعد قصه واقعی زندگی‌مان را تعریف می‌کنیم.
12 اطمینان می‌دهم که این سینما پارادیزو نیست و الان اصلن عاشقش نیستم.اعتراف به قصه قدیمی برایم صرفن استفاده از سخاوت جهان است در خلق موقیت‌های شوخ‌طبعانه و عجیب.
13خداحافظی می‌کنیم و می‌رویم پی کارمان.
14 انگار ماموریتی را انجام داده باشم. تکه‌ای از نوجوانی دست از تعقیب من برمی‌دارد. خیالش راحت به سیاره ملتهب خودش باز می‌گردد...

پوست،پیزی و در پشتی

2011-09-11T18:43:00.001+04:30

1 خانه وبلاگ‌نویس باید راه در رو داشته باشد.

2 همان ب بسم‌الله فیلم ساختار شکنی هری یک سکانسی دارد که خاطره همه کسانی‌ست که می‌نویسند:

خواهر همسر سابق آقای هری گریان و مسلح وارد خانه آقای نویسنده می‌شود و شاکی‌ست که چرا "ماجرا"ی ما را در کتابت لو دادی.هری قسم و آیه می‌خورد که من اسم‌ها را عوض کردم. تازه این قصه است واقعی نیست که. زن عصبی و ناباور از این که چطور هری تن به چنین خودافشاگری رسوایی‌برانگیزی داده دست به اسلحه می‌شود.

3 بابت همین سالهاست هر خانه‌ای اجاره می‌کنم اول راه دررو را چک می‌کنم. پنجره‌ای، در پشتی، جایی که وقتی نیمه شب شخصیت نوشته‌ها ناغافل و مسلح سر می‌رسند بتوانیم فرار کنیم.

4 فرق اسامی مستعار و اسامی واقعی خیلی سریع از بین خواهد رفت. کسی که قلمش خواننده پیدا کند خیلی زود لو می‌رود. و وبلاگ‌نویس باید سرانجام با این واقعیت گزنده کنار بیاید که مادر و خواهر و همکار و رئیس‌اش ممکن است خواننده‌اش باشند. بعضی وبلاگ‌نویسان در این مرحله عرصه را تنگ می‌بینند و نوشتن را رها می‌کنند.یا به حساب خودشان کنج خصوصی‌تری پیدا می‌کنند. از زمانی که فهمیدم با تعدادی از فالوئرهای گودر همکاریم دانستم که چنین کنجی وجود خارجی ندارد. وب در نهایت یک خانه شیشه‌ای‌ست و ماهیت‌اش را بخاطر دل‌نگرانی‌های ما تغییر نخواهد داد.اگر کسی می‌پذیرد در خانه شیشه‌ای زندگی کند یعنی حضور چشم‌های آشنا را هم پذیرفته.

5 "عزیزم اونی که نوشته بودی منظورت من بودم؟" " خاله جان حالت خوب است؟‌ این که نوشته بودی یعنی چی؟‌" "‌اصلن فکر نمی‌کردم اینقدر بچه باشی که برداری این ماجرا ما رو برای همه تعریف کنی" و ...قس علی هذا. وبلاگ‌نویسی که تصمیم می‌گیرد به نوشتن ادامه بدهد تا مدتی از این حرفها خواهد شنید.در خوشبینانه‌ترین حالت نزدیکان به تدریج مرزی را بین نوشته‌ها و شما خواهند کشید که حافظ روابط‌تان خواهد شد. و به تدریج حضور خانواده و همکار را فراموش خواهید کرد.

6 وبلاگ‌نویس بابت جسارت‌ - یا مشکلات روانی‌- اش چیزهایی را می‌گوید که دیگران درکش می‌کنند اما معمولن دوست ندارند آن کسی باشند که می‌نویسدشان. کسی که خواننده پیدا کرده مثل کسی است که می‌دهد خانه شیشه‌ایش را هر روز بشورند تا تصاویر خانه واضح‌تر و شفاف‌تر شود.طبیعی‌ست که مشکلات ناگزیری خواهد داشت که اگر آن طرف ترازو" شهرت" و احساس خوش "مورد توجه قرار گرفتن" را بگذاریم خیلی وقتها معامله منصفانه‌ای خواهد بود. اگر وقتی هم احساس غبن کردید چهار بار جلوی آینه برای خودتان زمزمه کنید : "طوفان کودکان ناهمگون می‌زاید" و تصور کنید که یک کودک ناهمگونید و احساس آرامش کنید.

7 اگر سرنوشت(بیماری/لذت/..)تان نوشتن باشد ،فقط این چک لیست را تیک بزنید. باقی حرف‌ مفت است:

پوست کلفت برای فراموشی چشم‌های نگران مادرتان

پیزی چرمی برای نشستن ( مینیمال نویس‌ها این را هم لازم ندارند)

و در پشتی برای فرار احتمالی از دست مهمانان عصبانی نیمه‌شب

8 هفته وبلاگ‌نویسی مبارکتان!

می‌خواهم در آینده چه کاره‌ شوم؟

2011-09-07T00:11:00.001+04:30

خب، قبلن گفتم که می‌خواستم در آینده چه کاره شوم. به هر حال دقیقن دزددریایی، کارآگاه خصوصی یا فضانورد نشدم. اما این جلوی خیال‌پردازی‌ام درباره آینده را نمی‌گیرد. شغل‌هایی که پیش‌زمینه فراوان تخصصی یا آکادمیک می‌خواهند را از گزینه‌ها حذف می‌کنم ( مثلن روانکاوی: هشت سال پزشکی عمومی و بعد تازه تخصص) مواردی را باقی می‌گذارم که با توانایی‌ها و بلد بودن‌های حال حاضرم در سی و یک سالگی بخواند. لیست شغل‌های آرمانی‌ام اینهاست:

1. رویابین : گویا این رویاهایی که من‌ می‌بینم خیلی رایج نیست. اینجوری می‌گویند. فرض را بر این می‌گذارم که بی‌راه نمی‌گویند. بنابراین تخیل می‌کنم شغلی را که آن به ازای تعریف کردن خوابهام بهم پول می‌دهند. مثلن یک شرکت چندملیتی دیوانه در حال ساخت یک دیتابیس غنی از رویاهای محتمل بشر است. یا هیات مدیره‌ای دارد پیرو سورئالیسم که تصور می‌کنند تعریف کردن صبح به صبح رویا برای کارگران خلاقیت آنها را بالا می‌برد. یا یک کمپانی غول‌آسای فیلمسازی ( وارنر بروز حدس می‌زنم) یک تیم رویابین تشکیل داده که منبع الهام فیلمنامه‌نویسان باشند. حتا شاید حاضر شوم به شنیع‌ترین حالت‌اش هم تن بدهم که : یک روانکاو شکم‌سیر قصد دارد به شیوه روانشناسی و کیمیاگری کتابی بنویسد و خواب‌های مرا یک عمر سوژه تحقیقاتش می‌کند و من اینجوری می‌شود که هشت ساعت خواب‌ام با هشت ساعت کارم یکی می‌شود و باقی روز را فرصت دارم برای خودم بچرم.

2. تحلیل‌گر رویا: گفتم که نمی‌توانم روانکاو شوم. اما معنی‌ایش این نیست که نتوانم از توانایی‌ام در تحلیل رویا پول در بیاورم. سالهاست تحلیل رویا می‌خوانم و بارها شاهد دهان از شگفتی باز شده کسانی که رویایشان را تحلیل کرده‌ام بوده‌ام. بنابراین با اعتماد به نفس قابل قبولی - جایی که این کارها نیاز به مجوز نداشته باشد- می‌توانم یک کلینیک تحلیل رویا دایر کنم. قرار نیست به آدم‌ها مشاوره بدهیم یا روانکاوی‌شان کنیم. قرار است زبان خواب را برایشان ترجمه کنیم تا پیش چشمان بیاید که ناخودآگاهشان درگیر چه قصه‌ای‌ست. خیلی تمیز و ساده. مراجعین ما را هم مردان و زنان نگرانی تشکیل می‌دهند که "دیشب یک خوابی" دیده‌اند که به نظر خودشان عجیب بوده و با سماجت می‌خواهند سر از کارش در بیاورند.

3. نویسنده اجیر: این اصطلاح من‌درآوردی است. انگلیسی‌اش نمی‌دانم چیست. معنی‌اش این است که تو توانایی‌ت در بازی با کلمات را به خدمت محصولات یا شرکت‌ها در آوری. یک جور تبلیغ است در معنای فرهنگی‌تر. مثل این دولت‌هایی که مثلن وبلاگ‌نویس استخدام می‌کنند برای تبلیغ یک منطقه با پتانسیل جذب توریست. ابدا یاد کلمه مزدوری نیفتید. معروف است که وقتی فیلم هفت گل می‌کند از دیوید فینچر- که سالها تیزر تبلیغاتی می‌ساخته- می‌پرسند خودت احساس بدی نداری که برای توصیه یک محصولی دروغ می‌گفتی؟ جواب رندانه‌ای می‌دهد که : "من امیدوارم که بییندگان آن تبلیغات آن‌قدر ابله نباشند که به صرف تیزر من بروند آن را بخرند!" تازه در این شغل کذایی من هم شرایط خودم را دارم. برخلاف عقیده‌ام چیزی نخواهم نوشت و فقط اگر از محصول یا مکان کذایی خوشم بیاید حاضرم به خدمت کارفرما درآیم. کدام نویسنده دوست ندارد به صرف توصیف چیزها بهش پول بدهند؟

4. مشاور : این کلی‌ترین عنوان شغلی‌ست که بهش عشق می‌ورزم و همیشه احساس می‌کنم از پس‌اش برمی‌آیم. دوست ندارم این مشاوره محدود و تخصصی باشد.می‌خواهم ترکیبی باشد از روانشناسی، مدیریت، تبلیغات، سیاست ، هنر و دیوانگی. دوست دارم چیزی باشد درباره چیزها، ایده‌ها. جرقه‌ها. از دکوراسیون محل کار گرفته تا پیش‌بینی زمینه‌های سرمایه‌گذاری در آینده یا کشف استعداد. دوست دارم مرد الهام و اشراق جایی باشم. که همیشه پشت پرده‌ است. استرس کار اجرایی ندارد. و روز معمول کاری‌اش را با ورز دادن قوه تخیل و تحلیل‌اش می‌گذراند. اما اوست که می‌داند با هزینه اندک ( قراردادن یک چایی ساز در هر اتاق کار) می‌شود مثلن راندمان کار را 20٪ بالا برد. اوست که باگ‌های سیستم‌کاری را می‌بیند و به مدیر انتقال می‌هد. اوست که همواره پیشنهادی در آستین دارد. بعد یک جلسه چشمکی به رئیس می‌زند که به فلان کارمند جوان با استعداد مسئولیت‌های بیشتری بده. یا فکر می‌کند وقتش است شرکت تولید بیسکوئیت‌شان به فکر خط تولید شیر پاستوریزه هم باشد و با این پکیج همه مشتری‌های قدیمی را که بیسکوئیت محبوبشان را با شیر دیگری می‌خوردند خوشحال کند. او می‌داند شرکت‌اش بابت کدام ماجرای اجتماعی ظاهرن بی‌ربط واکنش اجتماعی سریع‌ای نشان دهد.( اختصاص هزینه‌ای برای ده جلسه تراپی دانش‌آموزانی که هم‌شاگردی‌هاشان در یک حادثه کشته شده‌اند) و کی‌ باید سکوت کند ( ایده ابلهانه یکی از کارمندان را مبنی بر ساخت جامدادی‌هایی شبیه برج‌های دوقلو رد می‌کند با این استدلال که مردم دوست ندارند نشان یک فاجعه مدام مقابل چشمشان باشد) او از این که رئیس نیست احساس بدی ندارد. به قدر کفایت پول و احترام دارد و می‌داند که همیشه کلی شرکت دیگر هستند که خاطرش را می‌خواهند.

تقریبن همه شغل‌هایم را تا کنون دوست داشته‌ام. ولی اگر هر کدام از این چهار شغل روزی نصیب‌ام شد ( خصوصن آخری) می‌سپارم که اگر در جوانی مردم روی قبرم بنویسند:‌"‌جوانِ بسی کام‌گرفته"

? who cares

2011-09-05T02:57:00.001+04:30

1 نقل دهان دوست نازنینی هست: " ? who cares "

2 فیلم Everything Must Go را می‌بینم. براساس یکی از قصه‌های آقای کارور است. درباره مردی‌ست که در یک روز شغلش‌، حساب بانکی‌اش،خانه‌اش و حتا همسر و دوستانش را از دست می‌دهد. همه اثاثیه‌اش پخش شده روی چمن جلوی خانه و او پنج روز فرصت دارد که از آنجا هم برود. آقای ویل‌فرل هر چی پول دارد را می‌برد چند جعبه ماءالشعیر -غیر وطنی- می‌خرد. و همانجا بین وسایل به هم ریخته می‌نشیند.برخلاف اغلب موقعیت‌های اینچنینی ضجه نمی‌زند و به در و دیوار پنجول نمی‌اندازد. یک جوری شرایط را می‌پذیرد و کنار می‌آید که انگار سالها همین طوری زندگی کرده. فیلم خوشبختانه تبدیل به بیانیه اجتماعی نمی‌شود در وصف زندگی کلبی‌وار داد . حتا نمی‌گوید این آقا خیلی موجود خاص و باهوشی‌ست و از شرایط اش نهایت استفاده را می‌کند. فیلمی‌ست درباره مردی که همه چیزش را از دست داده و به قدری عمر کرده که بداند جیغ و داد بیهوده است.فیلمی‌ست درباره "پذیرفتن"

3 بعد فیلم از لیست کردن بدبختی‌هایم پیش آقای ویل فرل شرمنده می‌شوم. وضع‌ام آن‌قدرها بد نیست. هم کار دارم هم خانه هم دوستان و خانواده‌ام را. و در عین حال پتانسیل غریبی در خودم کشف می‌کنم برای ول کردن همه نظم‌های رایج زندگیم.بایدهای خودخواسته یا تحمیلی. تمایلی شدید برای روبرو شدن با همه ترس‌هام (بی‌پولی،سفر،میدان رسالت، غریبه‌ها...) با چاشنی " پذیرفتن" .همان سفر کذایی اودیسه‌وار.

4 کی در جهان فانتزی این "سفر اودیسه‌وار" را ندارد؟ کی گاهی به این پلان Z زندگی در مقام یک راه و روش جدی فکر نمی‌کند؟ که همه ضروریات را بچپانی در یک کوله ارتشی. کتانی بپوشی و ماسماسک آی‌پاد را بچپانی در گوش‌ات و زمین را اینقدر بچرخی که روزی سر از جای اول در بیاوری. هر جا هم پولت ته کشید اطراق کنی و کار کنی. در مزرعه. کافه .هر جا شد.

5 همیشه فکر می‌کنم تن دادن به این فانتزی کار من نیست. همیشه کسی که از این سفرها می‌رود هیکل ورزشکاری و سیکس‌پگ دارد. فنون رزمی بلد است. بلد است آتش درست کند و از سگ نمی‌ترسد. برای تبدیل شدن به مسافر ایده‌آل دست‌کم 8 کیلو اضافه وزن دارم. باید کلاس رزمی بروم که خودش کلی طول می‌کشد. کارهای بدی را بلد نیستم ( مزرعه‌داری، چیدن میوه، دوشیدن شیر گاو ..) تازه آی‌پاد هم ندارم.

6 با این حال جایی هست حوالی سی‌سالگی که آدمیزاد کشف می‌کند دست‌بالا به قدر یک نصفه عمر دیگر فرصت دارد. و در مقابل این حقیقت تغییر ناپذیر که بلاخره می‌میریم همه "مراعات"‌ها و "قوانین" شخصی، دود می‌شوند. کارتان؟ موقعیت اجتماعی؟ خانه‌تان؟ چی برای از دست دادن دارید وقتی بلاخره می‌میرید؟ ? who cares

7 در همین نقطه‌است که ممکن است قهرمان سفر اودیسه‌وارش را شروع کند.حتا اگر به قدر کفایت ورزیده یا کاربلد نباشد. همین‌کافی‌ست که می‌داند باید کاری بکند. باید چیزی را تمام کند. باید چیزی را شروع کند.

8 ساده نیست؟‌ کی‌ گفت هست.

9 این نوشته آخر ندارد.نتیجه‌گیری ندارد. فقط اول دارد که نقل دهان دوست نازنینی هست: " ? who cares "

گفتم شاید تاثیر جادویی همین دو کلمه برای بسته شدن زیپ یک کوله کافی باشد.

هفده میلیون نفری که زنده ماندند

2011-09-01T14:08:00.001+04:30

1 بچه‌ها معنی آهنگ‌ها را بو می‌کشند. یادم هست وقتی مادرم از خودش بیرون می‌جست و برای خودش ورزش می‌کرد، خاله‌ام دلشکسته‌ از عشق نوجوانانه‌ای بود یا دایی‌ام کاری را خراب کرده بود، همیشه آهنگی پشت و پناه خاندان ما بود.صدای زنی بود که تقریبن جیغ می‌کشید. انگلیسی می‌خواند اما از حرفش بوی این می‌آمد که می‌خواهد دهن جهان را سرویس کند. شام خوشمزه مادر بعد ورزش و بوتیک‌گردی عصر خاله‌ام نشانم داد این باید آهنگی درباره زنده ماندن باشد.

2 مایه تسلی خانواده ما زنی بود به اسم گلوریا گینور و ترانه‌ای که می‌خواند به اسم I Will Survive (+)

3 ظاهر قصه این طوری‌ست که انگار کسی ترک‌اش کرده و حالا بعد شبهای دراز گریه به این نتیجه رسیده که هوای خودش را داشته باشد. که زنده خواهد ماند.

ولی آدم باید ساده باشد که فکر کند قضیه منحصر به تنهاماندگان است. I will survive درباره انفجار لیبیدو‌ست. درباره شور زندگی. رقص زوربا و نعره‌های جانانه پاپیون وقتی روی تخته‌پاره در اقیانوس ول می‌چرخد. درباره انگشت میانی نشان دادن به بدبختی‌های بی‌پایانی‌ست که قرن‌هاست روح آدمیزادان را در گله‌های بزرگ به کارمند بایگانی بدل می‌کند.

4 نسخه اصلی ویدئوی گینور 16,854,616 نفر بازدیدکننده داشته طی این چهار سال. این هفده میلیون نفر خانواده مایند. آنها هم در شب یا صبحی ویژه به این نتیجه رسیده‌اند که زنده خواهند ماند. رفته‌اند برای خودشان پیراهن یا گوشواره نو خریده‌اند و عصری رفته‌اند در خیابان مردم را تماشا کرده‌اند.

5 معلوم نیست قرار بود ما اینجوری از آب درآییم یا چنان که عالمان امروز می‌گویند از سر اتفاق و تصادف این طور شدیم. سلسله جهش‌های کوچک و تکامل بیلیون ساله ما را از نیای تک‌سلولی‌مان رساند به اینجا که برای حیات شاخ و شانه بکشیم.

6 حالا این نسخه اجرای جدیدتر و زنده خانم گینور را ببینید. غلام ثانیه پنجاه آنم. جایی که زن میانسال سیاه‌پوست چاق با اعتماد به نفس و غرور مکث می‌کند و پشت انگشتی به بینی‌اش می‌کشد و می‌گذارد ما هم پشت سرش راه بیفتیم که: " هی روزگار...خوشت بیاید یا نه ، ما گنده لات‌ایم. زنده می‌مانیم."

7 از نتیجه کنکورتان دلگیرید؟ از شغلتان؟ یا بازی روزگار؟ مثل آن هفده میلیون نفر دیگر آن قدر این جواهر را بشنوید که حرارت از درونتان بیرون بریزد. به قدری که کس دیگری را هم گرم کند. زنده نگه دارد.

دل ترک

2011-09-01T00:19:00.001+04:30

از خودم خجالت می کشم. سالها شنیدم و باز گفتم که " یه ترکه..."

امشب می‌شنوم کوچه لره سو سه پمیشم/ یار گلنده توز اولماسین و از خودم خجالت می‌کشم.

امشب رشید بهبود‌اف عجیب‌ترین ترانه تاریخ را درباره خداحافظی می‌خواند و من از شرم آب می‌شوم. در کمال شگفتی هیچ کدام از ترانه‌های خداحافظی فارسی به دلم‌ نمی‌چسبد. فقط این یکی‌ست. با ابهام غریبش که نمی‌دانی خداحافظی‌ست یا سلام. نمی‌دانی وصل است یا فراق.

هم کوچه را بابت بازگشت یارش آب و جارو می‌کند. هم یارش رفته و چقدر که خاطرش عزیز است.

...

فارس‌ام و دل‌ام ترک است.

شاید همیشه بوده...

تقدیم به آ.

ساندویچی‌ در لبه جهان

2011-08-30T01:42:00.001+04:30

1 ساندویچی یاس جایی بود که مرز لطیف و ناپیدای بین خوشی و نیستی لو می‌رفت. من در شبهای هفت سالگی این را کشف کردم.

2 هفت سالم است و مامان بابا قهر‌اند. شب شام نداریم. مامان - وارث ژن مبارزات مدنی زنان خانه‌دار- شام درست نمی‌کند. ظاهرش این است که حال ندارد.ولی تهش دارد می‌گوید" ببینید اگر من شام درست نکنم چقدر بدبخت و مصیبت‌زده می‌شوید" البته این تیکه‌اش خیلی مصیبت محسوب نمی‌شد. من پسر هفت‌ساله‌ای هستم که برای خوردن کوکتل‌های ساندویچی یاس له‌له می‌زند.گرچه ظاهرش شبیه مراسم ترحیم است ولی وقتی پشت پیشخوان ساندویچی کلی می‌ایستم تا از روی منوی گنده و بدخط بالای سرش غذا انتخاب کنم احساس شهسواری و قدرت می‌کنم. البته همیشه انتخابم کوکتل است ( و اصلن شک دارم آقای یاس بلد بوده باشد چیز دیگری هم درست کند) مامان و برادر کوچکم در ماشین در تاریکی خیابان نشسته‌اند و من و بابا منتظر که غذا آماده شود. بابا دم در مغازه سیگار می‌کشد و حدس می‌زنم ریمل مامان دور چشمش پخش شده که معنی‌ایش این است که خیلی دلخور است. در سکوت سوسیس و سس تند می‌خوریم و من با هر لقمه لذیذ فکر می‌کنم که جهان چقدر ساده ترک برمی‌دارد. چقدر غیرقابل اعتماد است. تا خانه با شکم آسوده و چشم ناامید به سرنوشت خودم فکر می‌کنم بعد از جدایی پدر و مادرم. به نامادری یا پدرخوانده بدجنس.به گریه‌های شبانه احتمالی زیر شیروانی.

3 خب لازم نیست توضیح بدهم که والدین من نه آن‌شب و نه هیچ شب دیگری از هم جدا نشدند.پدرم قبل خواب جوک‌هایی بلد بود که مادرم را می‌خنداند.صبح خوب و خوش بودند و زندگی دوباره آرام می‌گرفت.

4 هفت سالم است و مامان بابا خوش‌اند. مثل بچه‌ها تو سر و کله هم می‌زنند و خنده‌هایشان بخاری و جوراب پشمی‌ست. دل ما به آینده گرم است. به سریال شب. به چراغ‌های نئون و بزرگراه‌های شبانه تهران که تلویزیون پشت سر مجری نشان می‌دهد.به هزار خوشی نیامده و نفس مهربان زندگی. به پاس این احساس می‌رویم ساندویچی یاس. این بار شکلش فرق دارد. یک مرخصی استحقاقی ریز محسوب می‌شود برای مادر خانه. ساندویچی این شبها شلوغ‌تر است. حق دارم ناز و ادا داشته باشیم:‌" گوجه نداشته باشد" " سوسیس‌اش درسته باشد" فلان باشد. بهمان نباشد.شب ماست. شب من است. مامان هم با بچه تنها در ماشین نمی‌نشیند. نظر می‌دهد. شلوغ می‌کند. ما در ساندویچی نشسته‌ایم و جهان پدر چاق مهربانی‌ست که همه‌مان را بغل کرده.

5 ساندویچی کوچک سر بلوار بعثت جغرافیایی‌ست که سمت تاریک و روشن زندگی بارها با هم ملاقات کردند. من شاهد بودم. من خندیدم. من گوشم را گرفتم و بغض کردم. من دیدم که این دو نیمه چقدر به هم نزدیک‌اند. که نه سمت تاریکش چندان باقی مانده و نه سمت روشنش تا ابد مهربان مانده.

6 بیست و چهار سال از آن روزها می‌گذرد. با این حال جهان‌بینی کذایی هنوز با من است. اوقات بدبختی که نمی‌دانم چطور ممکن است دیگر زنده بمانم یک بچه هفت ساله بغض‌آلود پیراهنم را می‌کشد که "می‌گذره...می‌گذره ". وقت سرمستی هم نمی‌گذارد خیلی غره شوم. بچه آنجاست.با خنده سبک‌ و پیام ابدی‌اش :‌" می‌گذره ...می‌گذره..."

یادم می‌افتد و آرام می‌گیرم.

7 جهان خودش ساندویچی یاس است.

میراث مامانی

2011-08-19T02:48:00.001+04:30

1 مادربزرگم یک "دم را دریاب" نازنینی داشت. در 60 سالگی با اشتها غذاهای چرب و شیرین می‌خورد و بعد غذا یک مشت قرص رنگارنگ می‌انداخت بالا . که او به چرت لذت‌بخش بعد نهار برسد و قرص‌ها وظایف زیست‌شناسی‌شان را انجام دهند.

2 اهل مهمانی و شلوغی و برنامه‌های هیجان‌انگیز بود. به هیچ جاش نمی‌گرفت که دکترش در مورد سر و صدا یا قر دادن چه گفته.

3 بیماری‌ها یک جورهایی با او مماشات می‌کردند. نمی‌خواهم بگویم معجزه می‌شد و بخاطر قلب صاف و روشنش کاری به کارش نداشتند. نه. هر چه باشد "مامانی" در 66 سالگی مرد که خدا می‌داند برای یک مادربزرگ سن زیادی نیست. با این حال دور و بری‌ها یادشان نمی‌آید که کول‌اش کرده باشند از این دکتر به آن دکتر. یا از این‌هایی باشد که یک ریز در مورد وضع مزاجش صحبت کند. مرگ دورش می‌چرخید و می‌چرخید و هر بار جسارتش را در خوردن خوراک ماهیچه "برادران کریم" می‌دید کمی این‌پا و آن‌پا می‌کرد و گوشه‌ای می‌ایستاد و احتمالن سیگاری می‌گیراند و نگاهش می‌کرد. شور زندگی‌اش را . و اشتهای پایان‌ناپذیرش را برای "بلعیدن" همه شیرینی‌ها و دورهمی‌ها و ریسه‌رفتن‌ها. تا این که یک روز بهش گفتند:" این زن زندگی را می‌مکد. به قدر صد سال آدمیزادی زندگی کرده. بس‌اش است. تمامش کن."

4 تقریبن همه‌مان از زمانی که مرد تا حالا ته ذهنمان دعوایش می‌کنیم. که: "چه کاری بود کردی؟‌ چرا مراعات نکردی؟ چرا مثل آدم نرفتی روی تختت، آرام‌تر نفس بکشی، آرام‌تر شیره زندگی را بمکی تا بیست سال دیگر همچنان زنده باشی و ما بیاییم دم تخت و نگاهت کنیم و چند کلمه حرف بزنیم؟"

5 مامانی را تخیل می‌کنم که اهل مراعات است. که پا نمی‌شود یک‌شبه سوار قطار شود و هزار کیلومتر بکوبد تا برود کنسرت شجریان. تصور می‌کنم می‌شد یکی از اینها که بهشان می‌گویند "پیرزن". که خیلی محترم‌اند اما بی‌حوصله و تلخ و نق‌نقو اند. آب جوش و کلم پخته و غذاهای بی‌نمک می‌خورند و اگر حوصله صحبت داشته باشند درباره بیماری حرف می‌زنند. نزدیک صد سال هم زنده می‌مانند. دوست داشتم چنین مامانی داشتم؟

6 تقریبن همه‌مان از زمانی که مرد تا حالا پاسخ را می‌دانیم.

7 میراث مامانی به ما رسید. شوت و سربه هوا و بازیگوش ماندیم. توجهی به فرسوده‌شدن بدنمان نداریم. موجودات درون ما سوت می‌زنند و شلتق می‌اندازند. اتهام ابدی ماست که "شماها بزرگ نشده‌اید"."آدم نشده‌اید". این‌طوری نیست که ما معصوم و ساده‌دل مانده باشیم. ما هم بزرگ شدن خودمان را داشتیم. بدجنسی‌های خودمان. ولی خب راست می‌گویند. آدم نشدیم. وقتی کسی کنار دستمان خیلی جدی بخواهد درباره آینده و بیمه و بازنشستگی حرف بزند، خمیازه‌مان در می‌آید و دوست داریم برویم کارتون نگاه کنیم. جهان بحث درباره بیمه و بازنشستگی و قیمت سیب‌زمینی مال آدم‌هایی‌ست که هویج پخته و ماست کم‌چرب می‌خورند. کسانی که می‌خواهند دویست ساله شوند و فرزند فرزند فرزندشان را ببینند و بهش بگویند که زندگی می‌تواند چقدر کسل‌کننده و ابلهانه باشد. ما -میراث‌داران مامانی - خیلی در بند این نیستیم که نسل‌مان در جهان تکثیر شود.می‌دانیم که مرگ همیشه در حال پرسه زدن دور و بر ماست. دور و بر همه. و حمله‌اش خیلی وقتها ناغافل است. و رژيم کلم خام هم در اغلب اوقات نمی‌تواند جلوش را بگیرد. بنابراین چرا کاری نکنیم هر از گاهی گوشه‌ای بایستند و سیگارش را آتش بزند و خیره‌مان بماند.

8 می‌توانم تصور کنم که مرگ رفته کنار تخت مامانی و گفته:‌ "وقتش است." بعد موجود سرحال و بازیگوش از قالب تپل مپل‌اش بیرون زده و دست در دست ملک‌الموت در حال قر دادن و بشکن و بالا بنداز دور شده.

9 کاری کرد که صحبت از مرگش هم ستایش‌نامه زندگی از آب در می‌آید.

گمانم همین، میراث مامانی‌ست.

زمستان در راه است

2011-08-13T12:27:00.001+04:30

"زمستان در راه است" این جمله را مدام از دهان شخصیت‌های بازی تاج و تخت می‌شنوید و مدتی طول می‌کشد تا متوجه دلیل اضطراب‌شان شوید. زمستان "هفت اقلیم" چندین دهه طول می‌کشد. هستند کسانی که در زمستان به دنیا می‌آیند و می‌میرند. دوران سرما، تاریکی و نکبت با احتمال حمله همه موجودات شومی که "دیوار" سعی دارد جلویشان را بگیرد.

سریال تازه HBO استاندارد تازه‌ای در حوزه سریال‌سازی‌ست. بدون آن که تلاشی برای به رخ کشیدن عظمت‌اش بکند "عظیم" و پر وسواس است. بیش از بیست شخصیت اصلی جذاب که قصه‌شان همزمان روایت می‌شود با وسواس خیره‌کننده در رعایت جزئیات. جزئیات همه چیز. از جنس لباس‌ها تا عرق پیشانی بازیگران.

بازی تاج و تخت برگرفته از رمان‌های ترانه یخ و آتش نوشته جرج آر.آر مارتین در زمان و مکان نامعلومی از تاریخ می‌گذرد. شواهد نشان می‌دهد "هفت اقلیم" باید معادل اروپای فعلی باشد، گرچه نقشه‌اش چندان این ایده را تایید نمی‌کند. زمان داستان هم برمبنای لباس‌ها و معماری و فرهنگ عمومی باید در قرون وسطا بگذرد. با این حال اثری از مسیحیت یا کلیسا در قصه نیست که همچنان منافی این ایده است. "دوران قصه" چند صد سال بعد از نابودی آخرین اژدها می‌گذرد.تخم و اسکلت منسوب به موجودات افسانه‌ای بین مردم دست به دست می‌گردد اما هیچ کدام از آدم‌های زنده قصه به چشم خود اژدها ندیده‌اند. برخی باورش دارند و برخی به چشم افسانه به آن می‌نگرند. جهان بازی تاج و تخت ( مانند ارباب حلقه‌ها) خودبسنده و منحصربه فرد است. و هر تلاشی را برای انطباق با دوران یا مکان‌های تاریخی ناکام می‌گذارد.

بیش از نیم فصل اول صرف معرفی آدم‌ها، سوابق و جهانشان می‌شود. طی این مدت داستان آرام پیش می‌رود. البته که ابدن خسته نخواهید شد اما اگر بعد هر اپیزود عطش فوق‌العاده‌ای برای دیدن ادامه قصه نداشتید، تعجب نکنید.از اپیزود هفت به بعد آدرنالین هم یاور شما خواهد بود.

سریال در نمایش خشونت و برهنگی بی‌پروا و در قصه‌پردازی "جسور" است. ( کسانی که سریال را دیده‌اند می‌دانند منظورم از جسارت چیست. الان داریم با چشم و ابرو با هم حرف می‌زنیم و خودمان را جلوی شما کنترل می‌کنیم که هی نگوییم:" ااا. دیدی لامصب چه کار کرد؟!" )

و سرانجام بازی تاج و تخت بهانه مغنتمی‌ست که از عطش فصل دومش هم که شده تا آوریل سال آینده زنده بمانید.

این شما و این:

تورنت فصل اول

زیرنویس فارسی فصل اول

کتاب ترانه یخ و آتش ( ترجمه فارسی) جلد اول و ترجمه فصل به فصل جلد دوم

کتاب ترانه یخ و آتش ( زبان اصلی) سه جلد اول و جلد چهارم

3 اینفوگراف کاربردی : + + +

و باز هم درباره سریال و کتابها ( به فارسی)

نوشته یک پزشک درباره سریال

هنگامی که شب است و بیابان است و سرمای فراوان است، مردان چه وظیفه‌ای دارند؟

2011-08-02T23:55:00.001+04:30

1 آن وقتهایی در زندگی که شب است و بیابان است و سرمای فراوان است از مردان انتظار می‌رود جفتشان را بغل کنند و قادر باشند در گوشش زمزمه‌ کنند: "ایتز اوکی...ایتز اوکی..همه چی درست میشه"

2 زنان در طی تاریخ همیشه این دروغ شیرین - که مردشان نمی‌برد، نمی‌پکد، از پا نمی‌افتد- را باور کرده‌اند و ایمان معصومانه‌شان به شکل معجزه‌ آسایی مردان جهان را سرپا نگه داشته. طی قرون غدد اشکی مردان برای بسته شدن در زمان مناسب آموزش دید و عرض شانه مردان برای ساختن آغوشی آرام‌تر به تدریج پهن‌تر شد. تارهای صوتی برای نلرزیدن و بغض برای نترکیدن. مردها یاد گرفتند مواقع سختی و خطر و بدبختی خودشان را به اولین باجه تلفن برسانند. حتا اگر زیر پیراهن، رکابی کثیف سوراخ تنشان باشد، جفتشان با خوش‌بینی مهربانانه‌ای آن را لباس چسبان و براق ابرقهرمان خواهد دید.

3 مردها همیشه می‌دانسته‌اند که" ایتز نات اوکی". همیشه می‌دانستند که اگر ایمان معجزه‌آسای جفتشان نباشد سیل حوادث همه چیز را خواهد شست. خوشبختانه نوع بشر به قدر کافی خوش‌شانس بود که زنان باور کنند همه چیز بزودی درست خواهد شد. و کدام خدا می‌تواند در مقابل این باور ساده و عمیق مقاومت کند؟ و خب همه چیز درست می‌شد.

4 این وسط مردان به تدریج رازی پیدا کردند. رازی که شد هویت مردانه‌شان. که اهمیت‌اش مرزهای تفاخر به طول و قطر را از بین برد. چیزی که کمابیش می‌شود "غم مردانه" نامش داد. ردش را از نگاه‌های تلخ کاری‌گرانت بدنام بگیرید تا خش صدای آقای تام‌ویتس. زخمی دردناک که به شکل قابل درکی زنان را جذب می‌کند. نشان "ایتز اوکی" قابل باورتر و دستان محکم‌تر است.

5 نوع مرد باید تا ابد خود را بخاطر چیزی که از او ساخته شد مرهون و شکرگزار زنان بداند. ما که خودمان می‌دانیم در این جهان وانفسا هومر سیمپسون‌های گیج و تنبل و نابلدیم. خود آقای بوگارت هم می‌دانسته پشت چهره سرد و بارانی و سیگار کوچک مچاله‌اش ، کودک ترسیده و لرزانی پنهان شده. با این حال نقش سنگین سوپرهیرویی که به مردان داده شد از آنها آدم‌های بهتری ساخت. مسئولیت‌پذیرتر و ارزشمندتر. جنس ملنگ و بی‌مسئولیت ما یاد گرفت لباس تمیز و سنجاق کراوات و عطر بزند. یاد گرفت دانشمند، نویسنده یا سیاستمدار شود. حرف‌های مهم بزند. سلبریتی شود و با اعتماد به نفس مقابل دوربین‌ها لبخند بزند.

به گمانم تا حد زیادی اینها را مرهون زخم‌اش است. مرهون وظیفه زورکی‌اش. مرهون زنان. وگرنه یا هم را می‌دریدند یا از در اثر گرسنگی حاصل از تنبلی می‌مردند. باور کنید.

6 تفاخر و جذابیت متافیزیکی "غم مردانه" متاسفانه دردش را به کل از بین نمی‌برد. آمارهای معتبر نشان می‌دهد هر سال تعدادی از مردان به صورت ناگهانی می‌پکند. گردهم‌آیی‌های برق‌آسا و مخفی تشکیل می‌شود که در آن مردها دور هم می‌نشینند و می‌زنند زیر گریه. هر ساله فیلم‌هایی ساخته می‌شود که بعدش مردان نیاز دارند شبانه مسیرهای طولانی را قدم بزنند و زخم‌هایشان را بلیسند و سیگار دود کنند. این جور وقتها بعضی زنان شاید فکر کنند مردان برای هضم غذایشان پیاده روی می‌کنند یا دورهمی‌شان برای خوش‌گذرانی‌ست و احتمالن به ذهنشان نرسد حمام طولانی یک مرد بخاطر تمایلش به تمیزی نیست. بابت پنهان کردن اشک است.

7 چرا باید وقتی شب است و بیابان است و سرمای فراوان است، کتتان را روی دوش زنی بیاندازید و خیالش را راحت کنید که همه چیز درست می‌شود؟ چه می‌شود اگر راستش را بگویید؟ اگر بگویید: "گندش بزند...من هم می‌ترسم. من هم سردم است. من هم الان است که بزنم زیر گریه...ما اینجا در بدبختی کامل خواهیم مرد." ؟

8 کسانی که این سوال را می‌پرسند معمولن درکی از وسعت معنای زنانگی ندارند. نمی‌دانند که اگر تعداد زنان دلشکسته جهان به حد تکافو برسد خورشید خاموش و زمین سرد و لم‌یزرع خواهد شد. آنها نمی‌فهمند که خنده و آفتاب و سبکی جهان جادوی زنان دل‌آرامِ خوب مورد توجه قرار گرفتهء خوب بغل شدهء خوب خارانده شده است.

10 همه اینها برای این است که جهان نه تنها قابل تحمل که اساسن قابل سکونت شود.

باختنی‌ها

2011-07-23T21:40:00.002+04:30

در اغلب بازی‌های کامپیوتری باید جان به در ببرید، راه درست را پیدا کنید و پیروز شوید. در اغلبشان. نه همه‌شان.

در بازی NY defender طرف حساب شما هواپیماهای انتحاری‌اند که خود را به برج‌های دوقلو می‌کوبند. شما باید هواپیماها را پیش از برخورد معدوم کنید. آخر بازی چه می‌شود؟ بازی آخر ندارد. تعداد هواپیماها آنقدر زیاد می‌شود تا زمانی که ببازید و برج‌ها فرو بریزند. شما نخواهید توانست از نیویورک محافظت کنید. شما به ناچار خواهید باخت. هر چه بیشتر مقاومت کنید امتیاز بیشتری خواهید گرفت. اما سرانجام خواهید باخت و برج‌ها فروخواهند ریخت. همچنان که کسی نتوانست جلوی وقوع 11 سپتامبر را بگیرد.

Karōshi یک کلمه ژاپنی‌ست که معادلی در زبان‌های دیگر ندارد. معنی‌ش می‌شود "مرگ در اثر کار زیاد" ( روشن است چطور ژاپن ژاپن شد؟) بازی کاروشی هم درباره کارمند بخت‌برگشته‌ایست که می‌خواهد برای رهایی از کاروشی خودش را بکشد! گرچه سازندگان بازی اکیداً هشدار می‌دهند در پی ترویج خودکشی نیستند اما این بازی‌ست که جان به در بردن از آن معادل باخت است.شما تنها زمانی برنده می‌شوید که علی‌رغم همه موانع بمیرید!

اما احتمالن هیجان‌انگیزتر از این دو همان ماشیناریوم قدیمی خودمان است. در قسمتی از بازی هواکش‌ی مسیر شما را سد کرده و ازتان سوالات هوش می‌پرسد. شما ابتدا سوالات را به دقت پاسخ می‌دهید اما هیچ اتفاقی نمی‌افتد. گاهی که سوالی را اشتباه جواب می‌دهید هواکش کذایی غرولندی می‌کند و می‌لرزد. پس از مدتی کشف خواهید کرد برای باز شدن راه هواکش باید او را آنقدر عصبانی کنید که بترکد. در واقع برخلاف ظاهر گمراه کننده معما اساساً باید اشتباه جواب بدهید تا این مرحله را برنده شوید.

"سانتیاگو از همه ماهیگیران دیگر دورتر می‌رود و صید او از همه صیدها بزرگتر است. او برنده بازی‌ است؛ به همین دلیل باخت او هم ناگزیر است؛ زیرا که بازگشت او بسلامت از آن راه دور در آن دریای پر از بمبک گرسنه ممکن نیست. برنده کسی‌ست که به جای دور برود؛ اما هر کس به جای دور برود ناگزیر بازنده می‌شود. پس برنده همان بازنده است و بازنده همان برنده."

نجف دریابندری. مقدمه پیرمرد و دریا

گریه در تاریکی

2011-07-17T19:58:00.001+04:30

گمانم اولین بار که با فیلمی گریه کردم بیست سالم بود. و پس از آن بود که مهمترین دلیل برای این که چراغ‌های سالن سینما را خاموش می‌کنند، فهمیدم....

مثلن بخاطر این لحظات:

1 هامون/تیمارستان

شکیبایی هق‌هق‌ می‌‌زند. تکیه‌اش به دیوار سر می‌خورد.می‌نشیند:‌ مهشید؟‌مهشید من؟ صدای رویگری در راهرو پیچیده:‌" پروردمت به ناز تا بنشینمت به پای..آخر چرا به خاک سیه‌ می‌نشانی‌ام؟"

کی‌ تاب دیدن این لحظه را دارد؟ کی‌ مدعی‌ست این سکانس را بی‌نمه اشکی از سر می‌گذراند؟ عزیر گیج یه لا‌قبایمان همه چیزش را باخته. رودست خورده. تنها مانده، غمخواری ندارد. گوشه تیمارستان، مهجور و تنها در خودش هق‌ می‌زند. چرا همراهش نگرییم؟‌ صدا زار می‌زند: " ای شاخ گل کز پی خورشید می‌دوانی‌ام...این بود نتیجه من و باغبانی‌ام؟ " این بود؟

ببینید

2 انجمن شاعران مرده/ ناخدا ناخدای من

دکتر جان‌کیتنگ ، دبیر ادبیاتی که دل بچه‌های خرخوان بزدل را به آتش کشید، اخراج شده. وسط کلاس دیگری سر می‌رسد تا جور و پلاس‌اش را جمع کند برود. بچه‌ها ترس‌خورده لب می‌گزند و شرمگین از بی‌عملی‌شان سر پایین انداخته‌اند. همه می‌دانند نتیجه کوچکترین تمردی اخراج است. جان کیتینگ نزدیک در خروجی‌ست که یکی از بچه‌ها تاب نمی‌آورد. بلند می‌شود روی صندلی. روی میز. پشت به معلم ابله کنونی و تخته سیاه و رو به کسی که جهانشان را تغییر داد.زیر لب می‌غرد:‌" ناخدا ...ناخدای من" قطعه محبوبی از ویتمن که یادشان داده بود. رمز عاشقی کلاس شده بود. بچه‌ها سر برمی‌گردانند. یکی دیگر هم بلند می‌شود: " ناخدا...ناخدای من" معلم کنونی داد و قال و تهدید می‌کند که بنشینند. گوش این فرزندان ناهمگون بدهکار نیست. رو به جان کیتینگ.ایستاده روی میز. بلند از او - انگار که قد کشیده‌اند- اما با سرهای خم - به نشان تشکر و ارادت-چشم در چشم او می‌دوزند. معلم قدیمی سری تکان می‌دهد. تشکر می‌کند و می‌فهمد زحماتش بیراه نرفته.این بچه‌ها وارثان جنون‌اند. همان‌ها که در مقابل طوفان می‌ایستند. خانه را روشن می‌دارند و می‌میرند.

ببینید

3 ماهی‌بزرگ/ تولد ماهی‌بزرگ

پسر بدبین و عنق نسبت به دروغ‌های شاخدار پدرش.حالا به اجبار روزگار باید آخرین دقایق زندگی پیرمرد کنار او باشد. همساز رویاهای او می‌شود.این بار او باید برای آرامش پدرش قصه بگوید. ماجرای فراری‌دادن او از بیمارستان، رساندنش به رودخانه، و در جمع همه آدم‌های قصه‌هایش بدل شدن به ماهی بزرگ.

قصه‌گو حالا به بهشتی می‌رسد که استحقاقش را دارد. همه دوستانش کنارش هستند و مرگ‌اش باز زندگی است.

ببینید

4 آنی هال / دیدار دوباره با آنی

روشنفکر غرغروی افسرده دوباره تنها شده. آنی در حال پیمودن پله‌های شهرت و ترقی‌ست.بعد مدتها هم را در خیابان می‌بینند. دوستانه و با ملاحظه دست می‌دهند و حال احوال می‌کنند. دوربین بهشان نزدیک نمی‌شود. مجموعه‌ای از لحظات فیلم بصورت فلاش‌بک پشت هم می‌آیند. یادآوری تکه‌های شوخ و بامزه با هم بودن آلوی و آنی حالا در این غروب دلگیر نیویورکی، غم‌انگیز است و باورت نمی‌شود توانسته باشی به اینها بخندی. روی تصویر خداحافظی دو دوست قدیمی آلوی شوخی مردی را تعریف می‌کند که برادرش فکر می‌کند مرغ است، اما او را بستری نمی‌کند چون تخم‌مرغ‌هایش را لازم دارد.از آنی جدا می‌شود.

ببینید

+++

باز هم هست: ارتفاع پست ( تولد نوزاد) زیرزمین ( سکانس نهایی) فرندز ( سکانس نهایی فصل آخر) ، فهرست شیندلر ( سکانس نهایی)و فیلم‌هایی که دیگر خاطره گریه‌شان یادم نمانده..

لیست گریه در تاریکی شما چیست؟

چطور"چندلر این باکس" خوبی باشیم؟

2011-07-15T12:23:00.001+04:30

اول کار بگویم من یک نیازمند‌عذرخواهی بدبختم. یک موجودی که مجبور است روزی پنج عذرخواهی جمع کند و مرهم کند بمالد روی نژندی‌ها روانش تا حالش خوب شود. درست؟‌ حالا می‌توانید این نوشته را فارغ از تلاش برای روانکاوی شخص نویسنده بخوانید. نوشته‌ای درباره عذرخواهی...

1 جستجوی عبارت How to Say I'm Sorry در گوگل ما را به حدود دو میلیارد نتیجه می‌رساند. در حالیکه موقع جستجوی How to Say I love you فقط پانصد میلیون نتیجه دستمان را می‌گیرد. گمانم این نشان می‌دهد که عذرخواهی کردن حتا از ابراز عشق هم سخت‌تر است.

2 انسان موقع ابراز عشق با خود دوست‌داشتنی خودش روبرو می‌شود. مقدار قابل توجهی از ادبیات جهان در ستایش عاشق و عاشقی‌ست و همه جهان هل‌ات می‌دهد که :" باریکلا پسر/دختر عزیز خودم. برو جلو. تولید نسل کن. خوشحال باش"

3 در حالی‌که برای عذرخواهی باید با منزجر‌کننده‌ترین بخش‌های وجودمان چهره‌به‌چهره شویم. باید قبول کنیم که ضعیفیم، اشتباه می‌کنیم و تصمیمات احمقانه غیر قابل دفاع می‌گیریم. همه دنیا به تاسف سر تکان می‌دهند و آسمان با صدای پدر و مادرمان با ما سخن می‌گوید:‌ " بدبخت! گند زدی!بهتر بود اصلن به دنیا نمی‌آمدی" ...تعجب ندارد که عذرخواهی کار سختی‌ست.

4 عذرخواهی قابل تاخت زدن نیست. بجای عذرخواهی نمی‌شود باج داد. نمی‌شود قربان‌صدقه رفت. نمی‌شود ظرف‌های طرف را شست یا پشتش را خاراند. کلمات هر کدام معنی خودشان را دارند. به جای دوستت دارم نمی‌شود گفت چه کفش‌های قشنگی. به جای می‌خواهم باهات ازدواج کنم نمی‌شود گفت بیا یه لیس به بستنی من بزن. چیست افسون عذرخواهی؟

5 عذرخواهی چند حقیقت را موازی با هم مطرح می‌کند. حقایقی که هیچ عبارت مشابه قادر به بیان همزمان‌شان نیست. با عذرخواهی به طرف می‌فهمانید که : 1. متوجه خسارت مادی/روانی که دیده هستید و آن را بی‌اهمیت نمی‌انگارید 2. او برایتان اینقدر ارزشمند است که حاضرید در مقابلش غرور را کنار بگذارید، با خود دردناک‌تان روبرو شوید، صیحه آسمانی را تاب بیاورید و شرمنده باشید 3. با توجه به درکی که از اشتباه خود و عوارض‌اش پیدا کرده‌اید ، طرف می‌تواند مطمئن باشد که دیگر این اشتباه را تکرار نمی‌کنید.

6 می‌بینید؟ "قربان چشمات بشم" برای رساندن تمام این معانی عبارت الکن و ناقص‌ایست.

7 فراموش نکنید عذرخواهی می‌تواند یک شاخص بلوغ آدمها باشد. فقط بزرگسالان درک می‌کنند که صیحه سرکوفت آسمانی آدم را نمی‌کشد. بچه‌ها که بودنشان در هستی به اخم پدر و مادری بند است توان تحمل‌اش را ندارند. تنها بزرگسالان می‌فهمند که این اخم‌ها گرچه درد دارد اما دیگر کشنده نیست. و تاب آوردن این درد بهایی‌ست که بابت تقصیر باید پرداخت.

8 هر کس باید بتواند اگر لازم شد چندلر این باکس کسانی شود که دوستشان دارد.

...

9 این نوشته تمام نشده اگر نگویم پذیرفتن عذرخواهی هم کار آدم‌بزرگ‌هاست. پذیرفتن عذرخواهی هم نشان می‌دهد که می‌دانیم آدمیزاد کامل نیست. که روی تاریک دارد. خودمان هم داریم. که اگر می‌خواهیم بهمان فرصت مجدد بدهند لازم است به دیگران فرصت مجدد بدهیم. که همگی مستحق این فرصت‌ایم.

10 هر کس باید بتواند اگر لازم شد جویی تریبیانی کسانی شود که بخاطرش خود را در جعبه زندانی کرده‌اند.

از سریال و دیگر شیاطین

2011-07-14T16:24:00.001+04:30

به سنت آغازین خواب‌بزرگ، پراکنده نویسی از کشف‌ها و لذت‌ها...

به میمنت و مبارکی پخش سیزن چهار تروبلاد سه هفته است آغاز شده و امیدواریم خاطره آش‌درهم‌جوش سیزن سه را از ذهن بزداید. این فصل گویا ماجرای درگیری خون‌آشام‌ها و جادوگرهاست. جادوگرها توانایی زنده‌کردن مردگان را دارند و طبیعی‌ست که این توانایی به مذاق خون‌آشام‌ها- که پیش‌از این مرده‌اند -خوش نیاید.

دو سال پیش کاپیتان جک هارکنس به فضا یا زمان خودش بازگشت و ما را در حسرت یک دوجین راز حل نشده از گذشته خودش و تورچوود گذاشت. حالا پخش سیزن چهار به اسم تورچوود: روز معجزه یک هفته است آغاز شده و گویا به سنت قدیم جمع و جور و ده اپیزودی‌ست.

محض یادآوری تورچوود نام گروهی انگلیسی‌‌ست فراتر از دولت و پلیس و همه سازمان‌ها که به کار شکار بیگانگان فضایی و مراقبت از بنی‌بشر مشغول است.

اگر دلتان توامان برای لاست و 24 تنگ شده the eventرا ببینید. خب معلوم است که قرار نیست چیزی باشد به ماندگاری وکیفیت آنها. ولی خب درام خوبی و چند بدمن عجیب غیرقابل پیش‌بینی دارد و از تماشایش پشیمان نخواهید شد.

بیش از چهل سال پیش جایی در آلاسکا موجوداتی کشف می‌شوند که گرچه بسیار شبیه انسان‌اند اما تفاوت‌های ژنتیکی دارند. دولت ایالات متحده زندانی‌شان می‌کند اما آنها درباره جایی که از آن آمده‌اند یا قصد و غرض‌شان حرفی نمی‌زنند و بدون این که پیر شوند به آرامی زندان را تحمل می‌کنند. ماجرا از جایی آغاز می‌شود که رئیس جمهور وقت جوان ، سیاهپوست و صلح‌دوست امریکا قصد دارد آزادشان کند و وجودشان را به جهان اعلام کند. یک فصل کامل سریال در 22 اپیزود پخش شده که اگر ببینید و خوشتان بیاید متاسفانه شرمنده‌تان خواهم شد.چون شبکه NBC ساخت ادامه آن را منتفی کرده و علی‌الحساب بینندگان باید ادامه داستان را در تخیل‌شان دنبال کنند. از گوشه کنار خبرهایی می‌رسد که سازندگان در حال مذاکره با شبکه‌های دیگر برای تولید ادامه آن‌اند.تا آن موقع به همین 22 اپیزود قناعت کنید که جهان کامل نیست.

برای شما که در جریان نیستید بگویم که خواب بزرگ کلن قربان این شبکه HBO می‌شود که تعدادی از بهترین روزها و شبان او را با سوپرانوز و تروبلاد و شش‌پا پایین‌تر ساخته.

شش‌پا پایین‌تر درباره مرگ است. بدون هیچ درام یا هیجان اضافی. داستان خانواده‌ایست که کارشان کفن و دفن و برگزاری مراسم ترحیم است. سریالی‌ نیست که بنشینید با چشم‌های پف‌کرده یک سیزنش را سه روزه ببینید. مثل سوپرانوز باید مزمزه و طی روزها و ماه‌ها دیده شود.هر قسمت با یک مرگ شروع می‌شود.مرگ‌هایی در اثر حادثه یا کهولت و در اغلب موارد نامنتظر و بی‌معنی. مثل جهان واقعی. برخلاف باقی درام‌پردازی‌های رایج که موضوع مرگ را چنان نمادین یا خشن یا فانتزی ارائه می‌دهد که تماشاگر از حقیقت دلهره‌آور بی‌معنایی آن مصون بماند، شش‌‌پا پایین‌تر شما را با همان مرگی روبرو می‌کند که در جهان واقع تجربه می‌کنیم. شش‌پا پا پایین‌تر مثل روانکاو می‌ماند. حقیقت را نشانت می‌دهد و اجازه می‌دهد بزنی زیر هق‌هق و یادت می‌دهد برای خیلی سوالها جوابی در کار نیست. راه حلی نیست. ولی با این حال زندگی ارزش این را دارد که برایش معنا بسازیم و برای خودمان و دیگران خوش‌آیندش کنیم. برای لذت بردن از این سریال باید کمی صبور باشد و بفهمی نفهمی به نیمه دوم عمر طبیعی نزدیک شده باشید.

خودِ قدرتمند من

2011-07-07T01:13:00.001+04:30

1 تصویری از خود قدرتمند‌م در ذهن دارم: که ایستاده‌ام فراز یک بلندی.باد می‌وزد و من به جایی یا کسی دلبستگی ندارم.جهان و هرچه در او هست به هیچ‌جام نیست.

2 من به آن تصویر نمی‌رسم. بخاطر دوستان‌ام. به خاطر کسانی که حتا سایه دلشوره‌شان روز مرا خراب می‌کند.بخاطر کسانی که پاشنه آشیل‌ منند.آدم قدرتمند پاشنه آشیل ندارد. ولی من دارم.

3 کل جهان برایم فان است. دست کم بعد آن مرگ‌ها شد. حالا پتانسیل ریشخند کردن زندگی‌ام بالا رفته. چیزی زیاد ناراحتم نمی‌کند. مگر نه این است که ما خوابیم؟ که به قول آن پسرک کچل حکیم قاشقی وجود ندارد؟ پس چرا غصه بخوریم؟ چرا ناراحت باشیم؟ از چی؟

4 این قانون به شخم‌گرفتن کار دنیا - که وعده بدل شدن به ابرانسان را می‌دهد- متاسفانه یک اسنثناء مهم دارد: دوستان‌ام. نمی‌توانم تاب بیاورند که آنها غمگین باشند. که زندگی‌شان سخت بگذرد یا تحت فشار باشد. یعنی اگر در فیلم هالیوودی زندگی‌ام سوپر هیرو بودم، کافی‌ بود در یکی از آن سکانس‌های آخر- در مرز پیروزی نهایی- آدم بده یکی از دوستان‌ام را گروگان بگیرد تا همه نیروهای من ناپدید شود. و من سرافکنده خودم را تسلیم کنم. به شرطی که به فلانی یا بیساری آزاری نرسد.

5 اینها باعث می‌شود نتوانم سوپرهیروی خوبی باشم. نتوانم مثل آن خود خیالی بر بلندای تپه چراغ‌های سوسو زن شهر را بپایم و احساس کنم هیچ سلاحی بر منِ‌خنده‌زنِ تلخِ هزال کارگر نیست. نتوانم پیش خودم فکر کنم که کافی‌ست جوکروار بر هولناک‌ترین سلاح‌ جهان بخندم تا ازش توپ پینگ‌پنگ در بیاید.

6 بسیار شنیده‌ایم و خوانده‌ایم از مردمانی که روزی- با بقچه کوچکی به دست- در بزرگ معبدی را کوفته‌اند به این امید که رستگار شوند. کسانی که از همه دلبستگی‌ها می‌رهند سر می‌تراشند و ردا می‌پوشند و غذاهای آبکی بی‌مزه می‌خورند. این نشان‌مان می‌دهد دلبستگی‌های آدمی نقطه ضعف نوع بشر است. بابت همین است که تصور می‌کند با بریدن این بندها آزاد خواهد شد. به چیزی بدل خواهد شد ورای انسان.

7 در قصه‌ها، فیلم‌ها و آرشیو ذهنی‌ام سعی می‌کنم رد یکی از این ابرمردمان را بگیرم. ببینم سرانجام آن که رها شد و در را کوفت و تنهایی را تاب آورد چه شده؟ که چند نفرشان در تاریخ بشر آدم‌های مهمی بوده‌ یا شده‌اند؟ مگر نه این است که موجودی ورای انسان باید بتواند دست این انسان عاجز را به قدر قدمی بگیرد؟ مگر نه این است که سوپرهیروها برای نجات آدمیان زنده‌اند؟

8 داستان‌ها ادامه ندارند. بعد از در کوفتن و اولین چوب خوردن‌ها از استاد اعظم، قصه‌ها مبهم و هول‌هولکی می‌شوند. درامشان وا می‌رود و انگار دیگر حرفی برای گفتن نمانده. انگار راویان دوست دارند گولمان بزنند و یکهو بگویند: صد سال بعد. و تصویر پیرمرد رستگاری را نشانمان بدهند که باد در ابروانش می‌پیچد. یک جای کار می‌لنگد. قصه‌ ابرمردمان بی‌دلبستگی بعد شرح پر سوز و گداز مصائب قهرمان شروع می‌کند به پنهان‌کاری و دغل‌بازی. فکر می‌کند حواسمان نیست که آنها رهیدند- والدین و خانواده و دوستان‌، همه نقاط ضعف‌شان- را پشت سر گذاشتند تا به چیزی یا جایی برسند.

9 الان با یکی از بچه‌ها حرف زدم. حالش خوب است. می‌خندد. شوخی کردیم ، حرفهامان عسل شد بر کام هم. از صحبت با هم لذت بردیم. از پنجره به آن خود سایه‌سان‌ام نگاه می‌کنم. بربلندایی ایستاده، بی‌تعلق و سیگار می‌کشد. دلش به چی خوش است؟ مگر او هم قرار است فردا دوست نازنینی را ببیند؟ مگر قرار است با عزیز دیگری یکشنبه ناهار بیرون برود؟ مگر او هم قرار است یک دو هفته دیگر برود تبریز دیدن رفیق شفیقی؟ می‌بینم که زندگی‌اش چقدر تهی و خاکستری و بیهوده است. می‌بینم که بی‌تعلقی‌اش به درد خاموشی قبر می‌خورد. که ابرمن نیست. ابله است.

10 تصویری از خودم در ذهن دارم: در مهمانی با دوستانم احساس خوشبختی می‌کنم. اگر دلگیر و غمزده باشم کسی هست که خودش را بهم برساند و آرامم کند. اگر دوستی ناخوش باشد می‌توانم هوایش را داشته باشم. که گذر اشباح غصه بر روان کسانی که دوستشان دارم می‌تواند مثل مرغ نیم‌بسمل‌ام کند.

خب ..بله... اعتراف می‌کنم تصویر آدم قدرتمندی‌ نیست.

کلماتی که بدون آنها نمی‌دانستم چه کنم؟

2011-07-04T00:15:00.002+04:30

مرحله‌ای از یادگیری زبان هست که در آن زبان‌آموز برای سنجش درک خودش از کلمات ، واژه‌های بیگانه را به عمد وارد زبان مادری می‌کند.

اما بعضی از این کلمات ماندگار ابدی‌اند. چون آدم کشف می‌کند جایگزین دقیقی در زبان مادری برایشان ندارد. اینها چند کلمه ساده است که -ضمن ابراز شرمندگی از اهالی فرهنگستان، حکیم فردوسی، دکتر کزازی و همه پارسی‌دوستان اصیل عزیز- بدون آنها نمی‌دانم چه کنم.

concept ( کانسپت)بیگ‌اسلیپ گاهی از خودش می‌پرسد بدون این کلمه چطور با دوستان روشنفکر‌اش حرف می‌زده؟ می‌گویند کانسپت می‌شود : "مفهوم"،"ایده" یا "چکیده" روشن است که بی‌راه می‌گویند. همه اینها تکه‌هایی از مفهوم کانسپت است اما همه‌اش نیست.

مثلن این را در نظر بگیرید: احتمالن متوجه شده‌اید که جایگاه قرارگیری دکمه‌های اصلی روی ریموت کنترل دستگاه‌های پخش صوت و تصویر از سینمای خانگی سامسونگ بگیر تا آی‌پاد اپل تقریبن نظم و اصول واحدی دارد. یعنی بزرگتر بودن دکمه پلی نسبت به باقی دکمه‌ها و جایگاه قرار گیری‌اش - که با سهل‌ترین دسترسی انگشت شست به آن- مشخص می‌شود، مجموعن یک کانسپت را می‌سازد. متوجه هستید که یک "ایده" یا "چکیده" یا "مفهوم" را نمی‌سازد.

مثال دیگر:کسانی که با فتو‌شاپ کار کرده‌اند می‌دانند یک "چیز"ی ، "قاعده"‌ای در آن وجود دارد به اسم layers. که هر لایه مستقل از باقی لایه‌ها امکان تغییر دارد. این کانسپت تقریبن در همه نرم افزارهای ویرایش تصویری وجود دارد. کسی که آن را بلد باشد درکی از حد و مرز ویرایش دیجیتال تصویر پیدا می‌کند.این چیز، قاعده، کلیتی که در عین حال شکل‌دهنده ذهنیت ماست اسمش کانسپت است.

any way ( انی وی) این کلمه محبوب ابدی‌ست.چکیده نهایی درک انسان است از هستی و جهان. کسانی که به کنه انی‌وی پی نبرده‌اند بیهوده می‌کوشند برای آن معادل‌یابی کنند:" بگذریم، به هر حال، باری" سه معادل تقریبی مشهور فارسی انی‌وی است که هیچ‌کدام بار معنایی کلمه اصلی را نمی‌رساند.

اول این که انی‌وی به لحاظ معنایی ترکیبی از "به هر حال" و "بگذریم" است. یعنی نه دقیقن آن نقش نتیجه‌گیرانه به هر حال را دارد نه انقطاع قاطع بگذریم را. پاساژی‌ست بین مفاهیم. جایی که گوینده هم می‌خواهد سخن کوتاه کند و هم فرصت نتیجه سردستی از گفته‌هایش را داشته باشد بی‌اینکه به ابراز این نتیجه ملزم شده باشد.

از بین گزینه‌های فارسی شاید "باری " به مفهوم انی‌وی نزدیک‌تر باشد. به همان پادرهوایی و ابهام و از سربازکنی انی‌وی است. ولی باری مشکل اساسی دارد. آن هم این است که آدم دوست دارد بعدش بگوید" به هر جهت" که خب می‌شود "باری به هر جهت" که دیگر اصلن ربطی به انی‌وی ندارد و آدم را بیشتر یاد عرصه سیاسی کشور می‌اندازد. بیهوده تصور نکنید که می‌توانید بگویید "باری" و بعدش خاموش بمانید. جلوی آیینه بایستید و سه بار بگویید باری. میل مقاومت‌ناپذیر به گفتن " به هر جهت" را در خود درمی‌یابید؟

انی‌وی بعد همه این سالها نزدیک‌ترین معادل فارسی که برایش پیدا کشف کرده‌ام " حالا" یی‌ست که مهران مدیری می‌گوید. این "حالا" روح بی‌خیال و بلغمی انی‌وی را خوب نمایش می‌دهد. اما نوشتن لحن گفتن‌اش در نوشتار ناممکن است. وقتی می‌نویسی "حالا" جماعت فکر می‌کنند می‌خواهی بگویی now. قانع کردن مهران مدیری برای این که کنار آدم بایستد و هر وقت لازم است به شیوه خودش بگوید "حالا" کمی سخت است. پس.

تا اطلاع ثانوی همه با هم : انی‌وی.

already (آلردی) انصافن شما وقتی یه چیزی‌تون پیش از یه چیز دیگه است چی بهش می‌گین؟ مثلن یکی می‌گوید برو فیلم ورود آقایان ممنوع را ببین. بعد حقیقت این است که تو سه شب پیش رفته‌ای. می‌گویی: قبلن دیدم.

قبلن‌ای که ما استفاده می‌کنیم معمولن خیلی قبل است. وقتی فیلم سه روز است اکران شده و شما می‌گویی قبلن شنونده حق دارد فکر کند شما فیلم را مثلن در جشنواره دیده‌اید.چند ماه پیش .

یا کسی توصیه‌ای می‌کند. کاری را می‌گوید که به فکر خود شما رسیده بوده و انجامش داده‌اید ( می‌دهید) بعد وقتی به شنونده بگویید "من قبلن انجام داده‌ام "شنونده حق دارد فکر کند این را تست کرده‌اید رو نتیجه نگرفته‌اید.انجام داده‌اید قبلن و تمام شده رفته پی کارش. پرونده‌اش بسته شده. درحالیکه شما قصد نداشتید بنده خدا را برنجانید و حتا می‌خواستید بگویید توصیه‌اش خیلی هم درست است و به فکر خود شما هم رسیده.

این جور وقتها به جای این که شبیه عربی شوید که سعی دارد بگوید گچ‌پژ، می‌توانید بگویید آلریدی و خلاص.

care ( کر-؟-) دل‌نگران کسی بودن را با اهمیت دادن بهش و در عین حال هوایش را داشتن ترکیب‌کنید به careکردن می‌رسید. ما در فارسی عبارتی نداریم که همه اینها را با هم برساند. ما یا "نگران" کسی هستیم ( که ممکن است بلایی سرش بیاید) یا خیلی هنر کنیم "حواسمان "بهش هست (‌ که در اغلب موارد معنی مثبتی ندارد- یعنی یا سر فرصت حالش را می‌گیرم. یا دارم جاسوسی‌اش را می‌کنم. یا مراقب هستم سوتی ندهم)

فعلی نداریم که نشان‌دهنده این باشد که کسی برای آدم مهم است و آدم سکنات او را (در معنای مثبت کلمه) تعقیب می‌کند و برایشان ارزش قایل است. نتیجه این که ناچاریم -گرچه به مذاق حکیم توس خوش نیاید- هم را care کنیم.

درجستجوی حسن

2011-06-28T11:47:00.002+04:30

فامیلی حسن یادم رفته. می‌دانم. مسخره است. ولی یادم رفته.
چهار سال پیش در شب و روزهای تلخ 01 ما با هم بودیم.حسن اعتقاد داشت خوش‌شانس‌ترین انسان روی زمین است. و البته که بود. بدون هیچ دلیل منطقی نصف ما نگهبانی داد. و دوران خدمتش را با کلی کسری بی‌دلیل کنار آبشاری به ایده‌پردازی درباره یک خودروی نظامی گذراند.
فیلم‌دیده و کتاب خوانده و موسیقی شنیده بود و تفریحمان‌شده بود که مثل وودی‌آلن -الکن و پادرهوا- مدام بگوییم:‌ "می‌دونی...می‌دونی...می‌دونی من...من"
بعد آموزشی دو سه باری هم را دیدیم. الان هم اگر هم را پیدا کنیم نه این است که شب و روز با هم ول بچرخیم. احتمالن همچنان همان سالی یکی دو دفعه گعده کنیم و من‌من کنان درباره عالم و طبیعت و خدا و شعر و زن حرف بزنیم. با این حال به نظرم منصفانه نیست که همان یکی‌دوبار مفت از چنگمان برود.
شماره‌ای که ازش دارم جواب نمی‌دهد- شماره‌ای که از من دارد هم عوض شده- و به شکل مضحکی نام فامیل‌اش را فراموش کرده‌ام و به همین دلیل جستجو در فیس‌بوک میان دریایی از حسن‌های بی‌شمار خلقت بیهوده است. نظر به شانس بی‌امان‌‌اش حتا مطمئن نیستم ایران باشد.
این تنها عکسی‌ست که ازش دارم. مال اردوی آموزشی‌ست.حسن کرد است.

نیم روز بعد: ...حسن شریفیان. لعنت به این بازی های حافظه و ممنون از کاوه شهبازی که خبر داد.گرچه موبایلی که داد همان است که دارم و جواب نمی‌دهد و دست کم به اسم خودش پروفایل فیس بوکی ندارد. اولین کسی که گفته جوینده یابنده است حکیم بزرگی بوده.

احتمال بقاء

2011-06-22T22:59:00.001+04:30

1 دانش‌مندان درست حسابی می‌گویند :‌"که هر چقدر یک جاندار از محل زیست اولیه‌اش دورتر شود، احتمال بقایش به صورت لگاریتمی کم می‌شود."

2 من هم یک جاندارم و مطمئنم رفتن به میدان رسالت به شکل قابل توجهی مرا می کشد. یک نقطه از خانه‌ام هست که مرکز جهان است و دور شدن از آنجا مرا به تدریج تجزیه خواهد کرد. اول استرس می‌گیرم، بعد توانایی‌هام مختل می‌شود، بعد به شکل پایان‌ناپذیری -برای دلگرمی دادن به خودم- شروع می‌کنم زمزمه کردن "‌گل گلدون من شکسته در باد" و سرانجام در خودم مچاله می‌شوم و جان به جان آفرین تسلیم می‌کنم.

3 بارها با حربه و کلک خواسته‌اند مرا از خانه‌ام دور کنند. با وعده‌های رنگارنگ، قول تفریح و شادی و هیجان ولی من فریب نمی‌خورم. این هفتاد متر از دنیا- تا زمانی که صاحبخانه صلاح بداند- سهم من است، عشق‌من است، حق من است و به قول حضرت من از این خانه پر نور به در می‌نورم.

4 بزرگان قوم راه را به روشنی نشان داده‌اند. حافظ شیراز به اجبار راهی سفر یزد می‌شود.فقط 400 کیلومتر دورتر از خانه‌اش. بعد می‌سراید:‌ دلم از وحشت زندان سکندر بگرفت.حضرتکم هم به دوستان غافلی که او را مدام تشویق می‌کردند به کنج‌ها تازه سفر کند می‌فرماید: هیچ کنجی بی‌دد و بی‌دام نیست...

5 عرفای ما سالها پیش از زیست‌بوم‌شناسان فهمیده‌ بودند که دور شدن از خانه با آدمی چه می‌کند. حتا دوروتی وقتی از شهر از برمی‌گردد به زن‌عمو امیلی می‌گوید:‌ هیچ جا خونه آدم نمیشه.

6 گول توهم" آخر هفته کوله‌پشتی، جاده چالوس، صدای ابی ، کودکی ده ساله بودم می‌دویدم مثل یابو" را نخورید. در خانه بنشینید و شادی کنید. باز در تابستان می‌شود تا حدی از خانه دور شد. مردم در خیابانند و دل آدم از وحشت زندان سکندر نمی‌گیرد. ولی فکر سفر - بیرون رفتن از خانه- را در زمستان از سر بیرون کنید. زمستان بیرون خانه گرم و نرم شما پر از ملکه‌های برفی آدم‌دزد و لولوهای زشت وحشی‌ست.

7 منظور دانشمندان محل زیست اولیه، خانه آدم است. حالا روشان نمی‌شود به این صراحت بگوید. یا مراعات بعضی چیزها را می‌کنند وگرنه حقیقت غیر قابل انکار این است:" به ازای هر بار بیرون رفتن از خانه احتمال بقایتان کم خواهد شد... بصورت لگاریتمی."

پدر بیدار است

2011-06-21T21:55:00.001+04:30

1 پدرم وقتی راه می‌رود یک جوری می‌رود انگار می‌رود یقه یکی را بگیرد. سینه‌اش را جلو می‌دهد و انگار که در حال پایین رفتن از شیب تندی است،‌قدم‌هایش ریز و محکم و تند و زاویه‌دار می‌شود و دستهایش با شدتی غیرقابل کنترل به اطراف تکان می‌خورند.

2 تازگی چند بار مچ خودم را موقع این جور راه رفتن گرفته‌ام.

3 نصفه‌شب سرفه‌کنان بیدار می‌شوم. می‌روم دستشویی و آبی به صورتم می‌زنم. صدای تمام حرکاتم برایم آشناست. برای سالیان سال این سینه‌صاف کردن و تکان تشک و قدم سنگین با پای برهنه و ساییده شدن تکه‌های لباس و بعد صدای فن دستشویی را شنیده‌ام. اینها برایم آشناست.یادم مانده که بعد می‌آمد به بچه‌ها سر می‌زد و ملحفه یا پتو را می‌انداخت رومان.من خودم را به خواب می‌زدم.و در دلم قند آب می‌شد که پدر بیدار است و نمی‌گذارد وقتی خوابیده‌ایم و بی‌دفاع و بیچاره‌ایم دست لولوها و جادوگرها و دزدها به ما برسد.

4 حالا نیمه‌شب از خواب بیدار شده‌ام. از حرکات من صدای پدر می‌آید.از سرفه و سایش لباس‌هام. پدرم همسن‌و سال الان من که بود، من "آمادگی" می‌رفتم.با خودم فکر می‌کنم: چه شجاعتی!

5 با جهان پدران به قدر فرسودگی می‌جنگیم و درست لحظاتی که فکر می‌کنم فاتح جنگیم خود را در شکل و شمایل پدرمان کشف می‌کنیم. با همان عادت‌ها، همان نگاه و اخم و خنده. همان صداها.

6 دوست دارم بگویم ما یک قدم جلو می‌رویم. که اشتباهات آنها را تکرار نمی‌کنیم. که منطقی‌ش همین است و پدرانمان اصلن دلخوشی‌شان همین است. ولی ضمانتی در کار نیست. و زمان قضاوت سنگین خودش را خواهد داشت.

7 با جنگ یا بی‌جنگ. ما سایه‌های پر هراس و حسرت آنها را همراه خواهیم داشت.ما عادت‌های کوچک و بی‌معنی‌شان را ارث خواهیم برد و نیمه‌شب نگران از خواب بیدار خواهیم شد.

8 چه برای کشیدن ملحفه روی پسرمان باشد ، چه برای چک کردن ایمیل‌مان.

9 آنها زنده‌گان ابدی‌اند. نخواهند خوابید. ما گواهیم.

راه حل هفت درصدی

2011-06-20T01:03:00.000+04:30

اگر هر چهار جلد هولمز ترجمه آقای امامی و هولمز‌های خانم دقیقی را خوانده‌اید و نمی‌دانید الان چه کار کنید برایتان راه حلی دارم:....

تیپ‌شناسی مردان مقاومت‌ناپذیر

2011-05-19T12:44:00.001+04:30

هر سال چندین هزار تن ادکلن مصرف می‌شود،‌ کارگران معادن کنگو جانشان را برای استخراج الماس کف دست می‌گذارند و صاحبان گوچی و تولید‌کنندگان ویاگرا ثروتمند‌تر می‌شوند تا عده‌ای مرد بخت‌برگشته به معجزه عطر و الماس و کت و شلوار و قرص‌های جادویی در دل سنگ زنانی راه پیدا کنند. مردانی که نیاز نبود اینقدر برای دلبری به زحمت بیفتند. کافی بود قواعد اصلی را بدانند.کدام مردان می‌توانند بی‌زحمت افزودنی‌ها جذاب باشند؟

1. رندان:

همچنان که از نامش پیداست به شخم‌گیرنده جهان است. وسط فجایع می‌تواند بخندد.بذله‌گو و نکته‌سنج است. کمی کودک است.مردی‌‌ست که همیشه می‌تواند شانه زن را بگیرد و بگوید: "چیزی نیست عزیزم". رسوم و قواعد و بدبختی‌های نامنتظر هیچ وقت دست و پایش را نمی‌بندند. همیشه پتانسیل رویا پردازی و دیدن افقی را دارد که زن همراهش دوست دارد ببیند. نکته مهم این که مبادا این به شخم‌گیری را با شلختگی و بی‌مبالاتی قاطی کنید. مرد رند جذاب علی‌رغم بی‌توجهی‌ش به دنیا به شکل پارادوکسیکالی هم خوش‌پوش است هم مبادی آداب.و اتفاقن همین پارادوکس او را جذاب‌تر می‌کند. او از همان‌هاست که دم هر دری می‌گویند :"لیدی‌ز فرست" و قند در دل 83٪ زنان آب می‌کنند.اگر شما فقط کودک بذله‌گو باشید و حواستان به این چیزها نباشد به هومر سیمپسون بدل خواهید شد.

شاه‌نمونه این تیپ رت‌باتلر و اغلب تیپ‌های دیگر کلارک‌گیبل است .

همچنین تیپ کلاسیک جک‌نیکلسون و جرج کلونی و در نمونه‌های جدیدتر تا حدودی برادپیت جز این دسته‌اند. به شکل خفیف‌تر و در بازیگران ایرانی امین حیایی و مهران مدیری در این دسته قرار می‌گیرند.

2. غم دو عالم:

این گروه تنها و تلخ‌اند و رفتارشان با زنان گاهی تحقیرآمیز جلوه می‌کند. انگار رازی را از جهان می‌دانند که محکومند به تنهایی بار سنگینش را به دوش بکشند.مزاجاً افسردگی مزمن دارند. با این حال مثل تیپ اول چیزی نمی‌تواند آزارشان دهد. نه به این خاطر که پتانسیل شوخ‌طبعی دارند. چون آلریدی گویا چنان آزرده‌اند که دردسرهای دنیا برایشان قطره زهر است در دریای شوکران.ا غلب متهم‌اند به غرور یا حتا مردسالاری. به لحاظ ذهنی و تیپ ظاهری اولد فشن‌اند. سوگوار و پیروی سنت‌های جهان از دست رفته. جذابیت این مردان عبوس چیست؟‌ کام آن.آنها (خواسته یا ناخواسته)در حال مخابره این مورس مخفی‌اند که : دژ فتح‌ناشدنی مرا فتح کنید!

شاه‌نمونه این گروه همفری بوگارت است در اغلب نقش‌هایی که بازی کرده ( و اساساً کارآگاهان جذاب نوآر جز این دسته‌اند)

در نسل بعد از او آل‌پاچینو مشخصاً جز این دسته است.میان بازیگران ایرانی نقش‌های بازیگران کیمیایی ( و خودش؟) واجد این ویژگی‌هایند.

3. جانی‌دپ:

جانی‌دپ پدیده است. چون قواعد کلاسیک جذابیت مردانگی را به هم زده.او ابتدا هم ژانر دسته‌ای از بازیگران جوان دهه نود - مثل کیانو ریوز- در نقش‌های جنسیت‌زدوده شده بازی کرد. مردانی که دقیقن نه مرد بودند و نه کاملن خضلت زنانه داشتند.انگار حوصله زنان نسلی از مردان کلاسیک سر رفته بود و شخصیت مرد اصلی فیلم تایتانیک شد بچه‌خوشگلی که جذابیت‌هایش اتفاقن از سر جذابیت‌های زنانه بود. جانی‌دپ در دوران سوپراستاری مخنث‌ها دیده شد اما خیلی سریع نشان داد فقط یک مرد ظریف دیگر نیست. او به شکل عجیبی وارث خنده‌های بی‌خیال کلارک‌گیبل و توداری و رازآمیزی بوگارت بود. و در دزدان دریایی کارائیب کاملن تیپ سوم مردان جذاب را آفرید.

مردان کلبی‌مسلک عجیب.گیگ‌هایی که گرچه از قواعد جاری سر درنمی‌آورند اما باهوش‌اند و همیشه شگفتی در آستین دارند. هم به قدر مردان تیپ دوم کم‌گواند و هم به شیوه مردان تیپ اول به جهان و هر چه در او هست بی‌توجه‌اند. با بارانی و ژیله و کت چندان سازگار نیستندتیپ ظاهری آنها رنگ و بویی پست‌مدرن دارد. ممکن است شاپوی فدورای دهه چهل را همراه تن‌پوش رنگی تبتی بپوشند و تعدادی انگشتر تونس‌ی دستشان باشد. آنها آمده‌اند بگویند: "هی بچه‌ها! جهان جای عجیبی‌ست!"

این‌ ژانر تازه متولد شده و هنوز اول راه است. جز خود جانی دپ که شماره عضویت‌اش یک است هنوز چهره شاخص و مهم دیگری ندارد. اما می‌توان پیش‌بینی کرد این گروه بزودی مردان مرد چند دهه آینده باشند.

...خب حالا باید چه کار کنیم؟ شبیه اینها شویم؟ کار زشتی نیست؟

بگذارید این خبر خوش را بگویم که بازی‌های جنسیتی دو طرف قرار است ادویه‌های خوشمزه کننده باشد. قرار نیست فی‌النفسه اصالت اخلاقی داشته باشد.( تا حالا زنی را سر صبح که سر از بالش برمی‌دارد دیده‌اید؟) بنابراین زمین جذابیتی که خداوند برای آدمیان قرار داده ،گسترده است. بروید و یک جورهایی جذاب شوید.

به غول آخر سلام کن!

2011-05-12T18:11:00.000+04:30

چیزهایی درباره پول

1 در جنگ ستارگان: بازگشت جدای جایی هست که امپراطور کهکشان، لوک‌اسکای واکر را برای آخرین بار به سمت تاریک نیرو می‌خواند. لوک مقاومت می‌کند. امپراطور سنگدل با اشعه‌هولناکی که از دستانش ساطع می‌شود لوک را شکنجه می‌کند. در کتابش که 20 سال پیش خواندم جملاتی هست در وصف این لحظات دردناک که هنوز در ذهن دارم: " لوک باید به تنهایی تجربه‌ای را از سر می‌گذراند که هیچ انسانی نمی‌توانست در آن شریک شود." بعدها..خیلی بعد حدس زدم این جمله بهترین وصف همه کسانی‌ست که برای اولین بار شخصن با موضوعی به نام "پول" مواجه می‌شوند.

2 در تمام قصه‌های کودکی آدم‌های خوش‌دل لاجرم پولدار می‌شدند و رابطه قهرمانان با پول اینقدر بدیهی و اجتناب ناپذیر بود که حتا دبیران مدرسه - که تلاششان تحویل دسته‌گل به جامعه بود - و والدین‌مان - که حساب آبروی خاندانشان را می‌کردند- به راحتی از یاد بردند درباره پول با ما سخن بگویند. این بود که ما نوگل‌های خنده‌زنان با ذهن‌هایی پر از پسرشجاع، چوبین و رابرت مردی که نمی‌خواست بزرگ شود راهی دبیرستان و دانشگاه شدیم. حتا در طول دانشگاه که در درسی دوواحدی استاد پرده از رازهای ابدی بزرگسالان برداشت و در میان خنده‌های ریز ما بادکنک‌چربی سر خودکار کشید، همچنان کسی درباره پول با ما صحبتی نکرد.

3 من هم مثل همه با کله بر دیوار سیمانی پول فرود آمدم. انتظار داشتم سالها خوش‌دلی و خیرخواهی برایم باران سکه‌های زر شود...که نشد. قصه آن چهار سانتی‌متر فلز را پیش از این گفته‌ام. بیش از یک دهه از اولین روزهای کارم می‌گذرد و امیدوارم باقی نوشته کمی جبران کم‌کاری همه کسانی را بکند که درباره پول حرف نمی‌زدند.

4 شیخنا گفته بود " آب‌کم‌جو تشنگی آور به دست/ تا بجوشد آب‌ات از بالا و پست" راستش علی‌رغم همه ارادتم به مولانا این بیت و این مضمون به نظرم خیلی بوی شکم‌سیری می‌داد. هر چه باشد مولای بلخ وارث ثروت اجدادی خودش هزار و یک نان‌خور و مفت‌خور داشت و جایی از زندگی‌ش ننوشته که هیچ‌وقت محتاج نان شب باشد. این را می‌گذاشتم پای شور عارفانه حاصل مکنت که مثلن یکی دیگر از هیولاهای زندگیم کازانتزاکیس هم به قدر کفایت از آن برخوردار بود. این بود که این توصیه‌های را به کل گنار گذاشتم و رفتم کشف کنم قصه چیست.

5 نشستم و همراه دوستانی با دغدغه‌های مشترک به ایده‌های بزرگ پول درآر فکر کردم( سلام مهدی،یوسف، ارسلان، اردشیر). بعد رفتم جلو. ایده‌ها تحسین می‌شد. تصویب می‌شد. بودجه‌ها اوکی می‌شد. ولی پای کار که می‌رسید می‌لنگید.نمی‌شد. جور نمی‌شد. بارها و بارها.

6 اولی‌ها را گذاشتم پای بدشانسی. بعد رسیدم به وات د هل ؟ این چیست؟ نفرین است؟ بدبختی‌ست؟‌سرنوشت است؟ تشنگی که سهل است از گرسنگی هم گذشته بودیم و چیزی از بالا و پست نمی‌جوشید.توصیه شیخنا بدجوری تو زرد از آب درآمد.

7 بگذارید مثل فیلم‌ها بگویم : ده سال بعد.

حالا سی و یک ساله‌ام. فرض کنید یک برد بزرگ مثل اینها که پلیس‌های جنایی دارند مقابلم است و نشانه‌هایی از این ده سال کارکردن گوشه و کنارش.ن قاط با نخ‌های رنگی به هم وصل شده‌اند و نکات مهم با ماژیک کنار مدارک نوشته شده. در این ده سال پول گاهی بوده، گاهی نبوده.

من قهوه می‌خورم و در نگاهی کلی برد را می‌پایم. لحظه حساس آخرهای قصه است که کارآگاه خط و ربط ماجراها را در شهودی ناگهانی کشف می‌کند. اشتراک تجربه‌های خوب و بد را جدا می‌کنم و بینگو! قوانین کشف می‌شود:

8 یک الگوی ریاضی ساده که عجیب است تا کنون ندیده بودم؛

قانون یکم:" من هر وقت برای رسیدن به پول تلاش می‌کنم بهش نمی‌رسم."

بعد سیاهه موفقیت‌ها و پول‌مندی‌ها را هم کنار هم می‌گذارم تا ویژگی مشترک این اوقات خوش هم قانون دوم را بسازد:

قانون دوم: " هر وقت از کاری لذت می‌برم پول به دست می‌آید."

شگفت‌انگیز. ابلهانه و متاسفانه کاملن تضمین شده.

9 از این گره‌کشایی آب‌دوغ‌خیاری شرمنده‌ام. ولی بارها تلاش کردم این قوانین بلاهت‌آمیز را نقض کنم .و سرانجام تسلیم این دوقاعده طلایی فهمیدم بهتر است جای فکر کردن به پول به انجام کارهایی فکر کنم که خوشحال و سرحال‌ام می‌کنند. همان‌ها از قضا پول هم دارند. یک گوشه‌ای از کائنات شیخنا لبخند شرمنده کننده‌ای می‌زند که :‌" آب کم جو ..."

10 اگر در بیست‌سالگی‌ام این قوانین ساده را کسی - با همین اطمینانی که من می‌گویم- بهم گفته بود احتمالن زندگی‌ام تغییر می‌کرد. شاید همچنان تن به آزمون و خطا می‌دادم اما دست‌کم زودتر از مسیرهای ابلهانه بی‌ربط دست برمی‌داشتم.

11 "هر کار دوست داریم بکنیم و پول بگیریم؟ همین؟"

بله.اما راستش حقیقت دیگری هست که بهتان نگفتم.چند دقیقه به این که چه کاری خوشحالتان می‌کند فکر کنید...پیدا کردن جواب سخت است.نه؟ کشف این که از چه کاری به هیجان می‌آیید ابداً کار راحتی نیست.خب اسکای‌واکرهای عزیز! به برزخ جدید خوش‌آمدید! وقتتان را سر کشف راه‌های پول‌ در آوردن تلف نکنید. آنها مراحل ابتدایی بازی است. غول آ‌خر هنوز مانده ...

12 راه کشتن غول آخر؟‌ سردر آشپزخانه اوراکل یادتان هست؟

فهرست فوبیا

2011-05-11T01:41:00.002+04:30

نوجوان که بودم یک آرایشگر دم خانه‌مان بود که فکر می‌کردم روانی است. یک روز بهم گفت:‌ "من اینقدر بدم میاد سوسک تو غذام باشه." خب ..مطمئن شدم.
آدمیزاد تا یک سنی نمی‌داند در بی‌دلیل ترسیدن/منزجر شدن/ متنفر بودن از یک چیزهایی خیلی تنها نیست. فکر می‌کند یک مشکل شخصی ناجور دارد که از کدو خوشش نمی‌آید یا گرفتگی غروب جمعه در چشمانش پیداست.ممکن است از والدین‌اش بابت این چیزها سرزنش بشنود. ممکن است در کمد تنها به حال خود گریه کند. بعدها می‌فهمد در این بدبختی‌ها تنها نیست.
اینها تعدادی از شرمساری‌هاست:
1. ترکیب شب و بزرگراه و مقصد ناآشنا مرا سکته می‌دهد.اگر اینها در شرق تهران هم رخ بدهد که دیگر نور علی نور. تصویر خودم را می‌بینم که کنار یک بزرگراه نشسته‌ام و گمشده‌ام و زار زار گریه می‌کنم. آخرین باری که مجبور شدم ساعت 8 شب جایی در شرق تهران بروم از مسیر بزرگراه، کنار راننده نشستم و از طریق نقشه تهران روی گوشیم قدم به قدمی که می‌رفتیم پی گرفتم و جایی که راننده بی‌گناه می‌خواست از یک مسیر میان‌بر استفاده کند ( که طبعن روی نقشه من معلوم نبود)‌ ممکن بود در را باز کنم و خودم را پرت کنم بیرون!
2. نمی‌فهمم مردم گوش‌هایشان را چطور در حمام می‌شویند. از تصور این که کف صابون یا شامپو وارد گوشم شود استرس می‌گیرم. حتا از تصور ورود خودخواسته آب به گوشم کر می‌شوم. تصور می‌کنم آبی که وارد گوش می‌شود خارج نمی‌شود.آن قدر می‌رود تا به مغزم برسد. بعد مغزم را خیس می‌کند و از درون سر سرما می‌خورم و چرک می‌کنم. اصلن درک نمی‌کنم چطور می‌شود آبی که وارد گوش می‌شود خارج کرد. از آنجایی که نمی‌شود با مردم همیشه رفت حمام ،اعتراف می‌کنم این سوال/ترس را سی و یک سال است با خود حمل می‌کنم.
3. آدم‌هایی که شمع هدیه می‌دهند را درک نمی‌کنم. به نظرم کسی که شمع هدیه می‌دهد ترسناک است. اصلن فرق خوب و بد را نمی‌فهمد. ممکن است یک روز بنزین بریزد رویت و آتش‌ات بزند و بخندد .و اصلن فرق این کارش را با مثلن چایی درست کردن نفهمد. همیشه فکر می‌کنم باید یک جایی باشد که آدم‌هایی که شمع هدیه می‌دهند را نگهداری کند. مبادا به خودشان یا دیگران آسیب بزنند.( که البته دو راهروی ویژه برای هدیه‌دهندگان ماگ و عود هم در نظر گرفته شود)
4. یک موش فاضلاب چاق را تصور کنید. که سرش را کنده‌اند و درونش را با مف نهنگ پر کرده‌اند.بعد هم آب‌پز اش کرده‌اند. این تصور دقیق من از کدو ( و بادمجان) است. شما دوست دارید؟ گود فور یو. یک عده هم هستند مغز میمون زنده می‌خورند.اصلن پلورالیزم که می‌گویند همین است.اشکالی هم ندارد. ولی دست‌کم انتظار نداشته باشید همه مردم جهان با اشتها به بشقاب شما نگاه کنند. و لطفن اگر مهمان دفعه اولی دارید دور بادمجان را خط بکشید. احتمال این که مردی از رطیل برشته خوشش بیاید 12٪‌ بیشتر از این است که کدو دوست داشته باشد.
5. از هوای ابری متنفرم. اعتراف می‌کنم تمام تابستان گرخیده که همه در حال فحش دادن به زمین و زمان‌اند، من در جمع‌های دوستانه و من‌باب رعایت ادب گرچه اظهار کلافگی می‌کنم اما عروسی‌ست در نواحی‌م. وقتی صبحی از خواب بیدار می‌شوم و می‌بینم هوا ابر است انگار سر شلنگ آب را گرفته‌اند در جفت گوشهایم و جلوم یک بشقاب کدوی پخته گذاشته‌اند و محل کارم میدان رسالت است. در مقام کسی که سر وکارش با نوشتن است می‌گویم اسطوره رابطه تنگانگ شاعرانگی و زمستان را از سر بیرون کنید. که زمستان می‌تواند بوی بدبختی و شاش و پیری و اجاره خانه بدهد.
6. فوبیای آدم کول و خودمانی دارم. هر که اول آشنایی پسرخاله شود به نظرم بی‌ادب و وقیح و دریده است. آدم‌هایی که اینقدر راحت و سریع خودشان را در جهان آدم دیگری می‌چپانند به نظرم خطرناک‌اند.چند باری که خودم را بابت این عقیده سرزنش کرده‌ام و دست دوستی به سمت این قبیل افراد گشاده‌ام، بعد دو جین اس‌ام‌اس بی‌ربط بی‌وقت مثل چهارپا پشیمان شده‌ام. احساس می‌کنم کسی که همان اول آشنایی آدم را به اسم کوچک صدا می‌زند ممکن است فردا شلوارت را هم بپوشد. دلیل این یکی احساس تا حدی برایم روشن است. خود دست‌وپاچلفتی ساکت و منزوی نوجوانی به نظرم آدم خوبه قصه است و طبیعتا بچه‌ها پر شر و شور دیگر بدمن‌های شرور. به هر حال از پایمردی در این عقیده بی‌رحمانه بدی ندیده‌ام.
7. این لیست کامل نیست. لیست شما چیست؟

دوباره کجا پیدایش کنم؟

2011-05-08T22:24:00.001+04:30

سر می‌زنم به نوشته‌های نیمه نصفه منتشر نشده...که این را می‌بینم

تیترش هست: ‌دوباره کجا پیدایت کنم؟

زیرش نوشته‌ام: اینها را گم‌کرده‌ام

بعدنوشتم 1. و جلوش خالی‌ست

...

یادم نیست چی‌می‌خواسته‌ام بنویسم.گویا قرار بوده چند تا باشند... آنقدر گم‌شان کرده‌ام که حتا اسمشان یادم نیست.

می‌توانم دوباره پیدایشان کنم؟

راهنمای زنده ماندن در پیک‌نیک

2011-05-04T23:58:00.001+04:30

بارها پیش‌آمده که خواهران و برادران ما به اردو رفته‌اند بعد گیر یک هیولایی، قاتل جذامی، آدمخوار رادیواکتیو شده‌ای افتاده‌اند و عمرشان را داده‌اند به شما،‌بعد هم پرسیده‌اند که: "چرا ما؟" آدم دوست دارد بپرسد: " چرا شما نه؟ مگر شما اصول ابتدایی زنده‌ماندن در اردو و پیک‌نیک را رعایت کرده‌اید که حالا طلبکار هم هستید؟"

تعطیلات در راه است و گروه‌های خوشحال فوج فوج به تفریح می‌روند و خیالشان راحت است که بلدند چطور با زامبی/خون‌آشام/روح/ شیطان روبرو شوند. در حالیکه این همه داستان نیست.

1. اگر اضافه وزن دارید به پیک‌نیک نروید. شما بی‌شک اولین قربانی خواهید بود.( وای بر شما اگر یونیفرم نگهبان یا پلیس تن‌تان باشد) متاسفانه به احتمال زیاد همان شب اول که دارید یک گوشه مثانه خالی می‌کنید لولوی مورد نظر از میان بوته‌های جستی می‌زند و جرتان می‌دهد. بمانید خانه فرندز ببینید. چه کاری‌ست؟

2. اگر زوج هستید امیدی به زنده ماندتان هست. براساس قواعد دست کم یک زن و مرد در پایان سلاخی لولو باقی می‌مانند و ممکن است آن زن و مرد خوشبخت شما باشید. بنابراین تا حد امکان از اردوهای مجردی اجتناب کنید. لولوها علاقه وافری به مجردها دارند.

3. دوربین فیلمبرداری ( اعم از هندی‌کم/دی‌وی‌کم و ...) همراه نبرید و خصوصن از سفرتان فیلم‌برداری نکنید. چون معمولن این جور مواقع فقط فیلم داخل دوربین پیدا می‌شود و کسی از شما اثری نخواهد یافت. این قاعده به قدری قدرتمند است که حتا قاعده قبلی را هم نقض می‌کند. یعنی دلتان به زوج بودنتان خوش نباشد. دنیا پر از فیلم‌های پیدا شده‌ایست که در آخرین نماهایش زوج‌ها داشته‌اند در لحظات آخر عمرشان ابراز عشق می‌کرده‌اند.

4.خانم‌های عزیز! نصفه شب که در چادر از خواب بیدار می‌شوید هی نروید داخل جنگل و بگویید: ایز انی بادی دِر؟( حالا بگذریم که اکثر لولوها آیلتس ندارند) شما خودتان جای لولو، یکی هی بیاید بگوید "کسی اونجاست" " کسی اونجاست" خوشتان می‌آید؟ تا حالا چند نفرتان دیده یک قاتل روانی از میان تاریکی بگوید :" بله! اتفاقن من اینجا هستم" ؟ بعد تازه این جواب خوبی‌ست؟ راضی می‌شوید؟ راحت می‌شوید؟ آب‌تان را بخورید و به ادامه خوابتان برسید. اگر لولویی در کار باشد که با پرس‌وجو در میان تاریکی دردی دوا نمی‌شود.بالاخره می‌زند لهتان می‌کند. اگر هم نباشد که بی‌خود استرس ایجاد نکنید.

5.اگر به لحاظ جسمی قدرتمند و به لحاظ روانی مقتدر هستید خبر بدی برایتان دارم.تقریبن بعید است از حمله زنده بمانید. دو حالت دارد. یا همان ابتدای کار زرتی به شکل شوک‌آوری قربانی می‌شوید ( که بقیه حساب کار دستشان بیاید) یا خیلی هنر کنید تا سکانس ماقبل آخر زنده می‌مانید و سرانجام طی قربانی کردن خود به فرار آن زن و مرد باقی مانده کمک می‌کنید. شما هم ترجیحن بمانید پیش آن رفیق چاقتان تلویزیون تماشا کنید.

6. یک مبحثی هست به نام لانه لولو. جایی که موجود/قاتل یا هر چی شکارهایش را به آنجا می‌برد. از آنجایی که لولوها خیلی مبادی آداب نیستند احتمال دارد لاشه و بقایای قربانیان قبلی هم آنجا تل انبار شده باشد. ماجرا این است که شما به هوش می‌آیید و می‌بینید ته یک گودال(انبار/ دخمه..) در لانه لولو زنجیر شده‌اید.چه کار می‌کنید؟ به شکل هیستریک داد می‌زنید:"هلپ" واقعن انتظار دارید در لانه‌ای که لولو آلریدی فرصت پوست کندن کلی قربانی دیگر داشته، کسی رد شود و صدای شما را بشنود و تازه بتواند کمک هم بکند؟ قبول کنید کسی که با خودش این جور فکر می‌کند مستحق قربانی شدن است.به جای این کار باید کمی با زنجیر ور بروید. ببینید قفلش باز می‌شود یا چی. یک تکه استخوان از دور و برتان به عنوان سلاح انتخاب کنید و خلاصه هر کاری جز این که داد و بیداد راه بیاندازید و اعصاب لولو را خط‌خطی کنید.

7.اگر دور هم جمع شده‌اید و در انبار ویلا یا کلبه محل اتراق‌تان صندوقی پیدا کردید که رویش علایم عجیب داشت،‌کاری به کارش نداشته باشید.بازش نکنید. دستورالعمل کتابهایی که به لاتین نوشته شده بلند نخوانید و خلاصه از این کارها که آخر عاقبتش را نمی‌دانید انجام ندهید. حوصله‌تان سر رفته؟ پانتومیم بازی کنید، مافیا بازی کنید. همدیگر را بزنید. ولی الکی خودتان هچل بیدار کردن لولوهای ناشناس نیاندازید.

و در نهایت...: درست رانندگی کنید.

تعداد قربانیان تصادف جاده‌ای در ایران حدود دوهزار ودویست برابر تعداد کشته‌شدگان توسط لولوهاست.

اندازه دقیق گردن حسنک

2011-05-01T12:51:00.001+04:30

می‌گویند تاریخ را فاتحان می‌نویسند. می‌شود در صحت این حرف شک کرد که اگر درست بود نباید اثری می‌ماند از خیلی‌ها . از حسنک وزیر گرفته تا امیر کبیر. درباره نویسندگان تاریخ حقیقت ناگفته و مهمی البته وجود دارد. این‌که تاریخ را کلی‌نگران می‌نویسند. کسانی که جزئیات قصه را بی‌اهمیت جلوه می‌دهند. برایشان فقط مرگ‌ها و برتخت نشستن‌ها و از تخت فروافتادن‌ها مهم است. خیلی که دقیق باشند روز و ماه را هم ضمیمه تاریخ‌نگاری‌شان می‌کنند. آنها باور ندارند که ناهار معده‌آزار سر ظهر و شوخی بی‌هنگام ملیجک ممکن است در فرمان قتلی نقش داشته باشد. آنها با این بی‌دقتی‌شان ، با نگاه دور و کناره‌جویانه‌شان ما را از کشف خیلی ظرایف محروم کرده‌اند. ما نمی‌توانیم از حلقه نفرین‌شده اجدادی رها شویم تا نفهمیم که چرا تکرارش می‌کنیم. ما نمی‌فهمیم تا زمانی که کسی جلوی چشممان بیاورد این بستنی دندان‌گز و این پشه وزوزو و این آفتاب وقیح ساعت 6 عصر در تصمیمات ما همان‌قدر نقش دارند که تربیت خانوادگی و باورهای ما. تا وقتی اهمیت این جزئیات را انکار می‌کنیم ناچاریم به اشتباهات. ناگزیریم به جنون‌های لحظه‌ای و تسلیم شدن به خون‌هایی که موج می‌زند اندر جگر ما را....

آن وسط‌ها خوشبختانه همیشه آدم‌های نکته‌سنج و با قریحه‌ای پیدا می‌‌شده‌اند که جنس گالش میرزا رضای کرمانی و مارک عطر مصدق را جایی ثبت و ضبط کنند. آن‌ها تاریخ‌نویسان رسمی نیستند. گاهی راپرتچی یومیه‌ای‌ست که برای زیاد کردن پیاز داغ راپرت‌اش به ذکر جزئیات می‌پردازد، گاهی مستشاری کله‌خراب که فکر کرده اشاره به این ریزه‌کاری‌ها ممکن است به درد رؤسای دولتش بخورد. البته گیر آوردن و دستچین و مجموع کردن این اطلاعات ریزه ریزه کار کارستانی‌ست که هر کسی از پسش برنمی‌آمد...

کار کارستان شرمین نادری همین است. قصه‌های تاریخ‌نگاران عبوس را گذاشته برای اهلش. او گشته و مجموعه تکان‌دهنده‌ای از جزئیات وقایع صد سال اخیر را پیدا کرده. ده‌ها کتاب را که خواندشان نفس و حوصله می‌خواهد خوانده و برایمان تکه‌های به درد بخورش را جدا کرده. شگفتی دیگرش زمانی‌ست که بدانید این مجموعه چطور شکل گرفته است. آنچه می‌خوانید گزیده‌ای از مطالبی‌ست که خانم نادری تحت عنوان نوستالژی طی مدت تقریبن دو سال در هفته‌نامه چلچراغ چاپ کرده است. زمانی که از بخت خوش من هم سردبیر این مجله بودم. حدس می‌زنید چه کار می‌کرد؟ می‌رفت روز و شب در کتابخانه ملی و نت برمی‌داشت؟ او تقریبن تمام این نوشته‌ها را طی مدتی خلق کرد که به جبر روزگار در شهرستانی کوچک و دور افتاده ساکن بود. خودش می‌گوید تلفن می‌زده و آشناها برایش از روی جاهایی از کتاب- که قبل‌تر در ذهن داشته- می‌خواندند و او می‌نوشته. در سندیت ارجاع‌هایش شک نکنید. چون یک دو بار که کسانی از خوانندگان شک کرده‌بودند و به زیر و زبری معترض شده بودند با چنان حجمی از اطلاعات و اسناد مکتوب نویسنده روبرو شدند که تسلیم شدند. به هر صورت من هنوز این شیوه گردآوری که خودش می‌گوید را باور نمی‌کنم. فکر می‌کنم رازی دارد که اگر روزی خودش را دیدید ازش بپرسید. شاید به شما گفت.

بعد کیفور شدن از کتاب شما هم با من احتمالن هم‌آرزو می‌شوید که کاش گوشه‌های دیگری از زمانه این سرزمین شرمین نادری زندگی می‌کرد. که برایمان بیشتر از جنس لباس و وزن و سلیقه بوسهل زوزنی‌ها می‌گفت. گرچه این کتاب هم می‌ماند برای بعدی‌ها. کسانی که یاد می‌گیرند چطور نگاه کنند. شاید روزی پایانی باشد به حدیث بر دار کردن حسنک‌‌ها...

مقدمه‌ام بر کتاب" قمردرعقرب"نوشته شرمین نادری.نشر حرفه هنرمند

من پاکم

2011-05-01T00:09:00.001+04:30

1 از زندگی افتاده بودم. تمام تلاشم این بود که آدم‌های آن ور تلفن صدای جانورهای بازی من را نشنوند.قرارهایم بخاطر یک دور دیگر بازی به تاخیر می‌افتاد و خواندن و نوشتن‌ام بابت لشگر‌کشی‌های پیاپی و فرساینده تعطیل شده بود.من رسمن معتاد بازی ایج‌آو امپایرز بودم.

2 چند بار به ترک فکر کردم. به نظرم لوس و مسخره می‌رسید که کسی برای ترک بازی کامپیوتری برنامه‌ریزی جدی کند و به خودش سخت بگیرد. تا این که امشب ساسان بهم فهماند که ترک بازی اصلن هم مسخره و شوخی نیست. برایم از خاطرات ترک‌اش گفت و این که چطور بازی زندگی‌اش را به زوال برده بود. راه و روش‌ها را گفت و با جدیت کسی که درباره مثلن ترک تریاک صحبت می‌کند در تازه‌ای برویم گشود.

3 بیست سالگی برای اولین بار ایج‌آو امپایرز یک را بازی کردم. طی یک دوره چند ماهه معتادش شدم. تا این که سی‌دی - که مال برادرم بود- از دست رفت و تمام. چند سال پیش برادرم سی‌دی‌ را به خودم بخشید طی یک زمستان گند بازی را درآوردم. سی‌دی شکست و تمام. بعد جستجوی ناکام برای پیدا کردن نسخه یکم بازی دست به دامن اینترنت شدم و تنها نسخه موجود تورنت همان نسخه هلندی بازی بود که دانلود کردم.زبانش را نمی دانستم، تنظیماتش یادم رفته بود، چند بار به دیوار خوردم و تمام.تا این که سه ماه پیش کل پک بازی را از یک تا آخرین نسخه جایی یافتم. اول فان بود. بعد اشتغال فراغت‌ام شد و بعد بلای جانم. برای اولین بار در زندگی به فکر ترک مرضی افتادم.

4 می‌توانستم یک هاگاکور (+)بر اساس این بازی بنویسم. رسوم زندگی ، سیاست و مبارزه را می‌شد ازش استخراج کرد(‌+). نامردی‌ست اگر از این بخش خوبش نگویم. همچنین آگاهم که خوب یا بد جای حس خدایگان‌ای نشست. همان حسی‌ که توامان هم نوشتن را برایم میسر می‌کرد و هم مقدار زیادی از زندگی عادی بزرگسالانه‌ام را به گند کشیده بود. این دوره اعتیادم به بازی دقیقن زمانی بود که روانکاوی بهم فهمانده بود من پانتئون نشینی در جهان آدمیان نیستم. آدمم.

5 ایج‌آو امپایرز محمل خوبی بود برای خداوندی بازنشسته که غرور و نخوت‌اش را سر بندگان بخت‌برگشته بازی خالی کند. بازی نه تنها عادت سالهای دیرینم را می‌آشامید بلکه تکه احساس به حق خدایگانی را - که بی آن نمی‌شود خلق کرد- نیز در خود می‌کشید.

6 ساسان صبورانه نشست کنارم. من آخرین دور بازی‌ام را در جنگی بسیار طولانی - یک ساعت و چهل دقیقه- بردم. بازی را آنستال کردم. و سی‌دی‌های محبوب را سپردم دست ساسان. خلاص.

7 به کوه کتابهای نیم‌خوانده کنار تختم نگاه می‌کنم. یاد ده‌ها نوشته ننوشته می‌افتم. از خودم می‌پرسم آیا چند ماه دیگر همچنان می‌توانم به همین راحتی گناهان خودم را گردن این بازی ناز نسناس بیاندازم؟ منتظرم بفهمم...

آیا کسی پشت پرده به ما توجه دارد؟

2011-04-22T14:06:00.001+04:30

1 در قسمت 22 پسرشجاع دقیقه 2 نمای بالا را می‌بینید.همچنان که مشخص است پوزیشن خانم‌کوچولو دقیقن با چشم‌جهان‌بین فراماسون‌ها مطابقت می‌کند. 22تقسیم بر دو هم که می‌شود 11. لابد می‌دانید که 11 عدد مقدس فراماسون‌هاست. البته از خنده معنی‌دار کاراکتر پسر شجاع در این نما هم نباید گذشت.باز همچنان که مشخص است لباس پسر شجاع تنها یک بند آن هم در سمت راست دارد که تداعی‌کننده نماد هرم در فراماسونری‌ست. نکته جالب توجه دیگر این که نام اصلی سریال Don Chuck Monogatari است. که اگر don را برعکس کنیم می‌شود nod که مشخصن با کلمه nude هم آواست. به نظر شما طبیعی‌ست که هیچ‌کدام از شخصیت‌های این سریال بیش از یک تکه لباس ندارند؟ می‌بینید که فراماسون‌ها با فراست در حال تبلیغ عیان برهنگی و بی‌بندوباری در کارتون‌ها و فیلم‌هایشان هستند.

2 بازار تحلیل(؟)‌هایی مشابه آنچه خواندید این روزها در ایران گرم است.تئوری توطئه زاویه دید تازه‌ای نیست. به ایران هم منحصر نمی‌شود. همیشه کسانی پیدا می‌شوند که اصرار دارند حوادث پس‌ای دارند و دستان قدرتمند فراماسون‌ها (یهودی‌ها، انگلیسی‌ها، مسلمانان، کارتل‌های نفتی، هالیوود و...) هدایت‌گر اصلی سرنوشت بشر است. همیشه هم در زمان‌های پر التهاب و دلهره تئوری‌های توطئه پرخریدارترند.چه امریکای بعد یازده سپتامبر چه ایران حال ما.

آیا توطئه وجود دارد؟ آيا ما بازیچه لابی‌های قدرتمند جهانیم؟

3 معلوم است که مفهومی به نام توطئه چیز پرت و بی‌ربطی نیست. خیلی وقت‌ها بشر انگیزه‌ها و ابزار تبانی با گروهی به قصد رسیدن به هدفی را دارد. اما این تعریف بی‌در و پیکر به ما اجازه می‌دهد هر اتفاقی را در جهان توطئه قلمداد کنیم؟‌ پوپر دو معیار عملی برای محک زدن اتفاقات مشکوک به توطئه دستمان می‌دهد. او اعتقاد دارد در مواجهه با هر موضوع مشکوک به توطئه باید از خودمان بپرسیم:‌1. آیا توطئه‌کنندگان قادر به کنترل ( پیش‌بینی و بهره‌برداری) از نتایج توطئه خود بوده‌اند؟ 2. آیا می‌توان توطئه را (نظر به تعداد آدم‌های درگیر در آن ) محرمانه نگه داشت؟

4 همه کسانی که خدمت‌ اجباری رفته‌اند می‌دانند به دور از اهمیت درجه‌بندی نامه‌های اداری ( محرمانه، فوق محرمانه،‌سری) اغلب تصمیمات پیش از ابلاغ - گیریم با دقت پایین -همه جا می‌پیچید. همه که فرماندهان ارشد وفادار ستادی نیستند. درهر حرکت جمعی همیشه تعداد زیادی سرباز خرده‌پای صف هم هستند. که نه به اندازه فرماندهان خود به حفظ اسرار مقیدند و هم بخاطر تاثیر تصمیم بالادستی‌ها روی حال و روز خودشان همواره نسبت به این تصمیمات تازه کنجکاوند.بنابراین لاپوشانی یک توطئه در سطح جهان - که نیاز به ساکت کردن تعداد زیادی نیروی عملیاتی کوچک دارد- کار ساده‌ای نیست.از طرف دیگر در بسیاری از این تئوری‌های توطئه - مثلن گردهمایی محرمانه‌ سالانه اسپانیا که معتقدند تصمیمات اقتصادی و نظامی بزرگ جهان آنجا گرفته می‌شود- نیاز به قدرت پیش‌بینی کامل زنجیره دومینویی دارد که مثلن راه انداختن جنگ در یک کشور خاورمیانه یا برخورد هواپیما به برج‌های دوقلو ایجاد می‌کند. اگر این جنگ‌افروزی - که باید با لاپوشانی کامل انجام شود- باعث فروش تسلیحات و افزایش قیمت نفت می‌شود، چطور می‌شود جلوی همه عوارض دیگرش - مثلن درگیری‌های نامطلوب در کشور همسایه، اعلام جنگ ناخواسته- را گرفت؟

5 نوع دیگری از تئوری‌های محبوب درباره "‌دعوای زرگری" است. دعوای ساختگی که به قصد "سرگرم کردن" مردم از طرف مراجع قدرت ساخته می‌شود. راه منطقی ساده‌ای هم برای درک ساختگی بودن این جور دعواها وجود دارد. آیا عوارض این دعواها برای طرفین بیش از منافعش نیست؟ دعوای زرگری بیشتر مال تاک‌شوهای تلویزیون است که به قصد گرم کردن بازار رسانه سر موضوعات بی‌اهمیت جنجال می‌کنند. اما آيا دو مقام رسمی ممکن است در حضور مردم و رسانه ریسک انجام دعوای زرگری را بپذیرند؟‌ در اغلب موارد جواب منفی‌ست. خطر ریزش نیروهای خودی، چند شاخه‌گی و انشعاب، از بین رفتن مقبولیت نزد افکار عمومی، خطراتی هستند که به ندرت سیاست‌مداران درباره‌اش ریسک می‌کنند. گو این که برای "سرگرم کردن" افکار عمومی کارهای ساده‌تری مثل رو کردن یک پرونده قتل جنجالی یا نوسان قیمت پنیر وجود دارد.

6 کسانی که طرفداران سریال‌های معمایی‌اند حتمن با "کمپانی"‌آشنایی دارند. جایی که معمولن از سیزن سه به بعد وارد سریال می‌شود و مرکز همه خرابکاری‌ها و جنایات قبلی‌ست. یک جور دکتر موریارتی سازمانی که سر رشته‌های جهان را به دست دارد. استفاده از مفهوم "کمپانی" که همه توطئه‌ها زیر سر اوست یک ترفند دراماتیک شناخته شده برای محبوب کردن سریال‌هایی‌ست که با بحران تماشاگر روبرویند. فیلمنامه‌نویسان به تجربه دریافته‌اند که تئوری توطئه برای آدمیزاد جذاب است.

7 چرا تئوری‌های توطئه اینقدر محبوب و قانع‌کننده اند؟‌

8 شاید ضعف ما در مقابل تئوری‌های توطئه بخاطر جهل ناگزیرمان نسبت به جهان است. شاید یادآور دورانی از زندگی‌ پسارحمی است که جهان مبهم و غیرقابل پیش‌بینی بود و پشت همه اتفاقات شگفت‌انگیزی و بی‌ربطی که برایمان می‌افتاد ( گرسنه بودیم و سیرمی‌شدیم، کثیف بودیم و تمیز می‌شدیم، هاله آبی‌رنگ بالای سرمان - عروسک‌مان- غیب شده بود و بعد ظاهر می‌شد) دست پنهان کسی بوده.

9 و شاید هم نه. شاید خوش‌باوری ما به دست‌های پشت پرده برای التیام این حقیقت گزنده است که ما در جهان " رها " شده‌ایم و کسی به فکرمان نیست. امید کوری‌ست که شاید این هاویه - و زندگی ما - برخلاف ظاهر درهم‌برهمش،‌م عنا و مفهومی دارد. چه باک اگر خط و ربط‌ اش شیطانی و بدخواه باشد، دست‌کم از این آرام خواهیم بود که موجودات تنهای بدبختی در جهان لایتناهی نیستیم.

شب‌بخیر گودزیلا

2011-04-22T01:30:00.001+04:30

1 گودزیلا ،مادر ماست. پدر ماست. هیولاهای عظیم‌الجثه‌ دم‌دمی مزاجی که از چشم نوزادی‌مان می‌دیدیم. قادران مطلق که خشمشان هول‌آور و محبت‌شان آسایش بود. بی‌توجهی گوزیلا‌ست که تخریب می‌کند. موجود هشتاد متری ما را "نمی‌بیند" و ندیدنش به قیمت نابودی کامل ساختمان‌ها، خیابان‌ها و له شدن زیر آوار و پا و دمش تمام می‌‌شود. "نادیده‌" گرفته شدن مای نوزاد توسط خداوندگاران بالای سرمان نابودکننده است.گودزیلا با این حال ور خوبی هم دارد.

2 لابد می‌دانید که گودزیلا ور خوب هم دارد. گودزیلا منجی توکیوست. گودزیلا همیشه vs. یک چیزی‌ست. یک هیولای بدطینت (گیدورا، ماترا، مگاگودزیلا..). گودزیلا همیشه از اقیانوس می‌آید تا عدم تعادلی را رفع و رجوع کند. عدم تعادلی مثل آزمایشات خطرناک ارتش یا ظهور هیولای بدجنس. گودزیلا توامان ترسناک، پرابهت، دوست‌داشتنی و نجات‌دهنده است. کی جز والدین‌مان توامان واجد همه این صفات است؟

3 فوبیایی هست به نام مگالوفوبیا. هراس از چیزهای عظیم‌الجثه. مبتلایان به مگالوفوبیا در مجاورت سازه‌های بزرگ،‌کشتی‌ها یا بدنه هواپیماها بی‌قرار و وحشت‌زده می‌شوند.

4 کاش محققانی پیدا شوند برای سنجش مگالوفوبیا میان چشم‌بادامی‌ها. همه مانگاها و انیمه‌های ژاپنی ( حتا همین نمونه‌های دم‌دست توشیشان یا چوبین) یک هیولای نهایی بسیار عظیم‌الجثه دارند.یک نمای تکراری هست.جایی در مرز زمین پهناور و آسمان که تازه به درکی از ابعاد هولناک هیولا می‌رسیم. گویی تصویر قارچ اتمی غول‌پیکر بر فراز هیروشیما برای نسل‌ها نسل هراسی ابدی ساخته.

5 شاید هم ماجرا تنها به انفجار اتمی محدود نباشد. افسانه‌های پریان چین و ژاپن پر است از اژدها. همچنان که جادوگر نشان آرکی‌تایپی خرافات اروپایی‌ست، موجودات عظیم‌الجثه پولک‌دار شخصیت‌های دائمی افسانه‌های خاوردور اند. همچنان در این مقایسه براحتی می‌شود کشف کرد تخیلات اروپایی گویی چندان هراسی از "عظیم‌الجثه‌"گی نداشته. چون غول‌پیکرترین هیولاهای افسانه‌ای اروپا ترول‌ها هستند که ابعادشان - با چهار پنج متر قد- در قیاس با اژدهای چینی کودکانه است.

6 با این حال رکورد عظیم‌الجثه‌ترین هیولای تاریخ سینما ربطی به شرقی‌ها و گودزیلا ندارد.پیش از معرفی ایشان باید یادآوری کنم گرچه کسانی که فیلم را ندیده‌اند بخاطر این توضیحات باید از گوینده تشکر کنند، اما از آنجا که بخاطر همین توضیح احتمالن دیگر از فیلم نخواهند ترسید،‌هیچ وقت قدردان آن نخواهند شد.

7 اگر مثل من - بی‌خبر از قصه و ماجرا- فیلم کلاورفیلد را می‌دیدید قطعن از مواجهه با هیولای فیلم شوکه می‌شدید. فیلم مستندنماست و بیست‌دقیقه اول فیلم ضبط یک مراسم عروسی است در نیویورک.پیش از حمله هیولا. شاید برایتان بامزه باشد که بدانید تهیه‌کننده فیلم آقای جی‌جی‌آبرامز است و نویسنده‌اش یکی از نویسندگان اصلی سریال لاست. کلاورفیلد را تورنت کنید.

8 و جایزه نهایی برای اهلش. اگر سی‌گیگ جای خالی روی هاردتان دارید. اینترنتتان نامحدود است و تورنت بلدید: مجموعه چهل فیلم گودزیلا از 1954 تا 2004

بازگشت به سال صفر

2011-04-15T13:25:00.002+04:30

1 وقتی وبلاگ‌نویسی را شروع کردم برای مهرناز و داوود و مهدی چند تا دوستم می‌نوشتم. بعضی‌وقتها هم برای خودم. یعنی چیزهایی که دوست داشتم کسی بنویسد تا بخوانم ولی کسی ننوشته بود مجبور می‌شدم خودم بنویسم.

2 وبلاگ بعد مدتی فَن پیدا می‌کند. گاهی بیش از انتظار وبلاگ‌صاحاب. اولین ابراز لطف‌ها مال وبلاگ‌صاحاب‌های دیگر بود. که خودم هم کمابیش ارادت داشتم به نوشته‌ خیلی‌شان. اما سرانجام روزی می‌رسد که روبرو می‌شوی با یک خواننده خاموش- در یک مهمانی بی‌ربط- که از کشف این که تو فلانی هستی هیجان‌زده است. این روز خوشی‌ست. یادت می‌ماند و تمام سرزنش‌های درونی و عقده‌های‌ روانی مدتی فراموشت می‌شود. احساس می‌کنی خر خوبی‌ هستی و وقتش شده والدینت به پس انداختن تو افتخار کنند. تعدادشان زیاد می‌شود. جوری که دیگر با خودت کنار می‌آیی که نوشته‌هایت احتمالن طرفدارانی دارد.

3 بعد عذاب کم‌کم آغاز می‌شود. باید حواست به حرف‌زدن‌ها و مسخره‌بازی‌هات باشد. کلمه‌های نابجا ممکن است زیرآب‌ات را بزنند. یک طرفدار ممکن است نظرش برگردد اگر ببیند تو در تولد دوستت خامه می‌مالی به پیشانی‌ یا در پانتومیم داری "‌ اسهال خونی" ر ابازی می‌کنی.

4 از طرف دیگر احتمال دارد سر و کله‌کسانی پیدا شود که- بخاطر توهم صمیمیت که وبلاگ به آدمیزاد می‌دهد - بعد باران تماس‌های بی‌وقت و مسیج‌های بی‌ربط،مجبوری در گوشی‌ت به اسم Mozahem سیوشان کنی.

5 توهم‌زدن صاحاب وبلاگ هم خودش مشکل دیگری‌ست. مرزهای وجودی‌ش را گم می‌کند. بین خداوندی با جبروت - وقتی طرفداران بادش می‌کنند- و حقیربدبختی دست و پا چلفتی - وقتی درک می‌کند که همچین خبری هم نیست- تلوتلو می‌خورد بدون این که هیچ کدام خود قابل اتکایی باشند.

6 همین حدود‌هاست که رابطه معروف عشق و نفرت وبلاگ‌صاحاب و طرفدارانش آغاز می‌شود. از طرفی وابسته می‌شود به نوازش‌ها که بتواند هر شب کنجی مثل بچه گربه‌ها زخم‌هاش را بلیسد و آرام گیرد. از طرف دیگر زندگی‌اش در ویترین طرفداران باسمه و الکی و عذاب‌آور است.

7 وبلاگ‌صاحاب حتی ممکن است دیگر نتواند مثل قبل بنویسد. نگرانی از قضاوت‌ها او را محافظه‌کار و خاموش می‌کند. وقتی گرد و خاک‌ها می‌خوابد و نویسنده بزرگ می‌شود، ممکن است حتا برای تعادل توهم‌های نابجا شلاق بردارد و بیفتد به جان خودش :‌ " که چی؟ " " فکر می‌کنی نوشته‌هایت قرار است چیزی را تغییر دهد؟‌" سوال‌های شوم تاریخ ادبیات. که آب سردی‌ست بر شور وسودای بزرگترین نویسندگان عالم.

8 نگاهی به آرشیو حلقه قبلی وبلاگ‌نویسان که کم‌کارتر یا گاهی بازنشسته شده‌اند نشان می‌دهد همه این دردسرها بین 5 تا 6 سال گریبان خیلی‌ها را می‌گیرد. ترجیح‌می‌دهند به جای آفیس رسمی‌شان، تی‌شرت و جین بپوشند به کافه‌ای مثل گودر پناه ببرند که سلسله‌مراتب دست و پاگیر نویسنده/ طرفدار هنوز قدرت نگرفته است.

9 گودر و فیس‌بوک و این کافه‌ها - که کم‌کمک دارند مثل کافه پراگ شلوغ هم می‌شوند- خاطره ندارند. آرشیو درست حسابی ندارند. آرزو می‌کنم بعضی از این بچه‌های قدیمی( سلام رامین،‌آیدا، الیزه،‌آذین،‌لیلی ...) و نویسنده‌های خوش ذوق تازه ( سلام بهناز،‌پات ..)بروند وبلاگشان را بنویسند. در جهان مردمان بی‌حافظه،‌در بی‌وزنی ناخوش‌آیند تاریخی‌ما،‌ میخی شوند،‌دستگیره‌ای شوند،‌طنابی شوند،‌که آدم بتواند خودش را به جایی آویزان نگه دارد.

10 سعی می‌کنم از خودم شروع کنم. بی‌خیال همه چیز شوم و -مثل سال صفر- همچنان برای دوستانم بنویسم. از خوشی‌ها و ناخوشی‌ها و خل‌خلی‌ها. هر کس برای خودش داوودی، مهرنازی ، مهدی ، حافظی کسی دارد بلاخره.

11 وودی‌آلن هیچ وقت اسکار‌هایش را تحویل نگرفت. هر سال برای این کارش یک دوجین دلیل وودی‌آلنی سر هم می‌کند. از جمله این که مراسم اسکار روز دوشنبه‌هاست و او دوشنبه‌ها دارد کنار دوستانش کلارینت می‌زند. اما یکی از زیرکانه‌ترین دلایلش را همان موقع اسکار باران آنی‌هال رو کرد: "‌ وقتی آکادمی می‌گوید فیلمم خوب است و من قبول کنم،‌مجبورم اگر روزی هم بگوید فیلمم بد است بپذیرم. ترجیح می‌دهم هیچ‌کدامش را قبول نکنم! "

زامبی‌ها .Vs سخرانی شاه

2011-04-08T01:06:00.001+04:30

شما هم فیلم‌های امسال ناراضی بودید؟‌ به نظرتان سخنرانی شاه ملال‌آور و شبکه اجتماعی در خور نام فینچر نبود؟ تازه کسی هم فیلم فانتزی تکان‌دهنده در چنته نداشت؟ دنبال هیولا و زامبی و لولو می‌گردید؟ خب خوب جایی آمدید. چهار فیلمی که معرفی خواهم کرد گرچه در ژانر خودشان فیلم‌های خلاقی هستند اما اسم و رسم چندانی ندارند و منتظرند شما بنشینید و به جبران ناکامی‌هاتان در پیدا کردن فیلم فانتزی خوب، تحسین‌شان کنید.

Fido

داستان رابطه عاطفی یک نوجوان و زامبی‌اش! بله زامبی‌اش. امیدوارم همین داستان یک خطی قانع‌‌تان کرده باشد. زامبی‌ها به یمن قلاده‌های هوشمندشان رام شده‌اند به عنوان حیوان خانگی و کارگران خدماتی مشغول کمک به شهروندان‌اند. خانواده‌ها سر تعداد زامبی‌هایی که دارند چشم و هم‌چشمی می‌کنند و این اعضا تازه خانواده در صورت اتصالی قلاده‌شان همچنان آدم‌خوار و غیرقابل کنترل‌اند. کمدی‌زامبی فایدو شاهکار نیست. اما به دیدنش می‌ارزد.

دانلود از تورنت

Dead Snow

هیتلر خودکشی نکرده. او و تعدادی از افسرانش میان کوهپایه‌ای یخی زامبی‌شده‌اند و حالا بعد سالها سر از خواب مرده‌شان بیرون می‌آورند تا حساب جوانان کمپ زمستانی را برسند. تصور کنید طرف هم زامبی باشد هم اس‌اس.

دانلود از تورنت

The Troll Hunter

تعدادی دانشجو با سودای ساخت فیلمی مستند درباره یک شکارچی خرس بدنام حقیقتی را کشف می‌کنند. ترول‌ها وجود خارجی دارند و دولت نروژ با شکار پنهانی‌شان سعی دارد ماجرا را لاپوشانی کند.فیلم کم‌خرج و مستندنمای نروژی با نمونه‌های امریکایی‌ش متفاوت است.

دانلود از تورنت

Paul

و سرانجام پاول. کسانی که شان مردگان یا هات فاز را دیده‌اند می‌دانند از ترکیب نیک‌فراست و سیمون پگ فیلم بد در نمی‌آید. دو فن کمیک و فانتزی در مسیر سفرشان به جشنواره کمیک‌کن با یک موجود فضایی واقعی روبرو می‌شوند. موجودی که برخلاف نمونه‌های سینمایی دیگرش بددهن و پررو‌ ست و سالها پیش ایده برخورد نزدیک از نوع سوم را او به اسپلبرگ داده! پاول پر از تیکه‌پرانی‌های بامزه به یادماندنی‌ست.

دانلود از تورنت

این معرفی به ساسی مک عاصی تقدیم می‌شود.

مفیستوی من

2011-03-28T23:43:00.001+04:30

نوشتن کتاب سنگری شده برای طفره رفتن از این حقیقت که این روزها نمی‌توانم بنویسم.

+++

بگذارید صادق باشم.شاید علتش دوره روانکاوی بود که از سر گذراندم. در یکی از این پیچ‌و خم ها و کلنجارها ما به این تشخیص رسیدیم که من نوشتن را جایگزین طیف متنوعی از رفتارهای اجتماعی و انسانی کرده‌ام.فرآیند درمان مقداری شامل بازگرداندن شان امور بهشان بود. طوری که ناچار نباشم "به ازای" چیزی بنویسم. الان در قیاس با مدل انسان سالم،‌خب سالم‌تر شده‌ام. رفتارهام طبیعی‌تر و آدمیزادی‌تر شده و طبیعتا بازتاب یونورس هم آدمیزادی‌تر شده و کم‌تر دریغ می‌کند از چیزهایی که می‌خواهم.

اما این وسط یک عدم تعادل، یک ناهنجاری به تعادل رسید. این ناهنجاری به گمانم همان چیزی بود که مرا وا می‌داشت بنویسم. از اعتراف به این که آدمیزاد یا می‌تواند سالم باشد یا خلق کند متنفرم. با این حال فکر می‌کنم در زندگی پریشان و آشفته خانوادگی یا شخصی اغلب نویسندگان عالم حقیقتی است که متاسفانه نمی‌شود انکارش کرد. هول برم می‌دارد از فکر این که نوشتن بیماری درمان شده من باشد. من درد او را به هزار درمان نمی‌دادم.

+++

شاید راهی باشد که من هنوز کشف نکرده‌ام. شاید گوشه‌ای هنوز ناهنجاری خفته باقی مانده که باید پیدا و انگولش کنم. شاید باید یکسال دیگر برم روانکاوی که بیماری‌ام را پس بگیرم.

+++

همه ما شبی سر چهار راهی وردی خوانده‌ایم و شیطانی را به قصد معامله احضار کرده‌ایم. من هم مفیستوفلس خودم را دارم. او به من چیزهایی داد که می‌خواستم. آدم قانعی هستم. به قدری که تخیلم کش می‌آمد خواستم و داد ولی روحم را گرفت.

آدمیزاد روحش را لازم دارد. آدمیزاد در سرشب‌های بهاری که نم‌بارانی می‌زند روحش را لازم دارد. وقتی دلش تنگ دوستی‌ست روحش را لازم دارد. وقتی می‌خواهد با تتمه رقت‌بار زورش بنویسد که چرا نمی‌نویسد، روحش را لازم دارد.

به خود سابقم حسودی می‌کنم.

رنگ پریده‌ها، پرشورها

2011-03-28T13:40:00.002+04:30

" چکامه دومین ظهور ویلیام باتلر ییس ظاهراً تنگنایی را که در حال حاضر در آن گرفتار آمده‌ایم به شکل کامل بازگو می‌کند: بهترین‌ها فاقد هر گونه اعتقادی هستند و بدترین‌ها آکنده از شوری آتشین.
این توصیفی عالی از شکافی‌ است که در حال حاضر بین لیبرال‌های رنگ‌پریده و بنیادگرایان پرشور وجود دارد. بهترین‌ها دیگر قادر نیستند به طور کامل درگیر شوند حال آنکه بدترین‌ها گرفتار خشک‌اندیشی نژادپرستانه، مذهبی و جنسیت‌گرایانه‌اند."
" اگر بنیادگرایان کذایی امروزی به راستی ایمان داشتند که راه حقیقت را یافته‌اند چرا باید از جانب غیرمومنان تهدیدی احساس می‌کردند،‌چرا باید بر آنها رشک می‌بردند؟ وقتی یک نفر بودایی با یک نفر غربی لذت‌پرست روبرو می‌شود او را محکوم نمی‌کند بلکه صرفاً از روی نیک‌خواهی به او یادآور می‌شود که روش لذت‌جویانه برای جست‌وجوی شادی و خوشبختی باعث نقض غرض می‌شود. برخلاف بنیادگرایان راستین، شبه بنیادگرایان تروریست از زندگی گناه‌آلود غیرمومنان عمیقاً ناراحت هستند و نسبت به آن کنجکاو و شیفته آنند. می‌توان احساس کرد که آنها هنگام مبارزه با دیگریِ گناهکار، با وسوسه خودشان می‌جنگند."
" این‌جاست که تشخیص ییتس،تنگنایی که در حال حاضر گرفتارش هستیم به طور کامل بازگو نمی‌کند: شور آتشین یک نفر اوباش شاهدی است بر نبود اعتقاد راستین.بنیاد گرایان تروریست هم در اعماق وجودشان اعتقاد راستینی ندارند- طغیان خشونت‌بارشان برهانی‌ست بر این ادعا. تروریسم بنیادگرایان ریشه در اعتقاد تروریست‌ها به برتری خودشان و میل به پاسداری از هویت فرهنگی/مذهبی‌شان در برابر یورش تمدن مصرف‌گرای جهانی ندارد. مشکل بنیادگرایان این نیست که آنها را پست‌تر از خودمان می‌دانیم بلکه این است که آن‌ها خودشان به طور پنهانی خویش را پست‌تر می‌دانند."

اسلاوی‌ژیژک/ خشونت ، پنج نگاه زیرچشمی/ ترجمه علی‌رضا پاک‌نهاد/ نشر نی

همین که خوبم مثل فحشه برات

2011-03-14T01:24:00.003+03:30

1 آرزو به دلم مانده وقتی از کسی می‌پرسم چطوری؟ جای شل و ول گفتن مثلن : بدی نیستم، ای‌ی‌ي، بدک نیستم، خوب می‌شم یا شما بهتری‌، دست از خساست بردارد و مثل آدم بگوید : خوبم‌، خیلی خوبم
2 ما چه مرگمان است؟ خیر از فضا نیامده‌ام. وضع اجتماعی و اقتصادی و همه چی را خوب می‌دانم. خب چی؟ برویم همه با هم خودمان را از برج میلاد پرت کنیم پایین خلاص؟‌ اگر تصمیم نداریم بخاطر احوال جهان هاراکیری کنیم پس چرا خودمان را مثل گربه‌های مریض لِخ می‌کشیم بر روزگار؟
3 فهم آدم‌های قرن نهم میلادی بسیار مهم است. همه که ابله نبوده‌اند. کلی روشنفکر و هنرمند و آدم حسابی ناراضی که از همه چیز جهان به تنگ آمده بود. چهار قرن پس از آنها تازه رنسانس آغاز می‌شود. آرزوی‌های آنها بدل به حقیقت می‌شود ولی خب به عمرشان کفاف نمی‌دهد. یک چیزهایی را می‌شود در جهان عوض کرد، یک چیزهایی را نمی‌توان. آدمیزاد نمی‌توانسته جای قرن نهم و چهاردهم را عوض کند،‌نمی‌توانسته پرت شود به زمانه دیگری. مردمان قرن نهم از این حیث اهمیت دارند. آنها علی‌رغم اختلاف زمان چهارصد ساله با آغاز رویاهاشان باز هم زندگی‌کرده‌اند، خوشی کرده‌اند، رنج کشیده‌اند، خلق کرده‌اند، یاد گرفته‌اند و عشق ورزیده‌اند.
4 آدم نباید بخاطر چیزهایی که توانایی تغییرش را ندارد زندگی را به کام خودش و دیگران زهر کند. چه صفرا در جانش بجوشد چه نجوشد، چه بگوید بدک نیستم، چه بگوید خوبم، همه‌مان می‌میریم. استثنا ندارد.
5 روی دیگر حرص خوردن و رنج کشیدن بی‌دلیل این نیست که ابله شویم. شک نکنید که رنسانس حاصل شور زندگی همه آدم‌های قبلی بوده، حاصل یادگرفتن‌ها و یاددادن‌هاشان.
6 زمانه از ما رنجبران درجه یکی ساخته. همه داریم تاج خار بر سر بر جلجلتای خویش صلیب‌های سربی حمل می‌کنیم. در چهارده سالگی بوف کور می‌خوانیم و یادمان می‌دهند آدمهایی که سرشان به تنشان می‌ارزد غمناک و فسرده‌اند. مسیح‌های خودخواسته شده‌ایم که رنج‌کشیدنمان کسی را رستگار نمی‌کند.
7 بعدها فهمیدم اتفاقن هیچکدام بزرگانی که دوستشان دارم آدمهای گرفته و مغمومی نبوده‌اند। آنقدر بزرگ بوده‌اند که بفهمند معلومشان نیست این دم که فرو برند برآرند یا نه؟ فهمیدم کسانی ذوق شنگول بودن ندارند اتفاقن زندگی را زیادی جدی می‌گیرند.جدی‌تر از چیزی که هست یا می‌تواند باشد. مذهبی‌های دو آتشه - که به جهان دیگر معتقدند- و آتئی‌ست‌های ماتریالیست- که انسان را ماشینی زاده سرشت کور بیگ‌بنگ می‌دانند- دست‌کم سر یک چیز با هم هم‌عقیده‌اند: زندگی با وجود همه اهمیت‌اش چندان جدی نیست. جدی نیست چون مقدمه جهان دیگری‌ست یا جدی‌نیست چون فروتنانه باید ماهیت ذره‌ای خود را در کائنات درک کنیم. در همه این شرایط چیزهای کمی برای غصه خوردن باقی می‌ماند.
8 "حکمت شادان" این کتاب نیچه و اسم فوق‌العاده‌اش را بسیار دوست دارم. یکی از آرزوهام این است که مجله‌ای دربیاورم به این اسم. برای همه مشنگ‌ها و ملنگ‌ها و واخورده‌هاو اهل سماع و شاطحان و به ..خم گیرندگان و چِت‌کرده‌های فاضل بزرگوار.
9 آهنگسازی یا ترانه‌سرایی بلد نیستم. اگر بلد بودم جای این همه صغرا کبرا چیدن می‌رفتم این (+) را می‌ساختم می‌دادم گوش کنید،‌خلاص
10 امیدوارم سال 90 در جواب همه حال‌احوال‌ها با خیال راحت بگویید: خوبم. هیولام...
سال تازه‌تان مبارک

پس چه کار کنیم؟

2011-03-10T21:07:00.001+03:30

تحلیل انتقادی وضعیت فعلی جهان - که هیچ راه حل روشنی، هیچ‌گونه توصیه "عملی" در این باره که باید چه کرد، به دست نمی‌دهد و هیچ کورسویی هم در انتهای تونل به چشم نمی‌خورد و اگر هم به چشم بخورد به خوبی می‌دانیم که می‌تواند نور چراغ قطاری باشد که از روی ما خواهد گذشت- معمولاً با سرزنش روبرو می‌شود:‌" آیا منظورتان این است که باید هیچ‌کاری نکنیم؟ فقط بنشینیم و انتظار بکشیم؟" این‌جاست که باید همه جرات‌مان را جمع کنیم و پاسخ دهیم: "بله، دقیقاً همین". وضعیت‌هایی هست که یگانه اقدام به راستی "عملی" این است که در برابر وسوسه درگیر شدنِ فوری مقاومت کنیم و با تکیه بر تحلیل انتقادیِ صبورانه "به انتظار بنشینیم و ببینیم چه پیش می‌آید".

اسلاوی ژیژک/ خشونت (پنج نگاه زیرچشمی) / ترجمه علیرضا پاکنهاد/ نشر نی

ذن و هنر نبرد در ایج‌آو‌امپایرز

2011-01-21T00:11:00.001+03:30

از خدا که پنهان نیست از شما چه پنهان 8 سال است به بازی ایج‌آو امپایرز یک اعتیاد دارم.تنها بازی محبوب این سالها که هیچ‌وقت کهنه نشده و با هزار بازی استراتژیک دیگر - حتی دو و سه همین بازی- تاختش نمی‌زنم. حاصل این هشت سال سر و کله زدن با حریف‌های متخاصم و وحشی، با کمبود غذا،چوب، سنگ یا طلا، با جادوگرهایی که افراد تو را با وردی از آن خودشان می‌کنند می‌تواند جزوه‌ای شود به اسم هنر نبرد. این نوشته درباره اینج‌آو امپایرز نیست. درباره روش بردن در مبارزه نابرابر است.

1 بدیهیات این بازی‌های استراتژیک سرزمین ساز را که می‌دانید. بازی با سه کارگر ساده و یک ساختمان کارگر ساز آغاز می‌شود. همزمان با شما گوشه تاریکی از سرزمین رقیب‌تان هم بازی را شروع کرده. شما باید طی بازی حواستان به چهار منبع غذا، سنگ، چوب و طلا باشد. کمبود هر کدام از اینها می‌تواند منجر به این شود که دیگر قادر به ساختن ساختمان، منجنیق یا انواع سرباز نباشید. سربازانی که خیلی زود برای محافظت از سرزمین‌تان از گزند دشمن خونخوار بهشان نیاز دارید.

2 آن اوایل من معصومانه سرم به کار خودم بود و از ساخت بناهای تازه لذت می‌بردم که ناغافل سر و کله لشکر حرامیان پیدا می‌شد و خانمان مرا نابود می‌کرد. بعد من هم شروع کردم به سرباز ساختن برای دفاع. همچنان بی‌فایده بود.قدرت نظامی دشمن هولناک بود. بعد...

3 بعد کم‌کم به جایی رسیدم که همه بازیکنان بازی‌های استراتژیک بهش می‌رسند:طرح و توطئه برای بردن. در ذهن نقاط ضعف زمین خودم را می‌سنجیدم و سعی می‌کردم با برج و باروها تقویتش کنم.به تدریج درک کردم نکته سرعت عمل حریفم است.چه کار کردم؟ به محض آغاز بازی کارگردان ساده‌دلم را می‌بردم به قلب جایی که سرزمین دشمن بود و شروع می‌کردم به ساخت و ساز. دیگر برای حمله نیازی به لشکرکشی در طول زمین بازی نبود. من پیش از آن که او جان بگیرد آنجا بودم. با این تاکتیک بود که مراحل ساده و متوسط بازی را می‌بردم. اما در در سطح "سخت" و "سخت‌ترین" نقشه‌ام به تنهایی کاربرد نداشت.همچنان او با سرعتی باور نکردنی لشکر می‌ساخت و همواره از من قوی‌تر بود.بعد...

4 بعد فهمیدم قدرتش حاصل اقتصاد است. در حالیکه که من تمام قوایم را معطوف به ساخت ارتش کرده‌ام او به قدر ده ارتش طلا و سنگ و چوب جمع کرده و گرچه در اولین حمله ممکن است عقب‌نشینی کند، اما در حمله‌های بعدی - وقتی سربازان من یکی‌یکی نابود شوند و من منابع غنی برای بازسازی ارتش‌ام نداشته باشم- به تدریج مقاومت مرا می‌شکند.این بود که به راه حل دوم رسیدم اول بازی دور همه منابع انرژی زمین - جز آن که خودم در حال استخراج‌اش بودم- چند لایه حصار می‌کشیدم. بدون این که نگران حمله دشمن باشم، مسیرهای حساس او را با سنگ می‌بستم.طی زمانی که ارتش تا بن دندان مسلح او مشغول تخریب دیوارهایی بود که من دورتادورش کشیده بودم من با خیال راحت ارتش‌ام را می‌ساختم.بعد او حمله می‌کرد. در اولین حمله عقب‌نشینی می‌کردم. ساختمان‌هایم را رها می‌کردم تا در آتش خشم خصمم بسوزد. دق دلی‌اش را خالی کند و وقتش را صرف‌شان کند. من کمی عقب‌تر دوباره ارتشم را مجموع می‌کردم و در حمله دوم اغلب برد با من بود.چون او خیلی سریع برای بازسازی قوایش طلا و سنگ می‌خواست و من راه تمام طلاها و سنگ‌ها را سد کرده بودم. این بود که بدبخت و درهم شکسته وا می‌داد. اما بازی در حالت سخت‌ترین همچنان پیچیده‌تر می‌شود. دشمن باهوش‌‌تر شده و در برابر حصارسازی‌های من مقاومت می‌کند. گاهی حقه می‌زند. سرم را به جنگی زرگری و چند سرباز بی‌ارزش گرم می‌کند ناگهان با لشکر شیطانی انبوهش سر می‌رسد. این طور وقتها...

5 این طور وقتها یک آموزه را خوب یاد گرفته‌ام: تا نمرده‌ای مقاومت کن!

6 زمانی که همه اموالت را غارت کردند، لشکریانت را آتش زدند و فقط یک کارگر ساده برایت مانده... بازی هنوز تمام نشده، برو یک گوشه آدم و حوا را باز بیافرین.زندگی لعنتی را شروع کن. از چشم خصم پنهان شو و آرام آرام تمدن خودت را بساز. چراغ خاموش حرکت کن. هیاهو نکن. از این برج‌های تیرک انداز نساز. بگذار ده‌ها کارگر بی‌صدا منابع را استخراج کنند. بعد چه اتفاقی می‌افتد؟بعد زمانی می‌رسد که سوارکاری می‌فرستی سر و گوشی آب بدهد.بعد از کشف چیزی که می‌بینی شوکه می‌شوی. دشمن تمام منابع را خرج نبردهایش کرده. حالا برخلاف تصورت پشت همه برج و باروهایی که ساخته چهار سرباز پیزوری لرزان مانده‌اند و یک فیل مریض. بازی رسیده به دقیقه یک ساعت و 10 دقیقه. تو مقاومت کردی. تو زنده ماندی.نرم‌نرمک با یک پیرمرد و یک سرباز و یک منجنیق راه می‌افتی سمت ساختمان‌هایش. ساختمان‌های خالی یکی یکی بدون مقاومت نابود می‌شوند. پیرمردت وردی می‌خواند و همان چهار سرباز لرزان هم به تو می‌گروند. سرزمین پهناور دشمنت که روشن می‌شود می‌بینی فقط سایه بوده، فقط ترس بوده. اولدورم بولدورم بوده. ساختمان‌ها پرنخوت اما خالی. آدم‌ها بی‌آذوقه و انرژی و درمانده. به تلنگری از هم می‌پاشد. تو مقاومت کردی. تو زنده ماندی...و تو بردی.

7 می‌توانم سر فرصت تمام بناهای منحوس او را با خاک یکسان کنم. اما گاهی از این لذت چشم‌می‌پوشم. سرزمین متروکه را رها می‌کنم. بیشتر کار می‌کنم. و مدتی بعد چوب و طلا و سنگ‌ام به قدر ساخت بزرگترین بنای بازی که برای ساختنش ده‌ها کارگر باید 5 دقیقه زحمت بکشند- در مقیاس بازی خودش سالی‌‌ست- فراهم می‌شود. من بنای بزرگ را می‌سازم. صبر نمی‌کنم که روی صفحه بنویسد یو آر ویکتوریوس - که تا اثر دشمن را از روی زمین پاک نکنی نمی‌نویسد- همین که بدانم حال همه خوب است و گزندی به کسی نمی‌رسد، صفحه بازی را می‌بندم و می‌روم.

کجا؟ اورست

2010-12-28T00:33:00.001+03:30

1 یکی از مزایای مدیوم وبلاگ امکان واکنش سریع به مسائل روز است.یکی دیگرش همان‌چیزی‌ست که جایگزین کتاب/ادبیات شده.نوشتن از لحظه‌ها، آدم‌ها، خوشی‌ها و ناخوشی‌ها.

2 مزیت اول - دست‌کم برای این وبلاگ- یکسالی‌ست رفته تو دیوار. از طرفی خیلی چیزها آنقدر روشن است که درکشان دیگر نیاز به تحلیل و نکته‌سنجی خاصی ندارد. از سوی دیگر ( و مهم‌تر) نویسنده این وبلاگ سر سبزش را به زبان سرخ ترجیح می‌دهد، معده‌اش تاب مقدار مشخصی از اسید را دارد، اعصابش تاب مقدار معینی از تحریک ؛ و ورود به عوالم اجتماعی/سیاسی را به اهلش واداشته و همان تک‌مضرابی هم که گاهی می‌زد گذاشته کنار قلم روزنامه‌نگاری کنج کمدی که کلیدش را نمی‌داند کجا گم کرده. اسمش محافظه‌کاری‌ست؟ ترس است؟ باشد. هستم.این عوالم دودستی تقدیم چه‌گواراهای بی‌باک جهان.

3 مزیت دوم- همان امکانی‌ست که کتاب رسانه دقیق آن است ( یا ما آدم‌های امل دوست داریم باشد) یک دهه است مثل کودکان به تصویر نویسنده‌ای که کتاب می‌نویسد حسادت کرده‌ام ( و عشق ورزیده‌ام) و حالا فکر می‌کنم وقتش شده. بازگشت دوباره به ادبیات محض. یگانه بت و مسیر و لذت و آرزویم.

4 سالها هزار صغرا و کبرا چیدم که دشمنان قسم‌خورده وبلاگ نویسی را قانع کنم که رسانه وبلاگ امتداد همان ادبیاتی‌ست که آنها دوست دارند. ولی اعتراف می‌کنم ته دلم هنوز نمی‌توانم گابو را، یوسا و داستایوفسکی و سالینجر و همینگوی و کازانتزاکیس و مولانا و همه کسانی را که دوستشان دارم ،تصور کنم که جای رمان، وبلاگ بنویسند یا توئیت کنند. دوست دارم به این آرزوی معصومانه قدیمی پر و بال بدهم که شبیه کسانی شوم که دوستشان دارم. یا سعی‌ام را بکنم که ادایشان را دربیاورم.

5 نتیجه؟ این که خواب بزرگ احتمالن کمتر از قبل به روز خواهد شد. نوشته‌ها در حال نوشته‌ شدن و ادیت شدن‌اند. ولی در کتابم. احتمالن بعضی‌ها بنیه‌اش را داشته باشند که هر دو جا فعال و تر و تازه باشند. من ندارم. البته که اینجا تعطیل نخواهد شد که برای بسیاری از علایق فانتزی یا یادداشت‌های پراکنده، جایی در بازار کتاب ایران پیدا نمی‌کنم.

6 همین حوالی‌خواهم بود. پرسه خواهم زد.

7 با دمپایی ابری و رکابی پای قله اورست ایستاده‌ام. نگاه بی‌خیالی به بالا می‌اندازم و کمربندم را محکم می‌کنم...

نویسنده‌ای؟ برو بابا...

2010-12-23T23:20:00.001+03:30

1 وودی آلن جایی گفته کمدی‌سازها را سر میز بزرگترها راه نمی‌دهند.

2 اگر خیلی حقوقی و رسمی نگاه کنیم می‌توانم اسم خودم را نویسنده‌ بگذارم. چون شغل‌ام است و عمده درآمدم طی یازده سال اخیر از طریق نوشتن بوده. حتا می‌توانیم اغماض کنیم و با نظری به چند سال بلاگ‌نویسی بگوییم که: خب، بله، می‌نویسند، نویسنده است...

3 علی‌رغم همه چیزهایی که همیشه در جواب ایلنان می‌گویم من باب اصالت وبلاگ‌نویسی و اینها ولی راستش این است که آدم تا یک مجلد کتاب نداشته باشد بهش نویسنده نمی‌گویند معمولن. کی‌ دوست ندارد جای آدرس وبلاگ به عمه‌اش یک جلد کتاب بدهد؟

4 همه تقریبن بیست و چهار پنج ساله بودیم که موج انتشار کتاب راه افتاد دور وبرم.بعضی‌ها کتابهایی شدند ناکام که با سرمایه شخصی هزار نسخه چاپ شد، بعضی‌های دیگر کتابهای شکیل توسط ناشران معتبر با یک دو جایزه نویسنده اول. همه کسانی که می‌دانستند یا شنیده بودند که حالا دستی هم در نوشتن دارم می‌پرسیدند: "تو کی کتاب چاپ می‌کنی؟" انگار باقی مسائل‌اش حل شده و فقط مانده چاپ کردنش. انگار آدم باید فقط یک مشت کاغذ بردارد برود یک ناشری و بگوید این را چاپ کن!

5 کی فوبیای این را ندارد که کتابش جز این کتابهای سه تا پانصد تومن پایین میدان انقلاب شود؟ کی حاضر است ببیند کارش اینقدر بی‌قدر و قیمت شده؟‌

6 نه. من کتاب "چاپ" نکردم. پیش از این که جرات‌اش را نداشتم، اصلن حرفی برای گفتن نداشتم. ایامی بود که داشتم از روی تاریخ بیهقی ( یا مرشد و مارگریتا) مشق می‌نوشتم. آنچه می‌خواندم و مشق می‌کردم به قدری تکان‌دهنده بود که از تصور این که بخواهم با وجود چنین چیزهایی، یک کتاب دیگر به عالم اضافه کنم به خود می‌لرزیدم. برای این که از زیر بار توضیح این که کتاب "چاپ" کردن من چقدر به نظرم ابلهانه است ، فرار کنم می‌گفتم سی سالگی اولین کتابم را چاپ می‌کنم.

7 موعد وعده‌ام ( به کی؟!) رسیده و حالا وول وول کتاب "نوشتن" دارم. صاف و صادق اولین دلیلش همان است که وودی گفته. برای این که این لیبل کوفتی را رسمن بچسبانم به پیشانی‌ام و به کسانی که نوشته‌ام را خواستند آدرس بیگ اسلیپ دات وردپرس دات کام یا ده تا مجله پراکنده را ندهم. و موقع مردن روی قبرم ننویسند جوان ناکام.علت دومش این است که چیزهایی که می‌خواهم بنویسم با مدیوم وبلاگ جور در نمی‌آید. بلندتر و پیوسته‌تر است. و سومین دلیلش این اعتماد به نفس (حماقت؟) است که احتمالن بتوانم چیزهایی را یک جورهایی بگویم که قبلن نگفته‌اند. قصه/ خاطره‌هایی در من وول می‌خورند که باید جایی ثبت‌شان کنم و دلم نمی‌آید دود شوند به هوا بروند.

8 ولی شروع...این شروع لعنتی. برای شروع ماجرا مدیون درخت ابدی می‌مانم. گفت چرا برای دست‌گرمی تعدادی از همین یادداشت‌ها را انتخاب و منتشر نمی‌کنی؟ هزار و یک دلیل آوردم که یادداشت مدیومی‌ست وابسته به اسم نویسنده. اگر اسمت مراد فرهادپور بود، نجف دریابندری بود، محمدقائد بود، آن وقت یادداشت‌های بی‌ربط به هم خواهان و خواننده دارد. ولی اگر کسی تو را نشناسد - که در مورد من چنین است- یا کسی نمی‌خرد یا اگر بخرد براساس همان روحیه قدیمی وطنی لابد می‌گوید: "این دیگر کدام خری است که به خودش اجازه داده هم درباره ادبیات بنویسد، هم روانشناسی هم فلسفه؟" و خب من در دو حالت بی‌دفاع‌ام و از تصور کوهی از کتابهایم که می‌افتد دست کتاب کیلویی‌فروشان رعشه می‌گیرم. حرف زد و قانع‌ام کرد که "شومینه خیابان بیکر" را جمع و جور کنم.

9 "شومینه خیابان بیکر" مجموعه یادداشت است. تعداد زیادی‌شان که اینجا منتشر شده دوباره بازنویسی و اصلاح شدند. تعدادی یادداشت منتشر نشده هم همراهشان است. در کل 47 یادداشت. با گرافیک و دیزاینی که مناسب حال مدیوم کتاب باشد. بشود در رختخواب خواند یا هدیه داد. حوض نقره ناشرم است و تا پیش از نمایشگاه امیدواریم منتشر شود.

10 درست یا غلط آبی‌ست که ریخته و سبویی که شکسته. سپردن "شومینه خیابان بیکر" دست ناشر این حسن را داشت که موانع درونی شکست و نوشتن اولین کتابم را شروع کردم. این یکی انحصاری کتاب است. هنوز اسم ندارد . مجموعه‌ای داستان به هم پیوسته‌ست درباره مرگ مادربزرگ‌ام ، چاقی دایی‌ام ، دوره‌های فامیلی‌مان و مردان دوران گذشته. در حال و هوای آن پست هزار شب. برنامه زمانی نوشتن اگر با اتفاق غیرمنتظره روبرو نشود تا پایان زمستان کتاب تمام و بازنویسی خواهد شد.

11 از خیلی وقت پیش آرزو داشتم"نویسنده" باشم. این روزها چون مایه لقب نویسنده یک کتاب 50 صفحه‌ای‌ست، آرزویم را تصحیح می‌کنم:

آرزو دارم " نویسنده خوبی" باشم...حالا چه سنی را وعده بدهم به خودم؟

عمری دگر

2010-12-21T21:26:00.002+03:30

1 لایف‌استایل اینهایی که هر شب با رفقایشان می‌روند بیرون دوست دارم. اینهایی که تازه زندگی‌شان از سر کار که برمی‌گردند با یک دوش ملیح شروع می‌‌شود. پیراهن‌شان را عوض می‌کنند و می‌روند پارتی. یا اینهایی که شب چله دور هم جمع می‌شوند. می‌کوبند و می‌خوانند و خوش‌اند.

2 وقتی خانه‌مان بودم گناه تنهایی و خانه تاریک‌مان را می‌انداختم گردن والدین‌ام. که معاشرتی نیستند و دور خودشان تار تنیده‌اند و باید روزی بابت این که تنها دلخوشی شب‌های ما سریال‌های شبکه یک است ،به جایی از جهان جواب پس بدهند.

3 الان سی سالم است. بفهمی نفهمی سی و یک. زندگی‌ کار و بارم ، دوستان و رفقا و خوشی‌ها و ناخوشی‌هایم مستقل است. بابت هیچ شب تنهایی‌ام حق ندارم کسی را سرزنش کنم. با این حال اغلب اوقات تنها تفاوت شبهای من و والدین‌ام این است که جای قصه‌های جزیره و همسران و هنرهفتم دلم به دی‌وی‌دی‌ها ندیده خوش است.

4 تازگی‌ها کشف کرده‌ام من هم مثل مادرم تمایل دارم خانه شبها نیمه‌تاریک باشد و یک دو منبع نور بیشتر ، خانه را روشن نکند. از کشف این حقیقت ترسناک دلخور و آزرده‌ام.

5 مهمانی خانوادگی شب چله؟ کدام مهمانی‌؟ من هزار کیلومتر با نزدیک‌ترین هم‌خون ممکن فاصله دارم. نوروز، عید و چهارشنبه سوری باگ تلخ روابط دوستانه‌است وقتی خانواده‌ات دورند. همیشه دوستان هستند. می‌گویید و می‌خندید و خوش‌اید. حتی گه‌گاه غره می‌شوی که دوستان انتخابی بهتر از خانواده غیر انتخابی. ولی در این ایام که گفتم هیچ‌کدام از این دوستان جانی وقت آزاد ندارند. همه با "خانواده‌"شان برنامه دارند. شب‌نشینی دارند. روز نشینی دارند. تو می‌مانی و حوض‌ات.

6 دارم نق می‌زنم دیگر نه؟ یکی بیاید چهره‌اش را کج کند که دارم نق می‌زنم. یادم بیاورد من سالها از همه مزایای این تنهایی و دورافتادگی استفاده‌ کرده‌ام. بخاطرم بیاندازد که این استقلال برای خیلی از دوستانم -که هنوز بابت تکه‌های کوچکی از زندگی‌شان باید کمابیش جواب پس‌ بدهند- رشک‌برانگیز بوده.

7 تنبلی‌ست؟ بهانه‌است ؟ ژنتیک است؟ عادت است؟

8 همیشه هر جا هستم ، مثل ملیندا ملیندای آلن، یک خود دیگری‌م را تصور می‌کنم. خود دیگری که باگ‌های زندگی من را ندارد.یک خودی که همیشه سرحال است. که همیشه و همه جا به موجودات انرژی مثبت می‌دهد، دندان‌هایش همه ردیف‌‌اند و جرم‌گیری شده- و مثل من سالها پیش موقع ارتودنسی فک پایین ، یکهو بی‌خیال درمان نشده- این خود دیگرم همیشه لباس‌های تک و مرتب می‌پوشد. هزار تا کار را همزمان انجام می‌دهد-مثل من نیست که وسط انجام بیش از دو سه فعالیت همزمان بزاید- خود دیگرم با ادب است و شعور اجتماعی بالایی دارد. هیچ‌وقت چیزی نمی‌گوید که به کسی بربخورد یا باعث دلخوری شود. نقطه ضعف‌های کودکانه مرا ندارد. خود دیگرم صبح‌ها کوه می‌رود و برای صبحانه می‌رود عروس لبنان یا اردک آبی. خود دیگرم جسارت دیوانگی‌هایش بیش از من است. می‌رود یک شب ناصرخسرو مسافرخانه اتاق می‌گیرد تا تجربه کسب کند. دفاع شخصی بلد است، نیمه‌شب‌ها به سرش می‌زند تک و تنها با یک هدفون تو خیابون راه بیفتد و به تکه‌های بکر شهر سرک بکشد. خود دیگر من با دوستان های کلاسش قرار شام نایب می‌گذارد و با دوستان نزدیک‌تر قرار کویرگردی . خود دیگرم به سنت‌ها احترام می‌گذارد و خانواده‌اش دم دستش هستند. شب‌های چله و چهارشنبه‌سوری و سال تحویل پیش آنهاست. بیش از هر کسی در دنیا به خود دیگرم حسودی می‌کنم .سروشی در جهان موازی.

9 طی‌سالها فکر می‌کردم خیلی چیزها مانع این است که بتوانم به آن زندگی موازی برسم. فکر می‌کردم گیر کار استقلال است. نبود. بعد حساب کردم حتمن پول است. گرچه نقشش خیلی مهم بود ولی پول هم نبود.هزار رفتار کوچک و بزرگم را بالا و پایین کردم که شاید یک روز صبح که بیدار شوم احساس کنم من همانی شدم که بهش حسودیم می‌شد. البته نزدیک شدم. خیلی نزدیک. ولی سر بزنگاه "او" نبودم. سربزنگاه پوست آن خود کول و رویایی جر می‌خورد و درونش "من" بودم. همان کارمندزاده محافظه‌کار که پای هیچ نامه جمعی را امضا نمی‌کند- حتی برای احمد غلامی که گرچه دو سه بار بیشتر ندیده بودمش ولی می‌دانم در کنار فرانسوای آسیزی و چلچله‌سینه سفید یکی از بی‌آزارترین و غیرسیاسی‌ترین مخلوقات عالم است- هیچ پرسش‌نامه‌ای را پر نمی‌کند- حتی اگر سئوال شخصی نپرسد- و اگر ولش کنی مثل کفتر جَلد ، قانع به آب و دون اندک و دو وجب جا، برای رسیدن به یک مقصد تکراری، مسیری تکراری را برای هزارمین بار می‌پوزد.

10 گاهی به این نظام کاست‌ای که هندوها می‌گویند،معتقد می‌شوم. طبقه اجتماعی، فرهنگی آدم‌ها چیزی نیست که بشود عوضش کرد. شاید گاهی عوض کردنش خیلی نتیجه مطلوبی هم ندهد. اصلاح" تازه به دوران رسیده "را خب شنیده‌اید.

11 چی دارم می‌گویم؟ چه مزخرفی‌ست؟ یعنی فرزند نانوا باید تا ابد دم تنور بایستد؟ فرزند کشاورز باید زمین‌داری کند؟ آدم برای توجیه چیزی که هست چقدر می‌تواند زمین و زمان ببافد.

12 شاید راهی هست که امتحان نکرده‌ام. یک شورت‌کاتی که جلوی چشمم بوده ولی ندیده‌ام. که قدم نهایی‌ست برای بدل شدن من به آن یکی خودم.شاید با بیشتر فکر کردن، تجدید جلسات روانکاوی، ورزش صبحگاهی و تغییر عامدانه عادات قدیمی بتوانم همه چیز را عوض کنم. شاید برخلاف ادعایم این چیزی که هستم را دوست دارم. مگر نه این است که باي‌دیفالت همیشه تنهایی را به حضور در هر جمع تازه ترجیح داده‌ام؟

13 وقتی از مرور چند باری و بی‌حاصل فرق من و خود دیگرم خسته می‌شوم،از مرور راه‌هایی که می‌شود بهش رسید یا فکر کردن به این که آیا واقعن می‌خواهم بهش برسم یا نه، کنجی می‌نشینم و به زبانم می‌آید:

عمری دگر بباید بعد از وفات ما را ...

پ ن: بعد یکشب که می‌خوانمش به نظرم دست کم نسبت به وضعیت زندگی خودم زیادی ننه‌من‌غریب‌ام دارد و جانب انصاف‌اش می‌لنگد اما اگر وصف حال عادلانه خودم هم نباشد، وصف حال کسان بسیاری هست.وقتی در دلم اسامی‌شان را می‌شمارم قانع می‌شوم که بگذارم به همین تلخی بماند...

کارگاه نوشتن خلاق: دوره دی

2010-12-17T10:06:00.000+03:30

مدرس: سروش روحبخش

تعداد جلسات : چهار جلسه سه ساعته

زمان جلسات: پنج‌شنبه‌ها ، 2 تا 5 بعد از ظهر

هزینه : پنجاه هزار تومن

زمان آغاز کلاس: پنج‌شنبه 2 دی

برای ثبت نام یک ایمیل خالی به bigsleep.workshop@gmail.com بفرستید

به علت محدودیت کلاس، اولویت با ترتیب ثبت‌نام خواهد بود

هزار شب

2010-12-16T01:48:00.002+03:30

5 سالم بود. اتفاقی افتاده بود که همه فامیل باید یک روز جایی می‌رفتند. مجلس ختم کسی ؟ جای بچه‌ها نبود؟ نمی‌دانم.

کسی نبود مراقب من باشد. "مامان عزت" تنها گزینه بود. مادر مادربزرگم. مامان عزت تنها در یک خانه قدیمی دو طبقه با طوطی‌اش "ممد جون" زندگی‌ می‌کرد.خانه‌اش کمی ترسناک بود برایم. با بچه‌های فامیل وقتی جمع می‌شدیم شیر بودیم و به همه جا سرک می‌کشیدیم و مشکلی نبود. اما تنهایی؟ رد شدن از آن راه‌پله باریک موکت‌شده ترسناک دو طبقه؟‌ تازه با ملال باید چه می‌کردم؟ مامان عزت خوب بود و ناز بود و اینها. ولی در مقام بزرگ فامیل وقتی همه جمع شده باشیم خانه‌اش. نه این که باهاش تنها باشی و ندانی چه کنی و حوصله‌ات سر برود. شنیده بودم دندان مصنوعی دارد. اگر یکهو دندانش از دهانش بیرون می‌پرید و من جیغ بزنم کی به دادم می‌رسید؟ نق زدم، پا کوبیدم، تهدید کردم، گریه کردم.

پدرم گفت " یک شب که هزار شب نمی‌شود" این جمله را اینجا برای اولین بار در زندگیم شنیدم. خودم را تصور کردم که مجبورم هزار روز در این شرایط ملال‌آور سر کنم. ساعتها درباره این جمله خیال‌پردازی کردم و معنی برایش ساختم.سعی کردم ابعاد مختلف زندگیم را با این ایده بسنجم. بعد این جمله پدرم، هر جور به قضیه نگاه کردم منطقی و منصفانه آمد. قبول کردم. یک شب هزار شب نمی‌‌شد.

سر صبح، خواب در چشمهایم، با بغض و ترس توسط خانه بلعیده شدم.

×××

" مامان عزت" برایم صبحانه درست کرد. یک عالمه چیز. انگار شاهزاده‌ چین‌ام. برایم پنیر و گرد و عسل و چایی شیرین و نان و هزار تا چیز دیگر را گذاشت در یک سینی مسی بزرگ و آورد طبقه بالا. زن از کارافتاده‌ای نبود. مهمانی می‌گرفت - همه بچه‌هایش با بچه‌هاشان و عروس‌ها و دامادهاشان- یک تنه برای همه دو نوع خورش می‌پخت. سینی را گذاشت در رویایی‌ترین مکان ممکن برای صبحانه خوردن یک پسربچه پنج ساله: جلوی تلویزیون. تلویزیونش از اینها بود که در چوبی داشت. شبیه یک جور موجود فضایی تنها بود که از سفینه‌اش جا مانده باشد. تلویزیون را روشن کرد و من به وضوح آن قسمت "جعبه اسباب‌بازی" را یادم هست. با آن موش گنده و آن فیل ظریف کوچولو. با طعم عسل و بربری و مامان عزت کنارم نشست و همه برنامه کودک را با من دید.فکر نمی‌کردم حوصله کند. نشست تماشا کرد، حتی بدون این که دندانهایش ناگهان بیرون بپرند، خندید. خیلی جدی با هم درباره‌اش صحبت کردیم و نظر دادیم که کجای کدام کارتونش خنده‌دار بود کجاش بی‌مزه.

ظهر رفت آشپزخانه. طبقه همکف. من کمی برای خودم در طبقه بالا گشتم. به عکس "بابا احمد" مرحوم خیره شدم. شایعه بود که هر جای اتاق باشی ، عکس نگاهت می‌کند. چند بار امتحان کردم. از زوایای مختلف نگاهش کردم و در کمال حیرت و وحشت از این صحت این شایعه به طبقه پایین پناه بردم. به آشپزخانه.

روی دیوار آشپزخانه عکس همان پیرمرد معروف چپق به دست بود.گذاشتم مامان عزت به کارش برسد. آشپزی کند. چیزها را هم بزند و قاطی کند و رادیوش را گوش کند. یادم نیست چند ساعت. ولی ساکت نشستم و به پیرمرده نگاه کردم. به استکان چای‌اش. به غم نگاه‌اش. به دستش که زیر گوشش را لمس می‌کند.از ترکیب سکرآور نگاه نافذ پیرمرد غمگین، صدای رادیو و آوازهای گنگی که مامان عزت زیر لب می‌خواند جادو شدم.

یادم نیست ناهار چی بود. ولی چرب و خوشمزه و حسابی بود. باز سینی مسی. باز حس غریب شاهزادگی. از عصر آن روز زیاد یادم نیست. احتمالن علتش این است که دیگر خانه و مامان عزت و راه‌پله تنگ و سینی‌های مسی ، موجودات " دیگری" نبودند. خودم بودم. مثل همیشه. خیلی عادی. من هم یک تکه از آنجا بودم. آنجا تکه‌‌ای از من.

غروب آمدند دنبالم.

×××

هشت سال بعد از آن روز مامان عزت تصمیم گرفت سواد یاد بگیرد. کلاس‌های نهضت رفت. کتاب گرفت و مشق نوشت. من راهنمایی بودم. چند باری که خانه‌مان آمد و بساط درس و مشقش را پهن کرد بهش مشق گفتم. مشق‌هایش را تصحیح کردم. در درس‌ها کمک‌اش کردم. به نظرم در آن سن‌ و سال تصمیم قابل احترام و بزرگی گرفته بود.

×××

ده سال بعد آن ماجرا مامان عزت مرد.

مرگ رازی‌ست بین بزرگتر‌ها. از پچپچه شروع می‌شود. بعد گریه‌ها و ناله‌ها. و در تمام این مراسم باید که کوچکترها دور بمانند. احساس کنند هنوز دنیای جای شاد خوبی است. قاعده ناگفته فامیل ما بود یا کشاکش هورمون‌های ناساز نوجوانی که زیاد از مراسم مردنش خاطره ندارم. یادم هست بنا به وصیت‌اش - یا چیزی که بچه‌هایش فکر می‌کردند می‌خواسته وصیت کند- روز چهلم جایی جمع شدند. اقوام دور آمدند و گریه کردند و غم‌آخر باشد گفتند و رفتند. بعد درها بسته شد. خودمان ماندیم. ما یعنی بچه‌هایش و نوه‌هایش و من و خواهر و برادرم تنها نبیره‌هایش.لباس‌های سیاه به آنی کنده شد. مجلس شادی و سرور شد. آواز خوانی و جک و شوخی. می‌دیدیدم هر از گاهی یکی گوشه‌ای نمه اشکی برمی‌دارد از چشمش. ولی بچه‌هایش تصمیم گرفته بودند چنان که مادرشان دوست داشت به شادباش بگذرانند. یادم هست از این تصمیم بزرگ مغرور بودم. از داشتن این فامیل مغرور بودم.

پس‌لرزه‌ها.بزرگ قبیله فقط مقام تشریفاتی نیست. در فامیل ما دست‌کم نبود. حلقه‌ای که همه حلقه‌ها به او وصل بودند محو شد. دوره‌های فامیلی تا اطلاع ثانوی لغو شد.آش گذشته‌های کذایی هم خورد. خبر می‌رسید کم‌کم.که یکی از پسرها چشم دیدن برادرش را ندارد. که خواهری از حرف زن برادرش رنجیده. که فلان. که بهمان. کم‌کم فهمیدم مامان‌عزت فقط پیرزن ریزنقش چابک گیس‌نقره‌ای نبود. که بزرگ ما بوده. خیلی گذشت تا اوضاع برگشت به چیزی که می‌شد گفت عادی.

بزرگی فامیل به تناوب بین پسر و دختر بزرگش ( مادربزرگ من: مامانی) تقسیم شد و شد دوباره جمع شویم و بخندیم.

×××

یکسال پیش مامانی هم رفت پیش مادرش.

×××

یکی از حقایقی که هیچ‌جا به ما نگفتند این است که از آغاز سی‌سالگی آرام آرام با کهولت و مرگ کسانی که دوستشان داری روبرو خواهی شد.

کاری از دست کسی برنمی‌آید. خیلی بی‌خبر می‌آید و متاسفانه غم‌اول، آخریش نخواهد بود. ناچاریم با این قانون ظالمانه دنیا کنار بیاییم. و ورای حس و مود و دغدغه‌های روزمره‌مان یاد آن سینی‌های مسی باشیم. بدانیم که اگر رفت، دیگر رفته.

بله. حق با پدرم بود." یک شب هزار شب نمی‌شود."

نفس عمیق می‌کشم و فکر می‌کنم :کاشکی می‌شد.

راهنمای عملی بزخری مقابل دانشگاه

2010-12-15T00:45:00.000+03:30

دو جلد دن‌کیشوت را کمتر از 7 هزار تومن نمی‌داد. سرانجام بعد چند ماه هزار تومن خریدمش.

کتاب دست دوم کالای عجیبی‌‌ست. قیمتی که برای آن تعیین‌ می‌شود تابع هیچ قاعده‌ای‌ نیست. حتی تابع بازار کتاب نیست. قیمت‌گذاری و خرید و فروش آن در یک فضای تخیلی انتزاعی رخ می‌دهد. راه و روش کتاب خریدن احتمالن اولین چیزی بود که دوازده سال پیش در تهران یاد گرفتم. منطقش ساده بود. من کتاب‌های قدیمی می‌خواستم. آنها گران می‌دادند. پس باید راهی پیدا می‌کردم.

یک جماعتی هستند به اسم کتاب‌نخر. نه این که لیبل بدی باشد یا فحش باشد( کتاب‌"خر" که بیشتر شبیه فحش است) نه! صرفن یک ویژگی‌ست. با این حال پنهان نمی‌کنم بخاطر احساسات رشد نیافته یا آموزه‌های احمقانه بچگی ممکن است گاهی در موردشان غرض‌ورزانه بنویسم.کتاب‌نخرها ممکن است کارمند باشند، نقاش باشند، دانشجو باشند اما کتاب‌نخر‌اند. کتاب‌نخر‌ها در بهترین حالت مشتری این پیک‌های تلفنی‌اند که هر از گاهی برایشان از انقلاب کتاب بیاورد، در بدترین حالتش هم مثل درراه‌مانده‌های جعلی ترمینال جنوب با قیافه هاج و واج یک تکه کاغذ می‌دهند دست آقای کتابفروش.

برای کتاب‌نخرها "جلوی دانشگاه" یا "خیابان انقلاب" اسم یک کتابفروشی بزرگ است که باید واردش شوی تا هر چه می‌خواهی به دست آوری. باز تا جایی که کتاب درسی یا کتاب‌های رایج روی دکه را بخواهند مشکلی نیست. همه چیز یک قیمت پشت جلد دارد که باید پرداخت شود ( کتاب‌نخر‌ها بجای نگاه کردن به پشت جلد کتاب و گذاشتن پول روی پیشخوان از فروشنده می‌پرسند: چنده؟)

مشکل کتاب‌نخرها زمانی هویدا می‌‌شود که دنبال کتاب " نایاب" می‌گردند. کتاب‌نخرها اگر کمی اسنوب‌هم باشند اولین قربانیان بازار سیاه کتاب‌اند. آنها طعمه‌های چاق و چله کتابفروش‌های زردسبیل‌اند.آنها بیچارگانی‌اند که بابت هر سال تنهایی کتاب مارکز یک هزاری رو می‌کنند و احتمالن بعدش چقدر به خرید خود خواهند نازید. این نوشته برای آنهاست. امیدوارم به جبران کینه‌توزی‌های یواشکی و بی‌دلیل سالیان ما کتاب‌"خر" ها بپذیرند.

فرمان اول

برای کتاب افستی بیشتر از سه هزار‌تومن پول ندهید. چرا؟ کتاب افستی ( زیراکسی) بیشترین سود مالی ممکن را برای فروشندگانش دارد. تحقیقات معتبر نشان می‌دهد بهای تمام‌ شده این کتابها اغلب زیر پانصد تومن است. با فرض یک دو دست واسطه مطمئن باشید فروشنده دست‌کم هزار تومن بابت هر کتاب می‌تواند تخفیف بدهد و سود هم بکند. بنابراین سرسخت باشید. چانه بزنید و قیمت خودتان را بگویید. کتاب را سرجایش بگذارید. و موقع رفتن ( ادای رفتن) یک کسب تکلیف سرسری از فروشنده بکنید( که دارم می‌روم، فلان قیمت می‌دهی یا نه). این متد در اغلب موارد جواب می‌دهد. هیچ وقت خود را نسبت به کتابی راغب نشان ندهید چون فروشنده‌های زبل اگر بفهمند مشتری جدی کتابی هستید ریسک می‌کنند و تخفیف نمی‌دهند. من گاهی من‌باب اطمینان وقت قیمت پرسیدن سر بساطی با سر اشاره می‌کنم و رنگ کتاب را می‌گویم( یک جوری که انگار بیشتر از رنگش خوشم آمده و قیمت بالا مرا خواهد رمانید) کتاب اهل هوا را دیده‌ام و معلوم است که در برخی جوارح‌ام عروسی‌ست. ولی ابرو بالا می‌اندازم که "عامو این کتاب زرده چن؟ "خیلی وسوسه شوم با انزجار از گوشه جلدش می‌گیرم و ورق‌کی می‌زنم. می‌گفت 5 هزار تومن. من خریدم هزار و پانصد تومن. همین دو ماه پیش.

تبصره فرمان اول: در چانه زدن و ادای رفتن ریسک کنید. در مورد کتابهای افستی نگران نباشید که کتاب را از دست می‌دهید.کتابی که به مرحله افست و نشر انبوه در بازار سیاه رسیده، باز هم هست. همه جا هست.

فرمان دوم

تله‌های اسنوب را شناسایی‌کنید. دست‌دوم فروشی‌هایی که کتاب را براساس اسم نویسنده سورت کرده‌اند یا کتابشان لای زرورق است.جاهای مطلوبی برای خرید نیستند. مگر واقعن کارتان لنگ باشد و عجله داشته باشید. چون این کتابفروش‌ها معمولن دانش‌شان از بازار کتاب بد نیست. می‌دانند چی نایاب است و چی نیست. ارزش نسبی اجناس‌شان را می‌دانند وبرایشان برنامه دارند. بنابراین فقط برای زمان‌هایی‌ست که به در بسته خورده باشید. تلاش برای چانه‌زنی را امتحان کنید ولی در اغلب موارد جواب جدی نمی‌دهد. تازگی قیمت دو جلد گفتگو در کاتادرال چاپ اول را از یکی‌شان پرسیدم. قیمت داد: 38 هزار تومن! که حالا به من( چه صنمی داشتیم مگر؟) می‌دهد 35 هزار تومن.

فرمان سوم

وقت بگذارید. از گشتن در بیغوله‌های گوشه کنار خود میدان (انقلاب) غافل نشوید. گاهی همین‌ها که کنار کتاب ، کمربند و تسبیح و خودکار هم می‌فروشند گاهی بی‌آنکه خود بدانند هدایایی دارند برای نوع بشر. پارسال یک خداحافظی طولانی نوی نو را از یکی‌شان خریدم پانصد تومن.برای آنها که نمی‌دانند بگویم شاهکار کوچک چندلر در تنها چاپش که مال 11 سال پیش است 2هزار تومن قیمت پشت جلد خورده!

فرمان چهارم

کتاب ساندویچ نیست. کنسرو است. به این نگاه نکنید که آیا این روزها حال خواندن فلان کتاب را دارید یا نه. اگر نسخه خوب و قیمت خوب گیرتان آمد بخرید و دپو کنید برای وقتش. برخی شانس‌ها یک بار رو می‌کنند.یک جلد مجموعه شب‌های شعر خوشه را جایی به ثمن بخس دیدم. در جا خریدم. و بعله...هنوز نخواندمش.ولی شک ندارم یک سرشب تنهای دلمرده یکی از همین شعرها می‌تواند حال‌ام را بسازد.

فرمان پنجم

کمین بنشینید و صبور باشید. اگر کتاب خاصی‌هست در کتابفروشی که براساس طیف مشتریانش می‌دانید مشتری‌ش خودتان هستید راهی برایتان دارم. هشت پیش در کتاب‌فروشی بازارچه پارک لاله دو جلد دن‌کیشوت تمیز دیدم. 7 هزار تومن که دست‌کم برای من گران بود. اما تا حدی خیالم راحت بود که تنها مشتری‌ش خودم هستم. کتابفروشی در مسیرم بود و من هر روز- یعنی هر هفت روز هفته- به مدت دو ماه کارم این بود که وارد مغازه شوم بپرسم اینها چند است. قیمتش را بشنوم. آه بکشم و بروم.بعد دو سه بار کتابفروش فهمید که من قیمت اینها را می‌دانم و منظور دیگری دارم. من م مستقیمن بهش گفتم که صبورم و تنها مشتری این کتاب. مرد نازنینی بود و دوست شدیم.کتابهای دیگری ازش خریدم اما مراسم تکرار می‌شد. هر روز غروب.تا سر پنجاهمین غروب بود فکر می‌کنم که مقاومتش شکست. گفت از پشت ویترین برشان دار.چقدر خوب است؟ گفتم هزار تومن. گفت انگاری مال خودت است.

فرمان ششم

با قیافه معمولی به خرید کتاب دست‌دوم بروید.قیافه‌تان مثل وقتی کافه‌ می‌روید نباشد. سر و وضعتان براحتی می‌تواند قیمت کتاب را در ذهن فروشنده چندین هزارتومن تغییر دهد. اگر سن‌تان اجازه می‌دهد قیافه دانشجو شهرستانی‌ها را به خود بگیرید ( بله قیافه‌تان، نه صرفن لباس‌تان) کمتراز یک هفته پیش در کتابفروشی دو جلد گفتگو در کاتدرال را باز دیدم. یک جلدش را برداشتم و کمی با قیافه جویی که دارد به جذر 38 فکر می‌کند ورقش زدم و پرسیدم این چنده. طرف گفت این دو جلده‌ها. با تعجب(!) جلد دوم را کنارش کشف کردم و شاکی شدم زیرلبی که چقدر این زیاد است و کی‌بخواند. طرف قیمتش را گفت: هشت هزار تومن! می‌توانستم همانجا ده هزار تومن روی میز بگذارم و ماچش کنم وکتابها را بگذارم زیر بغلم. ولی پیش خودم همچنان حساب کردم که به هر حال او از سودش که نخواهد گذشت. من هم سر گنج ننشسته‌ام. پس ادامه بازی. من با ناامیدی کتاب را سر جایش گذاشتم و گفتم خیلی گرونه. طرف داد سر داد که " بابا این روزها چاپ‌ جدید کتابهای فهیمه رحیمی کمتر از ده هزار تومن نیست" من هم برگشتم گفتم ( حضرت یوسا مرا ببخشد) "خب فهیمه رحیمی خوبه "(!) از طرف برق پرید که "کجاش خوبه، آشغاله" - در واقع می‌خواستم دستش را ببندم که نتواند درباره ارزش‌های نهفته این کتاب و نایاب‌بودنش بازارگرمی کند، پیش کسی که اعتقاد دارد فهمیه رحیمی خوب است- گفتم آخرش؟ گفت هفت. گفتم من شش تومن می‌دهم که ازش خوشم آمده و تازه یکی صفحه اولش امضا کرده(!) نگاه ناامیدی بهم انداخت و من پزآلود ترین خرید کتاب‌خری عمرم را انجام دادم. دو جلد گفتگو در کاتدرال تمیز چاپ اول: شش هزار تومن.

فرمان هفتم

روش‌های خودتان را بیازمایید. درکی از نقاط ضعف چپ‌های قدیمی ( که اغلب کتابفروشان دست‌دوم شاملشان می‌شود) مثل حساسیت‌شان به نداری دانشجویان یا کمک به آگاهی توده و ایجاد راه‌حل‌های خلق الساعه کامل‌کننده همه روش‌های قدیمی‌ست.( یک بار من حتی هیپنوتیزم سریع را روی یک بساطی امتحان کردم و جواب داد. در چشمهاش نگاه کردم و با صدای نافذ گفتم تو این را به من فلان قدر می‌‌فروشی و طرف درجا قبول کرد. حالا یا تاثیر هیپنوتیک من بود یا می‌خواست زود از شر یک مشتری عجیب‌غریب که قیافه‌اش را ترسناک می‌کند خلاص شود)

و در پایان. شما اسنوب عزیز- که ددی هوایتان را دارد- ممکن است بگویید حالا چند هزار تومن این طرف آن طرف ارزش این همه زحمت را دارد؟ من چشم خودم را درآورده‌ام هزار و سیصد و خرده‌ای کلمه تا الان نوشته‌ام که همچین حرفی بزنی؟ که نفهمی درباره لذت کتاب‌خر بودن حرف می‌زنیم؟ برو جانم..برو همان بوف کور زیراکسی را پنج میلیون تومن بخر حالش را ببر...

دختر دایی روح سرگردان شده

2010-12-13T23:39:00.000+03:30

خب، آخرین راه برای رهایی را امتحان می‌کنم...

شکیبایی می‌دود سمت دو مرد کنار ارگ در ساحل

شکیبایی:ببینین بچه‌ها...من یه چیزی می‌خوام...یه آهنگی می‌خوام که ببین..تم غروب داشته باشه..جدایی و فراق و نداشتنُ ...می‌دونین؟ ...ساحل دریا...دارین چیزی؟

(خواننده/نوازنده‌ها پچپچه‌ای می‌کنند. شکیبایی یکهو چیزی یادش می‌افتد)

شکیبایی: حالا من یه چیزی دارم ( داد می‌زند) رضا جان ...رضا

( شریفی‌نیا با عجله سر می‌رسد)

شکیبایی : بیا اون چی بود؟ ...اون یارو...چی چی چی بود؟

شریفی‌نیا: اون آهنگ محلیه؟

شکیبایی: آها آها..اون آهنگ محلیه

( شریفی‌نیا از یکی کاغذ را می‌گیرد)

شکیبایی ( به گروه نوازندگان) : یه دیقه واستا چیز کنین...شما چیزشو بلدین؟

یکی خارج از کادر: شما شعرشو بلدی؟

نوازندگان: نه...شعرشو نه

شکیبایی( کاغذ به دستش می‌رسد و ذوق می‌کند) : ها ..دختر دایی طعمه دریا شده، دختر دایی...این..اینو برا من چیز کنین

- کات به-

نوازنده‌ها می‌نوازند، شریفی‌نیا مثل بچه شر‌هایی که بهشان گفته‌اند آرام بگیرند سر تکان می‌دهد. می‌خوانند: دختر دایی طعمه دریا شده/ دختر دایی گمشده/دختر دایی روح سرگردان شده/دختر دایی گمشده..

نگار فروزنده کودک شده، سر تکان می‌دهد که مثلن این چیه..یا چقدر باحاله

چهره شکیبایی، نگاه به ناکجا، سر تکان دادن آرام. ناگهان صدای ترسناک هوم یک ارگ کلیسایی در پس‌زمینه‌است. همان که موقع خواب‌های هامون هم سر و کله‌اش پیدا می‌شد (‌آهنگ‌ساز اینجا هم چشم‌آذر است) انگار شکیبایی در عالم دیگری‌ست . یا لحظه‌ای کابوس زندگی‌ دیگری از سرش گذشت..

می‌خوانند : هر روز سر بندر بُرُم/انتظار، سیل کشتیا کُنُم/قربون گوشواره هات، دستبند طِلات/خاک چشمام زیر پات

شکیبایی به خودش می‌آید بلند می‌شود. حالا می‌بینیم یک لیوان چای پر‌رنگ هم دستش است. با قاشق. احتمالن چای شیرین یا چای نبات باشد. جوری که انگار دلش نمی‌خواهد از این ضیافت عقب بیفتد خودش را پشت ارگ می‌رساند.

:سرمه چشمات پیشِمِه/تو دستِمِه//تار موت تو خونه مه/خنچه عقدت پیش مادرم/دختر دایی گم شده
شکیبایی با دست گروه را همراهی می‌کند تا شعر برسد به بندی که بلد است: دختر دایی‌جون دل/ جون دل/ دختر دایی جون‌دل/

با حرارت دستش را تکان می‌دهد و مگر می‌شود صدایش را آن وسط تشخیص نداد. شریفی‌نیا دست می‌اندازد گردن شکیبایی و حتی خواننده کنار و کله‌ها به هم نزدیک می‌شوند. از اینجا به بعد احساس توصیف نشدنی میمیک شکیبایی و حرکت دستش برای نمایش " جون دل" است. بد جون‌دلی‌ست این که شکیبایی دارد از خودش می‌ترکاند.

حالا صدا در بک‌گراند. علی‌مصفا روی برجک دم خلیج. تنها. صدای خنده زنانه..و در آسمان روح‌ معلق خندان دختر دایی را می‌بیند. لباس‌‌عروس‌ به تن.

مصفا: وقتی دریا تو رو بلعید، منم زندگیم نابود شد.دیدم وقتی تو نباشی دیگه فرقی نداره، من باشم، یا نباشم.

روح دختردایی( بال‌بال زنان ناز می‌کند و ادا در می‌آورد) نه بابا

مصفا: والا سرگردونتم

روح دختردایی: خب

مصفا: حیرونتم

با موسیقی و صدای خوانندگان در هم می‌آمیزد: والا سرگردونتُم/ حیرونتُم/ عاشق دو چشمونتُم/ دختر دایی جون دل/ جون دل/ دختر دایی گمشده

روح دختر دایی: بازم بگو

چهره مصفا که صدایش را نمی‌شنویم و فقط لب‌هایش می‌جنبند، با صدای خوانندگان ( هر از گاهی روح دختر دایی می‌گوید: خب...) : سرمه چشمات پیشُمه/ تو دستُمه/تار موت تو خونُمه/ خنچه عقدت پیش/ مادرُم/ دختر دایی گمشده

×××

برای نوشتن مطلب قبل دختردایی‌گمشده را دوباره دیدم. باز این یک سکانس‌اش شد خارش مغزم.48 ساعت است تنها چیزی‌ست که نگاه می‌کنم و می‌شنوم.

این کشش دیوانه‌وار از کجا می‌آید؟ من نه دختردایی دارم نه گمشده دریایی. افسون لعنتی این صحنه‌ها و این موسیقی چیست؟

فهمیدم سه دقیقه اول فیلم را می‌توان اینجا دید. فهمیدم یک آقای دیگر هم از این ترانه فولک نسخه‌ای دارد ( کسی درباره قصه این ترانه چیزی می‌داند؟) همچنین احتمالن بشود نسخه‌ای از فیلم را به مبلغ هزار و پانصد تومن از اینجا خرید. اینها کافی نبود برای رهایی از خارش مغزی.سعی کردم چیزی درباره ترانه بنویسم. مثل صبر ایوب شاید که بی‌خیالم شد. ولی نوشتن وقتی مجبوری سه دقیقه یک فیلم را مدام ببینی کار سختی‌ست. پس آخرین راه حل این بود. که موقع این هزار بار دیدن دست‌کم صحنه را با کمی توضیحات برای تجسم بهتر پیاده‌اش کنم.شاید انتشار این خارش باعث شود دست از سرم بردارد.

علی‌الحساب...دختر دایی جون دل..آی جون دل...

باشگاه بیش از فلان قدر

2010-12-10T03:11:00.001+03:30

چه فیلم‌هایی را فلان قدر دیده‌ام؟ چرا؟ آنها لزومن بهترین‌ فیلم‌های عمرم نیستند.اما لزومن "آن"ی شخصی داشته‌اند. جاذبه کیفور کننده‌ایی که آدم را بدل می‌کند به بچه‌هایی که همچنان - بعد ده‌ها بار- اصرار دارند مادرشان کتاب قصه تکراری‌شان را بخواند.سعی می‌کنم ردیفشان کنم، سعی می‌کنم بفهمم چرا. گفتن ندارد که تعداد دیدن‌ها تقریبی‌ست و درباره خیلی دیگر احتمالن حضور ذهن نداشته‌ام. در مورد خیلی دیگر مثل لیلا، ببرخیزان، اژدهای پنهان، دختردایی گمشده، پیانو ، پدرخوانده دو و ...نگران طولانی شدن مطلب بودم. گفتن دارد که می‌شود فرض کنیم " بازی وبلاگی‌" است. شما بنویسید چی را چقدر دیده‌اید. از چی کیف می‌کردید...

10تا 15بارها

شام تا بام:

هاروی کیتل یادتان هست؟ همان پاانداز وحشی فیلم راننده تاکسی. او دینی به گردن همه‌مان دارد. او کاشف و حامی نابغه‌ای‌ست به اسم کوئنتین تارانتینو.

یک بی مووی هست که تارانتینو نوشته، کیتل بازی کرده و رودروئیگز کارگردانی به اسم شام تا بام. فیلم دو سال بعد از پالپ فیکشن ساخته شده، یک زنگ تفریح تمام عیار است. پیداست تارانتینو به رودروئیگز گفته : هی بابی بریم یه کم فان داشته باشیم! بعد دوربین را گذاشته‌اند عقب ماشین، سر راه هاروی کیتل و جرج کلونی را هم سوار کرده‌اند و ...اکشن. یک سوم اول فیلم ماجرای دو جنایتکار رقیق‌القلب است که یک کشیش بی اعتقاد و دو بچه‌اش را می‌دزدند.می‌روند کافه کمی حرف‌های جفنگ می‌زنند و ناگهان در ساعتی از شب- پیداست که حوصله‌شان از این خط داستانی سر رفته- مشتریان کافه همه خون‌آشام می‌شوند. حالا این چند نفر به علاوه یک دو انسان دیگری که اینجایند باید تا صبح در کافه وامپیرها دوام بیاورند. و تازه تا صبح چند بار دیگر هم خط داستانی عوض می‌کند! جلوه‌های ویژه فیلم دم دستی و دانشجویی‌ست. در و دیوارش باسمه است. اما به قدری سرشار است از حس خلاقیت بداهه که به بچه‌ها توصیه کردم بروند ببینند و ازش درام یاد بگیرند. فیلمش مثل هلو است. هم ساده است هم به شعورت احترام می‌گذارد. گرچه از آخرین باری که دیدمش 7 سالی گذشته ولی فکر کنم هنوز جا دارد دیدنش.

گربه سیاه ، گربه سفید

احتمالن شوخ و شنگ‌ترین فیلم کاستاریکا.بامزه اینجاست که این فیلم هم بعد شاهکار قبلی کارگردانش- زیرزمین- ساخته شده. زیرزمین به قدر کافی آدم بزرگ‌ها را راضی کرده بود. جایزه کن را گرفت و نام کاستاریکا را جهانی کرد. گربه سیاه، گربه سفید اصلن در قد و اندازه زیرزمین نیست. اما "آن" دارد. رهاست. بازیگرها جلوی دوربین انگار کاری به فیلمنامه ندارند، هر کدام - حتی سیاهی‌لشگرها- دارند یک مسخره‌بازی در میاورند. تو سر و کله هم‌ می‌زنند.آرام و قرار ندارند. داستانی بی‌سرو ته و شخصیت‌های مضحک و رگبار شوخی‌ها باعث می‌شود مثل همان شخصیت فیلم- که سکانس آخر کازابلانکا را مدام می‌بیند- تا مدتها معتاد دیدنش شوید.

ای برادر کجایی؟

خدا رحمت کند صاحب نازنین سینما مرکزی را. سالهای اول روزنامه‌نگاری مصاحبه کوچکی باهاش کردم و این دوران مقارن بود با نمایش ای برادر کجایی ( و بعد گوست داگ) با زیرنویس فارسی و صدای دالبی. از آنجا که شنیده بودیم خداوند با دانشجویان مهربان است، ده برابر حق‌التحریر آن مطلب با آوردن نام جادویی صاحب سینما - هر بار با یکی از دوستانم- از گیت ورود بدون بلیط می‌گذشتیم و ای بردار کجایی می‌دیدیم! کار به جایی رسیده بود که حرکات همه آدم‌های کافه نهایی فیلم را حفظ بودم. می‌دانستم الان است که این زنه در ردیف دوم ریسه برود روی شانه بغل دستی. می‌دانستم شهردار دغل محافظه‌کار فیلم وقتی جو را مساعد می‌بیند چطور روی سن قر می‌دهد.

گوست داگ: سلوک سامورایی

شنیدن صدای هوف شمشیر فارست ویتاکر و بال زدن کبوترهایش بصورت دالبی برای اولین بار چنان شیفته‌ام کرد که به لطف اسم آقای سینما مرکزی ( هاه ..فکر کرده‌اید اسمش را می‌گویم؟) هفته‌ای دوبار به مدت یک‌ماه به تماشایش نشستم. هنوز از آن شیوه سی‌دی‌گذاشتن گوست داگ در پلیر ( مثل شمشیر می‌چرخاندش) از آن پیرمرد رزمی‌کار که دزد خیابانی را ناکار می‌کند، از قتل‌عام حرفه‌ای خونسردانه‌اش وقتی وارد خانه می‌شود، از اصرارش به دخترک که نظرش را راجع به کتابی که بهش قرض داده بگوید، از مافیاهای هاف‌هافوی سنگین وزن که نفسشان در راه پله می‌گیرد و بچه‌ها از طبقه چندم روی سرشان اسباب‌بازی می‌ریزند و خیلی چیزهای دیگرش خوشم می‌آید. هنوز آن سیم لعنتی اضافه که در سکانس پیش از دوئل اشتباهی وارد کادر می‌شود اعصابم را خرد می‌کند.

15 تا 20 بار

پالپ فیکشن

پالپ فیکشن را دوست داشتم. نمی‌دانستم که شاهکار است یا چی. گفتم که افخمی نشانمان داد که شاهکار است. وقتی ازمان پرسید چرا جولز و وینست وقتی اول فیلم می‌رسند جلوی در آپارتمانی که می‌خواهند داخل‌اش شوند، اول یک چند دقیقه‌ای وقت تلف می‌کنند؟ و اصلن چطور وارد می‌شوند؟ ما که ادعامان می‌شد که کلی فیلم را دیده‌ایم به هم نگاه کردیم و تازه فهمیدیم این آقای تارانتینو چه موجود خفنی‌است. شما هم تا جواب این سئوالات را ندانستید بدانید با دقت فیلم را ندیده‌اید.

اینسایدر

چطور می‌شود از فیلمی درباره شکایت و شکایت کشی از کارخانه سیگار سازی فیلم ساخت؟ که آدم بنشیند پایش؟ آن هم دو ساعت و چهل دقیقه!

در دنیای صفتی وجود دارد به اسم "استاد" که پیش از آنکه مثل امروز به گند کشیده شود فقط به کسانی می‌دادند که کارهای محیرالقول بلد بودند. آقای استاد مایکل مان جز همان کسان است. فیلم را بار اول بابت این دیدم که کارگردان مخمصه ساخته.بعدها هر کس از مخمصه خوشش می‌آمد می‌گفتم معلوم است دیگر، این همانی‌ست که اینسایدر را ساخته! این نوشته درباره این که چرا اینسایدر شاهکار است، نیست. فیلم را به قدری دیده‌ام که از برم چطور پاچینو پای تلفن منتظر تماس رابط‌ش است و عینک‌اش را برمی‌دارد و می‌گذارد روی پرونده مقابلش و عینک در دهم ثانیه لیز می‌خورد و او دستش را به شکل عجیبی حایل عینک می‌کند.به قدری دیده‌ام که هنوز گاهی فقط برمی‌دارم سکانس آخر را می‌بینم و از تماشای پاچینو خسته که کارش را رها کرده، برای آخرین بار از راهروهای شبکه رد می‌شود، به در گردان ضربه می‌زند و وسط جمعیت سرد خاکستری یقه پالتویش را به صورت اسلوموشن بالا می‌کشد ، بغض‌ام می‌گیرد.

ماتریکس

یک موجودی درونم مثل سگ مقابل جلوه‌های ویژه خوب، رام و سر به راه می‌شود. بارهای اول که ماتریکس را دیدم ( بدون این که بفهمم درباره چیست) این موجود با دم جنبان و زبان آویخته مقابل تلویزیون می‌نشست و صدایش در نمی‌آمد.بعد که فیلمنامه را خواندم هم او هم من هم همه موجودات ریز و درشت درونم همگی بارها ماتریکس را دیدم و خوشمان آمد. شاید بشود برایش اصطلاح " ارضای چند جانبه " را اختراع کرد.قصه خوب بود،ترینیتی‌اش همین‌طور، خانه اوراکل و دیالوگ‌ها به یاد ماندنی.گرافیک‌اش رویایی ، جلوه‌های ویژه‌اش عالی، ایده پشت قصه تکان دهنده. هیچ‌وقت با چیزهایی که از سینما می‌دانستم نفهمیدم بالاخره ماتریکس شاهکار است یا معمولی‌ست یا چی. فقط می‌دانم یک هنگ درونم هست که هر بار نمایی از ماتریکس جایی پخش شود قطار می‌شوند و مرا می‌نشانند.

مخمصه

هیچ می‌دانستید پزیشن آن مجسمه مسیح در آغوش مریم که در دومین پلان فیلم دنیرو از کنارشان می‌گذرد خیلی شبیه موقعیت او و پاچینو در انتهای فیلم است؟ یا دقت کرده‌ بودید پاچینوی فیلم وقتی راه می‌رود اینقدر سنگین و تلو خوران است که انگار صدها کیلو وزن دارد؟ یا حواستان بوده وقتی پاچینو اوایل فیلم می‌خواهد از زیر زبان موادفروش خرده‌پا حرف بکشد در کمتر از 5 ثانیه صورتش 7 میمیک مختلف به خود می‌گیرد؟ یا تدوین سکانس سرقت بانک پر از اشتباه زمان‌بندی‌ست اما شما متوجه‌اش نمی‌شوید؟ مخمصه را وقتی بیش از 15 بار ببینید تازه لذتش شکوفا می‌شود. این می‌شود که همراه پاچینوی پیروز اما بدبخت سکانس نهایی، با کشتن آخرین امید رستگاری‌، همه‌چیزتان را می‌بازید.

بیش از 20 بارها

هامون

یکی از روزهای دوم دبیرستان نمی‌دانم فیلم هامون چطور در خانه ما پیدا شد. نمی‌دانم چرا آن پسر دبیرستانی که نه از کیرکه‌گور سر در میاورد نه از ابراهیم در آتش به مدت یک‌ماه هر روز بعد مدرسه فیلم را برمی‌گرداند اول و پلی می‌کرد. آن موقع‌ها فکر می‌کرد خیلی فیلم خوبی‌ست. بعد که رفتم دانشگاه یک بار دیگر دیدم و به نظرم چندان فیلم خوبی نرسید. فکر کردم تو ذوق می‌زند.بعد که باز بزرگتر شدم کشف کردم که : نه! خیلی فیلم خوبی‌ست! نمی‌دانم تا آخر عمر چند بار دیگر این نظر عوض می‌شود. ولی نکته اینجاست که از هامون رهایی در کار نیست. وقتی در ماشین می‌نشینی دوست داری با خودت بگویی: -شیوه برخوردمون چیه؟ -(با لحن دیگری) شیوه برخوردمون چیه؟ - چیه؟ -(با لحن دیگری) چیه؟ بعد بگویی: هاها...مقامات پنج‌گانه! از هامون رهایی در کار نیست وقتهایی که کمی نم باران می‌زند و می‌بینی داری می‌خوانی: " بارون بارون چه خوبه، حالام تنگ غروبه، چیزی به شب نمونده، به سوز و تب نمونده..." رهایی نداری وقتی کلمه "امل‌ی" را می‌شنوی و دوست داری شاکی شوی: " املیه؟ دهاتیه؟ " رهایی نداری هر وقت در یک کبابی کثیف دو عاشق دلخسته را می‌بینی و یاد این می‌افتی که " می‌گن یک تکنولوژی میاد با ماهواره باد ول می‌کنه..." رهایی نداری وقتی که یک نفر توضیح می‌دهد ببخشید تلفن قطع شد ، دوست داری بگویی: " قطع کردی یا قطع شد؟ "...

هیچ کدام از این بیست و فلان قدر باری که فیلم را دیدم روی پرده نبوده. دو ماه پیش که فیلم اکران محدودی داشت مثل همه هامون‌بازها گفتم حتمن روی پرده می‌بینمش. یک ماه گذشت و نشد.کار پیش آمد و جور نشد.

الان که فکر می‌کنم می‌بینم کار بهانه بود. راستش تحمل نداشتم صحنه‌ای را که حمید هامون تکیه‌اش می‌شود دیوار تیمارستان و صدای رویگری می‌خواند: " پروردمت به ناز...تا بنشینمت به پای" خصوصن که حالا نبودن شکیبایی خودش غصه دیگری هوار می‌کند سر آدم.

آنی هال

"می‌دونی، می‌دونی..می‌دونی من من .." این یکی را تعدادی بار دیده‌ام. تعداد بار بیشتری هم شنیده‌ام. گاهی دی‌وی‌دی دوبله را می‌گذارم و به کارهایم می‌رسم تا مثل نوار قصه پخش شود. صفتش چیست؟ غم‌انگیزترین عاشقانه کمدی؟ کمدی‌ترین عاشقانه تراژیک؟ همیشه باگ فیلم‌های کمدی این است که زیادی سطحی‌اند. باگ رمانس‌ها هم این که زیادی احساساتی‌اند. وودی آلن چنان ترکیب کاملی از اینها ساخته که خودش هم نمی‌تواند تکرارش کند.هم "آن"ی دارد و هم "حال"ی. آلوی سینگر هم همذات کمدین حمید هامون است. یک‌پایش در لاهوت یک پایش در روابط ناکام. و در عشق‌های از دست رفته. اگر خوب به فیلم فکر کنید می‌بنید میزان تلخی‌اش می‌تواند یک گله فیل آرام را بی‌خواب کند. ما چطور تاب می‌آوریم و باز طالب‌اش هستیم؟ چطور آن فلاش‌بک‌های انتهای فیلم را تحمل می‌کنیم و دیدار سرسری متظاهرانه آنی و آلوی را در آخرین نماها و نمی‌میریم؟ جادوی آنی‌هال همین است.

اینها فقط فیلم‌اند؟

2010-12-08T23:08:00.002+03:30

1 وقتی درباره ماجرای اعدام ( موافقید یا مخالف؟ ) یا دستگیری موسس ویکی‌لیکس ( جرم اخلاقی؟ ) بحث می‌شود، گیج می‌شوم. بحث ندارد. تکلیفش به قدر نتیجه 2×2 روشن است.دو تا فیلم در دنیا هست که دیدنشان فکر می‌کنم خیلی صریح تکلیف این دو موضوع را روشن می‌کند.یعنی لازم نیست کلی آدم به خودش فشار بیاورد،‌فکر کند، استدلال کند یا بحث کند. فیلم را می‌بینید و بعدش: بینگو! همه چیز روشن است.

2 زندگی دیوید گیل درباره یک گروه محالف مجازات اعدام است. شامل چند استاد دانشگاه و شاگردانشان. یکی از آنها به جرم قتل دیگری دستگیر می‌شود. یک فیلم ویدئویی به روشنی صحنه قتل را نشان می‌دهد. او را اعدام می‌کند. پس از مرگش سندی منتشر می‌‌شود که نشان می‌دهد مقتول سرطانی - که جز همین گروه مخالف بوده- با کمک دوستش اتانازی کرده و متهم ماجرا - به عمد- خودش را قربانی نظام قضایی می‌کند تا نشان دهد در مقابل جان آدمی هیچ سندی قابل اعتنا نیست. و اگر اشتباهی شده باشد - که بسیار محتمل است - آدم مرده را دیگر نمی‌شود برگرداند.

اگر درست یادم مانده باشد، ماجرا واقعی بود و اقدام آنها و فشار رسانه‌ها مجازات اعدام را دست‌کم در آن ایالت حذف کرد. منطق آنها روشن بود. اصلن کاری به بحث استحقاق آدم‌ها ندارد ( هیتلر باید اعدام می‌شد؟) ما آدمیم. آدم اشتباه می‌کند. ما اشتباه می‌کنیم. اگر در قبال یک متهم اشتباه کنیم دیگر امکان جبرانش وجود ندارد. به همین سادگی. اشتباه می‌گویند؟

3 اینسایدر، شاهکار قدر ندیده آقای مایکل مان غیر از این که فیلم خوبی‌ست و یک پاچینوی قالی کرمان دارد، درباره شکل سانسور در جوامع آزاد است. قاعده این ممالک می‌گوید همه می‌توانند حرف بزنند. وقتی ترس حبس و بند نیست همه همه‌جور حرفی می‌زنند. ممکن است چرند محض بگویند، ممکن است افشاگری کنند. اما اگر حرف‌هایی که شهروندان می‌زنند احیانن به ضرر کسی باشد او چه کار می‌کند؟ مثلن بزرگترین کمپانی سیگارسازی دنیا؟

جفری ویگند، کارشناس شرکت سیگارسازی موریس کشف می‌کند تعدادی از افزودنی‌های شیمیایی کارخانه‌شان از مواد شناخته‌شده سرطان‌زاست. اعتراض می‌کند اما حذف این مواد یعنی ضرر مالی به شرکت. بنابراین محترمانه و با قبول شرایطی ( رازداری در قبال بیمه درمانی دختر بیمارش) کنار می‌کشد. دست روزگار او را سر راه تهیه‌کننده کهنه کار برنامه افشاگر 60 دقیقه می‌گذرد. لوئل برگمن از کنار همچین سوژه درخشانی نمی‌گذرد. با لطایف‌الحیل ویگند را وا می‌دارد مقابل دوربین حاضر شود و ماجرا را تعریف کند. صحبت میلیون‌ها دلار و حالا بی‌آبرویی‌ست. پس شرکت موریس ساکت نمی‌نشیند. تمام زندگی ویگند را زیر و رو می‌کند. خطاهای معمولی گذشته او، خالی‌بندی‌های دوستانه او ، حالا همه چیز می‌رود زیر ذره‌بین. باید ثابت کنند ویگند سابقه دروغگویی ( لافی که به کسی زده) یا دزدی ( پول یک دربازکن خراب را نداده) دارد تا حرفهای تازه‌اش هم بی‌اعتبار شود. ویگند از این همه سرک کشیده شدن به زندگی روزمره و گذشته‌اش شوکه می‌شود. وقتی برگمن شاکی است که چرا این نقاط تیره را زودتر بهش نگفته تا بتواند ازش حمایت کند، قاطی می‌کند که : "همه از این اشتباهات می‌کنند" و ویگند سعی می‌کند برایش توضیح دهد حالا دیگر تو "همه" نیستی...

4 از چند ماه پیش که خبر ابراز نارضایتی کسانی از انتشار سند در ویکی‌لیکس منتشر می‌شد منتظر این بودم. اینسایدر را دیده بودم و می‌دانستم که جولیان اسانژ حالا دیگر " همه" نیست. این نظریه توطئه که ویکی‌لیکس کلن ساخته "خودشان" است علی‌الحساب شل و بی‌مدرک است( انتشار مدرک جعلی برای " خودشان" چه حسنی دارد؟ آن هم یک بازی به وسعت همه جهان؟ که اگر لو برود واترگیت پیشش روسفید است؟ چطور می‌شود وسط این همه رسانه مخالف گرگ و گرسنه چنین پنهان‌کاری عظیمی کرد؟ و ...) ولی بدون در نظر گرفتن صحت اسناد با نماد انسانی آن جولیان اسانژ چه می‌شد کرد؟ زندانی‌اش کرد؟ به جرم افشاگری؟ با این همه قانون حمایت از آزادی بیان؟

5 حتمن می‌دانید که در یک همدستی بدون برنامه‌ریزی تقریبن اغلب کشورها به موسس ویکی‌لیکس رو ترش کردند.( از کجا معلوم خودشان هدف بعدی افشاگری نباشند؟) دادگاهی در سوئد علیه او حکمی صادر کرد و در لندن دستگیر شد. اتهام او - تا آنجا که گفته شده- "تلاش خشونت آمیز برای نزدیکی بدون کاندوم بوده است"! هاه.. آهای کسانی که اینسایدر را دیده‌اید. لبخند بزنید!

6 کی‌ می‌گفت اینها فقط فیلم‌اند؟

زهرخند به تاریخ

2010-12-06T20:30:00.003+03:30

آقای مایک استیمپسون عکاس لگو آرت است. کارش این است که عکس های مشهور تاریخ را با لگو بازسازی کند. اگر بی ذوق بودم- همین اول کار - درباره کارش بسیار می نوشتم. درباره این که چهره های خندان لگو به جای دخترک افغان یا ویت کینگ نگون بخت، چه حس غریبی دارد. هم احترام است به تاریخ، هم زهرخندی بهش.... بی ذوق نیستم. پس بروید و در گالری اش ( و +) صفا کنید.

پ ن : بله, احتمالن فیل, چرا؟ نمی دانم.

پ پ ن: ترای لی اوت - نیم فاصله گذار محبوب سید خوابگرد- در ویندوز هفت کار نمی کند. کسی آلترناتیوی دارد؟

گرچه زمستان است ولی گرم می‌شوم

2010-12-03T18:29:00.002+03:30

عمرن حدس نمی‌زنید در طول تمام دوران دانشگاه، تنها کلاسی که درش چیزی یاد گرفتم (خصوصن در زمینه قصه‌نویسی) کی بوده باشد.

متاسفانه معروف است به حواشی منحصربه‌فردی که هیچ ربطی به توانایی تکان‌دهنده‌اش در تدریس ندارد. معروف است که پسرش دوست داشته بروند امریکا ( به آرزوش رسید؟) در مجلس شلوار جین می‌پوشیده. با پرستاران سرشاخ شده و یک دو جین فیلم ناتمام و روی زمین رها شده را به انجام رسانده.

بهروز افخمی استاد منحصر به فردی‌ست. شاید قبلن گفته باشم،‌ولی باید اینقدر بگویم که جایی ثبت شود که حیف است کسی این ورش را نداند. اولین بار سر کلاس‌های فیلمنامه‌نویسی حوزه هنری یک دو جلسه برامان حرف زد. کلاس‌ها خورد به پیش‌تولید گاوخونی و متوقف ماند. یک بار اتفاقی جایی دیدمش و خواستم بیاید دانشکده ما درباره پالپ فیکشن حرف بزند ( در همان چند جلسه فهمیده بودیم شیفتگی‌اش را) -کدام دانشکده؟ -دانشکده صدا و سیما. افخمی خوشبختانه به دانشکده قدیمی‌اش – گیریم به اسم مدرسه عالی سینما و تلویزیون – تعلق خاطر داشت. قبول کرد. پانزده جلسه دو ساعته گفتن از “پالپ فیکشن”. با این ترجیح که بخاطر ادبیات نه چندان مودبانه فیلم، کلاس مردانه باشد. پانزده هفته‌ای بود. گرچه تا دقیقه بیست فیلم به گمانم بیشتر پیش نرفتیم ولی تنها چیزهایی بود که در کلاس‌های دانشگاه یاد گرفتم. یک سال بعد این خاطره با ده جلسه دیگر برای “جویندگان” جان‌فورد تجدید شد. شب‌هایی بود آن شب‌ها که از کلاس می‌آمدیدم بیرون و سیگارها فراز می‌شد و گیج و سرخوش تا خوابگاه پیاده تلوتلو می‌خوردیم.

فیلمنامه‌نویسی و سینما بهانه بود. برایمان از قصه‌گویی می‌گفت. از فلوبر و سروانتس و بورخس. وادارمان کرد تام‌جونر هنری فیلدینگ را یک هفته‌ای بخوانیم تا بفهمیم نویسندگان خوب – برخلاف همه شایعات رایج- طرح و پلان با جزئیاتی پیش از نوشتن ندارند. از کلی داستان و فیلمنامه خوب گفت مشق بنویسیم. اول فکر می‌کردیم شوخی می‌کند. ولی منظورش دقیقن همین بود که رونویسی کنیم. تاثیر معجزه‌آسای این تمرین که نمی‌دانم کدام شیطانی بهش یاد داده بود، حرف نداشت. من پالپ‌فیکشن را مشق نوشتم. یاد گرفتیم نباید(نمی‌شود) پا جای پای نویسندگان بزرگ گذاشت ، باید به به همان افقی خیره شد که آنها نگاه می‌کردند.

یک وقتهایی سر کلاس فیلم‌نامه نویسی نمی‌آمد و ما – پنج شش نفر بودیم- برای خودمان تمرین اختراع می‌کردیم. تعدادی تمرین درجه یک نوشتن برای خودم اختراع کردم. گرچه تا این لحظه هنوز ازشان در جایی نخوانده‌ام ولی شاید کشف کرده بودم. روزهایی بود که نوشتن تنها رویام(ان) بود. شبهایش بوی چای بابونه و داغی لامپ چراغ مطالعه می‌داد. یکی یکی کشف می‌کردم غول‌ها را: داستایوفسکی، بولگاکف، مارکز… چشم‌ها نیمه‌خواب، انگشت‌ها کج و کوله از فشار مداد نیمه‌جان و کاغذ‌های خط خط شده، پریشان از انفجاری نامرئی، دم‌دم‌های طلوع به تشک می‌خزیدم و قسم می‌خوردم روزی این ویروس را تکثیر کنم. این فلاکت را . این خوشی را.

×××

هفت هشت سال گذشته کم‌ وبیش. کیست که انجمن شاعران مرده را دیده باشد و رویای تدریس نداشته باشد؟ طی این سالهای چیزهایی که به عقلم می‌رسیده وقتهایی که ازم می‌خواستند گفته‌ام. بعدها رسمی‌تر در مجله نوشته بچه‌ها را ادیت کرده‌ام و درباره نوشته‌شان گاهی چند روز صحبت کردیم. ولی هیچ‌کدامش تدریس کلاسیک که بنشینی وسط ارواح جوان مشتاق نبوده. دو ماه پیش یاد قسم قدیمی افتادم و ویروسی که باید به جان دیگرانی می‌افتاد. اولین کارگاه آژمایشی نوشتن خلاق با چهار شاگرد کارش را شروع کرد. سعی کردم همه چیزهایی که یاد گرفته بودم شکل و شمایل تمرین پیدا کند. بچه‌هایی که- علی‌رغم تجربه گاه و بی‌گاهشان- هنوز دلشوره کاغذ سفید داشتند، جلسه پیش هر کدام یک صفحه ملهم از بافت منحصر به فرد باسلوق مطلب نوشتند. وقتی‌ نوشته‌هاشان را خواندند- خیال‌انگیز و غنی- خوشحال شدم. ویروس کارش را بلد است. خودش راهش را پیدا می‌کند.

با این حال کارگاهم در حوض نقره اولین کلاس رسمی‌م است. یک دور از کلاس‌ها گذشته و تمرین‌ها با بچه‌ها صیقل خورده‌اند. زمستان هفت‌هشت سال پیش چیزهایی را از سر گذراندم که مسیر زندگی‌م را برای همیشه تغییر داد. حالا یاد سودایی آن سالهای دارد چربی‌های مغزم را آب می‌کند و حالم را خوش کرده. آیا ممکن است این زمستان‌هم یک دانشجوی مهندسی، یک کارشناس کامپیوتر یا یک پشت‌کنکوری تنها را به این نتیجه برساندکه تنها راهش نوشتن است؟ نفسم را در سینه حبس کرده‌ام. امیدوارم.

ریموت کنترل در جیب خودت است

2010-12-02T10:43:00.003+03:30

رستم زال ار بود وز حمزه بیش
هست پنهانی اسیر زال خویش
آنکه عالم مست گفتش آمدی
کلمینی یا حمیرا می زدی

روز مبارزه با خشونت علیه زنان گذشت. موضوعیت‌اش که از بین نرفته
بدیهی است که قوانین نباید دست مردان را در اعمال خشونت علیه زنان باز بگذارند ( دست هیچ‌کسی را علیه هیچ‌کسی در واقع) اما یک چند موردی آشنایی و مجاورت کاری با زنان تحت ظلم شوهر، بهم نشان داد این زنان- اگر فرض کنیم تمایلات مازو نداشتند- به کل از توانایی‌هاشان بی‌خبر بودند.
گروه‌ها و انجمن‌های ضد خشونت و فمینیست‌ها موازی با تلاش ( بی‌نتیجه) برای تغییر قوانین موجود،می‌توانند به زنان استفاده از ریموت کنترل هولناکی را که خدا در جیبشان گذاشته یاد بدهند. بهشان نشان بدهند ترکیب برخی دکمه‌های این ریموت، هولناک‌ترین هیولاها را از پا می‌اندازد. بهشان یاد بدهند کهن‌الگوی مادر اینقدر قدرتمند است که نه دادگاهی حریفش است نه کمربندی. بگویند گاهی یک تشر زدن مادرانه ( جورابت رو بذار دم در) یا ابراز محبت کوچک ( آب می‌خوری؟) همه این مردان را چون کودکان رام و خلع سلاح می‌کند.
خیر! ساده‌انگاری نیست. مردی که زبانش با زن خشونت فیزیکی‌ست یعنی چنان روان بدوی دارد که اتفاقن با همین چیزها به سادگی موم می‌شود.
زنان برای مغلوب کردن مردان سرکش لازم نیست فم‌فتال باشند، هدیه تهرانی باشند، مونیکا بلوچی باشند. خلقت -دست کم در این مورد- به قدر کفایت عادل بوده که به ازای کپه‌های چربی و پروتئین مردانه ، افسونی به زنان ببخشد که آدم‌ها به اندازه عمر بشریت بخاطرش جنگیده‌اند، خودشان را فدا کرده‌اند، درباره‌اش خیال‌بافی کرده‌اند و شعر گفته‌اند….
آدم‌ها شاید سزاوار شرایطی که برشان رخ داده نباشند، اما در پابرجایی آن در زندگی‌ شخصی‌شان حتمن مقصرند.

پ ن چند ساعت بعد : اعتراف می‌کنم موقع نوشتن اینها به یاد همان چند موردی بودم که گفتم . همه‌شان آدم‌های بالغی بودند و روابط‌شان همسری یا دوستی بود. از جنس رابطه دختر و پدر نبود. این ریموت کنترل تا جایی که من می‌دانم خیلی در پدرها کارساز نیست متاسفانه. شاید علتش این باشد که ریموت آنها دست کس دیگری است...

پ پ ن: البته مردی که باید خرش کرد، که باید از ریموت علیه اش استفاده کرد، همان نره‌ای ست که به خودش جسارت می‌دهد روی دیگری-تو بگو زن- دست بلند ‌کند. اولین توصیه این است که اصلن وارد همچین رابطه ای نشد. توصیه دوم هم همین است. سومیش این است که اگر وسط همچین رابطه مریضی کسی گیر کرد دو پای دیگر هم قرض کند و بزند به چاک اما در فاصله به چاک زدن از دست این موجودات ریموت کنترل به درد می خورد.

شرلوک برای نسل آی‌پاد

2010-11-26T10:38:00.001+03:30

هولمزی را تصور کنید که سیگار نمی‌کشد و بجایش از برچسب نیکوتین استفاده می‌کند. گوشی تاچ‌اسکرین دارد، سرچ گوگل‌اش خوب است و عاشق اس‌ام‌اس زدن است. او می‌تواند الکلی بودن صاحب یک گوشی موبایل را از خط‌خط شدن پورت شارژر تشخیص دهد. در جریان سال تولید کفش و ساعت برند‌های معروف هست. و دکتر واتسنی را هم تصور کنید که برخلاف – تقریبن همه- واتسن‌های تاریخ، سبیل ندارد. وبلاگ‌نویس است و جای انتشار خاطراتش با هولمز آنها را در وبلاگش پابلیش می‌کند….خب به دنیای شرلوک تازه خوش آمدید. بیکر استریت در هزاره سوم.

امسال شبکه بی‌بی‌سی وان نسخه عجیبی از هولمز را پخش کرد. نسخه تازه – برخلاف انتظار- دل فن‌های کلاسیک و بدقلق هولمز را که با غرغرها و جیغ‌های جرمی‌برت و بازساری وفادار گراندا اخت شده بودند، به دست آورد. داستان هیچ کدام از سه اپیزود یک و نیم ساعته شرلوک تازه دقیقن داستانهای کانن دویل نیست. کولاژی‌ست از تعدادی از قصه‌های قدیمی و ماجراهای تازه. شرلوک تازه خودشیفته‌تر ، طناز‌تر و جوان‌تر است و دیگران بیش از پیش درباره احتمال رابطه غیر افلاطونی او و واتسون متلک بارشان می‌کنند. هر چه باشد این بار آقای هولمز نیست، شرلوک است.

شرلوک جدید برخلاف نسخه گراندا شبیه یک تاتر مجلل نیست، کاملن با امکانات رسانه تلویزیون هماهنگ شده. ریزبینی‌های هولمز گوشه کنار مدارکی که می‌بیند نوشته می‌شود تا ما هم در جریان استنتاجات او قرار بگیریم. این بار جای آن که در فصل نهایی از کشف‌های او یکه بخوریم، فرصت داریم از بالای شانه‌اش سرک بکشیم و همراه او در لحظه شاهد چیزی باشیم که در سرش می‌گذرد.

او آمده تا نسل آی‌پاد را هم شیفته 221B خیابان بیکر کند.

وبلاگ جان واتسون را می‌توانید اینجا بخوانید ( کامنت‌ها را از دست ندهید!) و سایت شخصی هولمز را اینجا. پیدا کردن نسخه تورنت‌اش کار سختی نیست (+ + +) همچنین زیرنویس فارسی‌اش (+)

نام روزگار ما

2010-11-22T22:30:00.001+03:30

1 سه هفته از پایان جلسات روانکاوی می‌گذرد. خواستم بگذرد بعد بنویسم. تجربه آیینی یکسال رفتن به مطب خانم دکتر نبی‌پور نوشته گردن کلفتی می‌خواست. نمی‌شد سرسری چیزی نوشت و گذشت. خصوصن وقتهایی که برمی‌گردم و خود پارسالم‌ را نگاه می‌کنم.

2 پسر مغرور و خودخواهی را می‌بینم با شروع روانکاوی موافقت کرد چون فقط می‌خواست با دکترش رقابت کند. دوست داشت بلد‌بوده‌‌هایش را به رخ بکشد تا دکترش مرعوب شود و احسنت‌گویان او را بر تاج سر خود بنشاند. خنده‌ام می‌آید از او. از خود پارسالی‌م.

3 اوضاع جوری پیش نرفت که برایش نقشه کشیده بود و ستاره طلایی صدآفرینی به انبان ستاره‌هایی که از بچه‌گی جمع کرده بود اضافه نشد. دکتر نه مرعوب شد نه کنار کشید. نه تحسین کرد نه تحقیر. صبورانه گذاشت تا گرد و خاک‌ها بنشیند و با سروش کوچک ترسان روبرو شوم. با موجود نحیف و ضعیفی که سالها پشت کوه کارت‌های صدآفرین کز کرده بود. نه سرتر بود از بقیه نه بدتر. کمک‌ام کرد حباب لاف‌هایی که بابتش مجبور بودم هزینه بدهم بترکانم و درباره توانایی‌های پسرک فروتن باشم. همچنین وقتی روبرو شدن با این حقیقت دردناک داشت از هم می‌پاشاند‌ام کمک‌ام کرد که دوباره تکه‌هایم را سوار کنم و یاد بگیرم لازم نیست یا صفر بگیرم یا صد. آدم در زندگی واقعی همیشه برنده نمی‌شود و همیشه جواب مثبت نمی‌گیرد. انتظار هم نمی‌رود بگیرد. بهم فهماند که برای کنار آمدن با تکه‌های ناخوش‌آیند زندگی لازم نیست انکارشان کرد. می‌شود باهاشان روبرو شد. درد را کشید و تاب آورد و از سر گذراند و دانست که به قدر کفایت زندگی خوشی و ناخوشی دارد. بهم فهماند درد کشیدن از ویژگی‌های بزرگسالی است.خصلت گروآپ است.

4 آخرین جلسه گفتم احساسی که الان دارم شبیه ریچل پایان سیزن ده (فرندز) است. تغییر آرام آن آدم سلفیش ننر به چیزی که بعدن شد.

5 دلیل دیگری که درباره این تجربه لذت‌بخش تکان‌دهنده اینجا ننوشتم این بود که می‌خواستم قبلش به دکتر زنگ بزنم. چون بهم یاد داده بود ابراز احساسات مستقیمم را هیچ‌وقت با این نوشتن‌ها تاخت نزنم. گرچه هنوز نسبت به صحت این آموزه –همیشه و همه‌جا- مشکوکم با این حال دوست نداشتم پیش از این که زنگ بزنم و صاف تو رویش بگویم چقدر بابت چیزی که شدم بهش مدیونم، اینجا چیزی بنویسم. از آنجا که به اس‌ام‌اس اعتقادی ندارد و جای همه کارهای اس‌ام‌اسی هم تلفن می‌زند یا تلفن جواب می‌دهد ( اس‌ام‌اس گریزی از روبرو شدن آدم‌هاست؟) جفت و جور کردن یک تایم پنج دقیقه‌ای تلفنی برای این تشکر کمی سخت شده. با این حال همچنان پی این تماس هستم و نوشته‌ام را جایگزین قدردانی مستقیم نخواهم کرد. آنچه باعث اینها را بنویسم، این بود که امروز عصر..

6 امروز عصر دوستی اس‌ام‌اس زد که چلچراغ توقیف شد. بعد لینک خبر را فرستاد. از یکی از بچه‌ها استعلام کردم که دیدم درست است. یک ربع سوت زدم و به کارم مشغول شدم. مگر شمشیر داموکلسی نبود که همه این سالها بالای سر مجله تاب می‌خورد؟ بعد چند دقیقه نشد کار کنم. بیست و یک‌سالم بود که آنجا نوشتم. شماره یکم. از آن موقع تا الان هیستوری داشتیم با هم. از بدحالی و خوش‌حالی. سیکل آشنای قهر و آشتی. گپ زدن‌ با بچه‌ها . غر زدن. به هیجان آمدن. از نوشتن تا تجربه سردبیرید همراه چلچراغ بزرگ شدم. شدیم. بعد قیافه بچه‌ها را تجسم کردم. حالشان را. نمی‌شد سوت زد و بی‌خیال بود که: نخ پوسیده شمشیر سرانجام پاره شده. موقع برگشتن مسیرم را کج کردم و رفتم جایی که همه با بغض دست روی شانه هم می‌گذاشتند و می‌خندیدند که: چیزی نیست..درست می‌شود.

7 نمی‌دانم درست می‌شود یا نه. آرزو می‌کنم اما مطمئن نیستم که بشود. اینجا بود که ثمره یکسالی که در مطب عوداندود دکتر گذراندم سراغم آمد. این بار سعی نکردم با دلخوشی -و توقع -این که همه چیز درست می‌شود خودم و بقیه را دلداری بدهم. غمگین بودم و گذاشتم غمگین باشم. و گذاشتم آرام شدنم نه با دلخوشی‌های شیرین که با این آموزه بزرگسالانه باشد که: می‌توانیم با درد روبرو شویم. باید باهاش روبرو شویم. و برخلاف نگرانی‌های موجودات لرزان درون‌مان، می‌توانیم ازش زنده بیرون بیاییم و پاس‌اش کنیم- اینها بود که آرامم می‌کرد.

8 حالا حاصل جلسات روانکاوی و خاطرات این هشت‌سال در شب غمگنانه‌ای که همه بدون هیچ قراری دور هم جمع شدیم هم را ملاقات کردند.

9 ارباب حلقه‌ها یادتان هست؟ اِلف‌های زیبای جاودان می‌دانستند که از بین بردن حلقه شیطانی ، جادوی عمر ابدی و جوانی‌شان را باطل خواهد کرد. با این حال سخاوتمندانه موافقت کردند برای بقای جهان حلقه نابود شود.

حالا یاد سخن آن الف خردمند می‌افتم . رو کرد به کسانی که قرار بود- به ناگزیر- جهان باشکوهشان را نابود کنند. گفت : شاید نام روزگار ما همین باشد؛ به دست آوردن و از کف دادن…

بیگ اسلیپ و حوض نقره برگزار می‌کنند:

2010-11-21T22:24:00.001+03:30

کارگاه نوشتن خلاق (دوره آذر)

مدرس: سروش روحبخش

تعداد جلسات : چهار جلسه سه ساعته

زمان جلسات: سه‌شنبه‌ها ، یک تا چهار بعد از ظهر

هزینه : پنجاه هزار تومن

محل برگزاری : نشر حوض نقره. ایرانشهر، ضلع شرقی پارک هنرمندان، بین کوچه اردلان و بیژن، بن‌بست شادی

زمان آغاز کلاس: سه شنبه 16 آذر

برای ثبت نام یک ایمیل خالی به bigsleep.workshop@gmail.com بفرستید

به علت محدودیت کلاس، اولویت با ترتیب ثبت‌نام خواهد بود

پلان B …یا چگونه از حمله ناگهانی زامبی/روح/خون‌آشام/ شیطان زنده بمانیم؟

2010-11-19T14:56:00.004+03:30

من همیشه برای اجرای پلان B آماده‌ام. آدمیزاد نمی‌داند ممکن است چه اتفاقی برایش بیفتد. مثلن چهل متر طناب که سرش به جای امنی وصل شده و زیر تخت حلقه شده و در مواقع لزوم سر دیگرش از پنجره بیرون پرت می‌شود یکی از پلان‌های B محبوبم است ( گرچه این که می‌توانم آیا به سلامت چند طبقه را مثل کوماندوها با طناب پایین بیایم خودش مسئله دیگری است) سیل، زلزله یا حمله دزدی دیوانه کمترین چیزهایی‌ست که نگرانش هستم. تازگی مچ خودم را در حال آمادگی برای وقایع آخرالزمان گرفته‌ام. زمانی که زامبی‌ها تهران را بگیرند،‌ همه شیاطین به زمین سرازیر شوند و وامپیرها روی سرمان هوار می‌شوند. حالا تو بگو دیوانه یا خرافاتی‌ست. تاریخ ( یا دست کم هالیوود) ثابت کرده خرافاتی‌ها احتمال نجات‌یافتن‌شان بیشتر است. فرش‌میت‌ها آنهایی هستند که دارند این را می‌خوانند و پوزخند می‌زنند.

خب از کجا شروع کنیم؟

ورودی‌ها :

نگران ورود وامپایرها نباشید. آنها برای ورود به ملک شخصی باید حتمن اجازه صاحبش را داشته باشند.(بیایید دعا کنیم در مورد املاک اجاره‌ای هم جواب بدهد) بنابراین اگر یک آقا یا خانمی که صدای فش‌فش از خودش در می‌آمد و دندان نیشش بفهمی نفهمی کمی دراز بود آمد دم در و با شیرین زبانی خواست دعوتش کنید، فقط در را ببندید. وامپایرها می‌توانند هیپنوتیزم کنند، بنابراین به چشم‌هایشان نگاه نکنید. در مورد خانم‌ها که اصلن به هیچ‌جایشان نگاه نکنید.دنیا پر از خون‌آشام مونث است که هیکل خانم مونیکا بلوچی را دارند و تذکرات گشت ارشاد را جدی نمی‌گیرند. بنابراین فقط در را ببندید و تمام.

در مورد زامبی‌ها وضع کمی سخت‌تر است. آنها گرچه خنگ‌اند و بلد نیستند با سنجاق سر قفل در را باز کنند، اما متاسفانه گله‌ای حمله می‌کنند و خدا می‌داند که هیچ دری جلودار یک گله زامبی گرسنه که خودشان را می‌کوبند بهش، نیست. بنابراین به قفل و کلید کامپیوتری‌تان ننازید. از این حفاظ‌های فلزی بگذارید و یک کمد سنگین آنقدر نزدیک در ورودی داشته باشید که بشود در موقع لزوم با کمی جابجا کردنش جلوی در را پوشاند.

اما شیاطین. آنها حیله‌گرترین مهمان‌های ممکن‌اند. نه اجازه می‌گیرند نه در جلوشان را می‌گیرد. باید یک خط پرو پیمان نمک جلوی ورودی‌ها – و پنجره‌ها- بپاشید( کاری که من مجبورم هر شب قبل خواب انجام دهم) مراقب باشید این خط نمک جایی شکستگی نداشته باشد و ممتد باشد. با این حال چون تولید طوفان و باد یکی از تخصص‌های شیاطین است، دعا کنید مثل گرگ بد گنده فوت نکنند تا نمک‌هاتان را باد ببرد ( نمک را از نان‌خشکی‌ها بگیرید که اگر باد برد دلتان نسوزد) بنابراین راه دیگر را هم محض اطمینان امتحان کنید. تله شیطان.

در این روزگار اگر می‌خواهید زنده بمانید باید بتوانید شکل بالا را از امضاءتان سریع‌تر بکشید. تله شیطان، شکل ناقصی از مهر سلیمان است. روی همه نوچه‌های لوسیفر جواب می‌دهد. نقش انسان ( ستاره پنج پر) در میان و نام پنج فرشته مقرب در مقام نگهبان. شیاطین نمی‌توانند این نشان را دور بزنند. بنابراین ترکیب آن با میزان متنابه نمک می‌تواند شما را تا حدی از یک حمله شیطانی در امان دارد. به این در نمونه توجه فرمایید:

در مورد ارواح کاری از دستتان برنمی‌آید. آنها مثل چارپا سرشان را می‌اندازند پایین و می‌آیند تو و چیزی جلودارشان نیست.

مقاومت، مبارزه:

صلیب را فراموش کنید. تاثیر صلیب مال زمانی بود که مسیحیان بیشتری بهش اعتقاد داشتند. الان خیلی روی تاثیرش حساب باز نکنید. نقاط ضعف خون‌آشام یکی نقره است و دیگری نور خورشید. پس یک گردن‌بند یا دست‌بند نقره همراهتان داشته باشید. از آنجایی که در خانه اغلب ما شات‌گانی که گلوله‌هایش مرمی نقره داشته باشد، پیدا نمی‌شود به زنجیر‌های بلند نقره قناعت کنید. زنجیر نقره‌تان دست ‌کم باید یک و نیم متر باشد که بتوانید ازش به عنوان شلاقی کارآمد استفاده کنید. نگران نازکی‌اش نباشید چون خون‌آشام‌ها قدرت پاره کردنش را ندارند. وسیله کاربردی‌تر البته یک چاقوی نقره است ولی نمی‌دانم چاقوی نقره را دقیقن از کجا می‌توانید بخرید( من یکی برای خودم سفارش دادم) لابد می‌دانید که خون‌آشام‌ها فقط در یک صورت می‌میرند، قطع شدن سر یا فرو شدن تیرک چوبی/نقره به قلب.از آنجایی که می‌دانم شما هم مثل من دل قطع کردن سر ندارید به راه دوم می‌پردازیم؛ یک سلاح کاربردی: Horton Tacoma Trac - 150 Crossbow

بله آقای اینانلو، می‌دانم شما این را می‌شناسید. بگذارید برای بقیه بگویم که این تفنگ شکاری اساطیری از زمان ون‌هلسینگ مرحوم تا کنون یکی از سلاح‌های محبوب شکارچیان خون‌آشام هم بوده. قیمت این سلاح در بازار جهانی حدود دویست سیصد هزار تومن است که خدا می‌داند برای زنده ماندن از چنگ یک خون‌آشام تشنه، رقم زیادی نیست. می‌ماند تهیه نیزه چوبی مناسب که باید با کمی ابزار نجاری و زمان گذاشتن روزی تعطیل و آرام درست‌شان کنید. یادتان باشد نشانه گرفتن جایی غیر از قلبشان وقت تلف کردن است.

زامبی‌ها فقط با انفجار کله‌شان است که می‌میرند. همچنان که می‌دانیم از آنجایی که اعطای مجوز نگه‌داری شات‌گان به قصد دفاع برابر حمله زامبی‌ها خیلی رایج نیست. از ترکیب دسته بیل و قدرت بدنی استفاده کنید. دسته بیل را می‌شود از همه مصالح فروشی‌های معتبر خرید. قدرت بدنی هم به طور جنرال برای زنده ماندن در برابر هر حمله‌ای لازم است. شایعه‌ای در مورد زامبی‌ها وجود دارد و آن این است که اگر فکر کنند مثل خودشانید کاری به کارتان ندارند. بنابراین محض اطمینان روزی یک ربع جلوی آینه ادای زامبی در بیاورید و یک کیف کوچک لوازم آرایش و گریم همیشه پر شالتان باشد. هیچ معلوم نیست ، شاید دو روز دیگر مجبور شوید برای زنده ماندن آب از دهانتان سرازیر شود و در خیابان همراه یک گله خرناس بکشید و بلنگید.

در برابر ارواح و شیاطین می‌توانید از سلاح های مشترکی استفاده کنید: نقره و نمک. چاقوی نقره که برای مبارزه برابر خون‌آشام استفاده کردید یادتان هست؟ یک علامت دام شیطان روی قبضه‌اش رسم کنید و بصورت چند منظوره مقابل شیاطین هم ازش استفاده کنید. این شکلی:

نمک هم برای تاراندن ارواح موثر است. گرچه راه حل کامل برای خلاصی از شر ارواح انتقام‌جو با نمک‌سود کردن و سوزاندن جنازه آنهاست. ولی خب پیدا کردن جنازه یک روح وحشی که به آدم حمله می‌کند کار ساده‌ای نیست، بنابراین شما به همان مقاومت کردن قناعت کنید.

آب مقدس می‌گویند روی شیاطین تاثیر دارد. بهتر است با تردید این شیوه را استفاده کنید، اگر صلیب روی وامپایرها و برنامه” از تو می‌پرسند” روی میزان بزهکاری در ایران موثر بود ، قطعن این یکی هم موثر خواهد بود. سریع‌ترین راه تولید آب مقدس ( با خلوص پایین) هم چنان‌که می‌دانید هم‌زدن آب معمولی با صلیب نقره است. خود دانید.

اما در مورد فراری دادن شیاطین از بدن تسخیر شده. راستش را بخواهید در مورد متون مورد استفاده در مراسم جن‌گیری اختلاف نظر زیادی وجود دارد. گرچه اغلب سر ذکر بند‌هایی از مزامیر به زبان لاتین تفاهم دارند. برای دیدن نمونه‌ای از این متن‌ها می‌توانید اینجا را بجورید. از آنجایی که منبع موثقی درباره تاثیر مراسم زار بر شیاطین نداریم، بد نیست محض اطمینان دمام و دهل هم دم دست داشته باشید. یا شیاطین به دست شما بیرون پرت می‌شوند، یا شما توسط همسایگان‌تان.

×××

خب ، اگر تا اینجای مطلب را خوانده‌اید تبریک می‌گویم. شانس نجات شما در آخرالزمان بسیار بیشتر از باقی رفقایتان است که به هیولاهای اعتقاد ندارند.

با این حال دشمن دیگری برای همه‌مان باقی مانده که متاسفانه هیچ راهی برای رهایی از او نمی‌دانم. او با شما هم‌دلی می‌کند، حتی ممکن است پیشنهاد بدهد با هم بروید شکار زامبی. او معمولن سفید می‌پوشد و یک تور پروانه‌گیری دستش دارد و کت چپه تن آدم می‌کند. او تا کنون بسیاری از همقطاران همیشه آماده ما را شکار کرده و متاسفانه قوانین موجود دست او را در شکار ما باز می‌گذارد. طلسم و نقره و نمک بر او سازگار نیست.

آنها به خودشان می‌گویند مامور تیمارستان. از آنها حذر کنید.

coming soon: شبهای هولمز خوانی

2010-11-18T20:29:00.001+03:30

«صندلی ات ر اجلو بکش و ویلون مرا بده ،چون تنها مسأله ای که هنوز باید حل کنیم این است که چطور این سر شب های غمبار پاییزی را به شکل دلپذیری به سر آوریم .»
خطاب به واتسون ....در پایان قصه اشراف زاده مجرد

و شبهای غمبار زمستان را چطور به شکل دلپذیری به سر آوریم؟

قرار است بنشینیم دور یک کرسی عظیم الجثه و هولمز بخوانیم. هات چاکلت و تنقلات بخوریم و بی‌خیال دنیای پشت در فقط از هولمز صحبت کنیم. ویلون بلد‌هامان به یاد 221B خیابان بیکر خواهند نواخت و پیپ‌کش‌ها برای یک بار هم که شده اجازه دارند در محیط مسقف از زندگی لذت ببرند. مبنای خوانش‌مان ترجمه‌های امامی فقید خواهد بود و زمان اجرای این گردهمایی هفتگی احتمالن غم‌انگیز‌ترین شبهای هفته. مثل جمعه شب یا دوشنبه شب. اگر جور شد یک آقای کلاهدوز مهربان هم می‌آید دور سر همه‌مان را اندازه می‌گیرد و برای هر کدام یک کلاه هولمز مرغوب خواهد دوخت. ما همراه شوالیه تنهای بیکر استریت به جنگ ملال خواهیم رفت…

این یک پیش‌آگهی است. اگر سر ذوق‌تان آورده می‌توانید کامنت بگذارید و بگویید دوست دارید این مجلس هفتگی هولمز‌خوانی چطور باشد؟( کوکائین را فراموش کنید! هر کار هولمز کرد که آدم نباید بکند!) همچنین بسیار کمک‌حال خواهد بود اگر بنویسید برای اشتراک سه ماهه در چنین شبهایی حاضرید تا چقدر هزینه کنید؟

اگر همه چیز جور شود به ریش این زمستان خواهیم خندید. منتظر آگهی بعدی باشید…

کابوس عبوس در خیابان اِلم

2010-11-13T00:19:00.001+03:30

اگر طرفدار سری کابوسی در خیابان اِلم نیستید خواندن ادامه این متن ممکن است برایتان کسالت بار باشد. ولی اگر فن ماجرا باشید می‌دانید که کابوس تازه‌ای نمایش داده شده و ما شیفتگان کابوس باید کمی با هم خلوت کنیم و درباره این یکی قسمت حرف بزنیم.

هر چه این آقای جکی در نقش رورشاخ فیلم واچمن خوب بود، برای فردی کروگر چیز چرندی از آب درآمده. تمام مزه فردی به دماغ گنده و دهن پیرزنی و مسخره‌بازی‌هایش بود. حالا این آمده از فردی یک لولوی صدا کلفت عصبی ساخته که در یک دوجین فیلم دیگر هالیوودی هم – گیریم بدون کلاه و دستکش چنگکی- پیدا می‌شود. یعنی همه باید برویم یه جایی را امضا کنیم رابرت نازنین را برگردانند.

تماشای کابوس‌ها برای اهلش سه تکه یونیک دارد که منتظر تماشاش هستند. یکی آن لحظه‌ای که شخصیت‌ها تفاوت بیداری و خواب را درک نمی‌کنند و مخاطب ناگهان از دیدن فردی وسط کلاس درس مثلن غافلگیر می‌شود. دوم شیوه‌های سورئال فردی برای انتقامجویی‌ست و سوم مسخره‌بازی‌های خود فردی. در این فیلم جدید هیچ‌کدام به سلامتی حضور ندارند. برای این که خیالمان از کابوس بودن صحنه‌ها راحت شود سر به زنگاه نورهای سرد فلش می‌زنند. فردی‌اش چندان بویی از خلاقیت نبرده و با همان دست چاقویی‌اش شتلق می‌زند آدم‌ها را ناکار می‌کند و بدتر از همه این که زیادی جدی است. بینی گنده رابرت انگلند به فردی جلوه مضحکی داده بود که در کنار خون‌پاشی و قصاوت لحظه‌های گروتسک درجه یک خلق می‌کرد. این فردی تازه با آن دماغ قلمی و صورت تکیده رنج‌کشیده‌اش اصلن گروتسک حالی‌اش نمی‌شود.

یک‌بار دیگر با هم مرور کنیم مجموعه از کجا شروع شد و این یکی فیلم چندمیش است:

کابوسی در خیابان اِلم ( 1984)

والدین بی مسئولیت و نوجوانانی که در خواب می میرند
فیلم وس کریون به سرعت کالت شد.صحنه های سورئال و قاتل شوخ سادیست از ویژگی هایی بود که بعدها در بسیاری از فیلمهای مشابه مورد تقلید قرار گرفت
... وتازه جانی دپ اولین حضور سینمایی اش را در این فیلم تجربه می کند
در نقش پسر جسوری که نیمه های فیلم به تلی از روده بدل می شود

کابوسی در خیابان اِلم 2 : انتقام فردی ( 1985)

قدرنشناسی کامل نسبت به فیلم اول

کابوسی در خیابان اِلم 3 : جنگجویان رویا ( 1987)

همپای فیلم اول، یکی از درخشان‌ترین‌های مجموعه. ترکیبی از کتابهای کاستاندا و نقاشی‌های دالی

کابوسی در خیابان اِلم 4: استاد رویا ( 1988)

اسلپ‌استیک بی‌مزه به علاوه چند صحنه دیدنی

کابوسی در خیابان اِلم 5: بچه رویا (1989)

رقیب سرسخت فیلم دوم در کسب عنوان چرند‌ترین کابوس

مرگ فردی: واپسین کابوس ( 1991)

سرگذشت پیچیده و عبرت‌انگیز فردی کروگر

کابوس تازه وس کریون ( 1994)

یکی از سیاه‌ترین و پیچیده‌ترین کابوس‌ها

فردی مقابل جیسون (2003)

جیسون سایکوی ساکت غول‌پیکر مجموعه جمعه سیزدهم مقابل فردی لوده حراف، قصه نو و کابوسی مفرح

کابوسی در خیابان اِلم ( 2010)

چرا ساخته شده؟

این 9 فیلم تازه نسخه‌های سینمایی‌ اِلم استریت است. وگرنه غیر از این که شخصیت فردی مهمان سریال‌های دیگر هم بوده ( از جمله اپیزودی در سیمپسون‌ها!) چند سریال تلوزیونی هم براساسش شاخته‌ شده که گویا چندان هم ناموفق نبوده‌اند ( اگر کسی داشت و دستش رسید بی‌نصیب نگذارد ما را) . لیست کامل فیلم و سریالهایی که فردی کروگر در آنها نقش داشته اینجا ببینید. برای هر خرده ریز دیگری هم از کابوس‌ها لازم داشتید ( از فیلمنامه گرفته تا محموعه عکس‌های پشت‌صحنه و نماهای حذف شده) بروید اینجا را بجورید.

مادر مکرمه آقای جعفر

2010-11-11T12:38:00.001+03:30

1 یکی هست که می‌گوید:” راستش، آقای جعفر ،چه طور بگم، یک دودی دیدم در پشت‌بام شما، روم به دیوار، انشالله که اجاق همسایه باشد، ولی یک صدای ضعیفی هم بود، مثل جیغ مادر مکرمه‌تان، نه احتمالن اشتباه شنیدم، درست نیست این حرفها، حالا می‌گویم محض احتیاط، نه این که نگران شوید، محض احتیاط یک زنگی بزنید 125، خدای نکرده مشکلی چیزی نباشد. نیست انشالله.”

2 حالا در نثر نویسی هم همین‌طور است. کسانی که تازه نوشتن را شروع می‌کنند مثل همان آدم تعارفی هستند که می‌خواهند خبر آتش‌سوزی بدهند، به قدر حاشیه می‌روند و کلام را می‌پیچند که نه می‌فهمی منظورشان چیست، نه تاثیر می‌گذارد. یکی از دلایلش البته می‌تواند روزنامه‌خوانی باشد. هنوز که هنوزه - با وجود همه تغییرات- خبرنویسی ایرانی ریشه در نثر مبتذل قجری دارد. دایره لغات محدود و بی‌مایه، لقب‌سازی‌های متملقانه و مغلق‌نویسی‌های بی‌دلیل. کسی که تازه نوشتن را شروع می‌کند فکر می‌کند برای درست یا فصیح نوشتن باید با همان نثر منشیانه قجری بنویسد و حرفش را پشت هزار لذا و فلذا و می‌باشد، بگوید.

3 آدم‌ها بعد مدتی که هم بیشتر نثر خوب می‌خوانند، هم در مقام خواننده هوش و حواسشان جمع‌تر می‌شود می‌فهمند که چطور و چرا باید بجای مونولوگ‌کسل‌کننده نفر اولی ، صاف زد به خال .

4 اینها البته حکم کلی نیست. مثلن ایشی‌گورو در بازمانده روز آگاهانه همان ادبیات مثلن اتوکشیده رسمی را می‌گذارد در دهان شخصیت‌اش که یک سرپیشخدمت قدیمی است.

5 درک ماجرا ساده است. مجبور نیستید از کلیشه‌ها پیروی کنید. مجبور نیستید لقمه را مدام دور سرتان بچرخانید.

6 اگر بوی آتش آمد و مادر بخت‌برگشته جعفر هنوز داخل خانه بود، دست‌دست نکنید. داد بکشید: جفعر ننت سوخت!

میمون پشمالو سخن می‌گوید

2010-11-08T23:09:00.001+03:30

1 بعضی چیزهای قدیمی‌ست. چیزهای قدیمی را نمی‌شود راست و ریست کرد. نمی‌شود برایشان درمان پیدا کرد. آمده‌اند که خواب ما را پریشان کنند.درباره کشفیات آقای داروین حرف می‌زنیم. درباره میمون پشمالوی رام‌نشدنی که در کت‌شلوار و تی‌شرت‌ و جین و فرهنگ و هنر گیر افتاده.

2 بوی کباب قدیمی‌ست. بوی گوشت روی آتش خاطره‌ای را تحریک می‌کند مربوط به اولین غذای گرم بشر. با معیارهای میمون پشمالو چیزی فراتر از خوشمزه. فراتر از شگفت‌انگیز. گرچه بعدها چیزهای بهتری مثل ماکارونی یا حتی نیمرو اختراع شدند، اما اولین بوی رویایی غذا از خاطره بشر پاک نشد. همین است که بوی دنبه آتش‌دیده، شبهای جمعه، حتی مردمان سیر را خوابگردانه به خود می‌خواند. بوی نان قدیمی‌ست. برای اشتیاق‌انگیزی‌اش نمی‌شود دلیل و منطق جور کرد. یادی‌ست از اولین فرآوری خوراکی. بدل کردن گندم به چیزی دیگر. مگر می‌شود خاطره این بو را از دماغ بشر زدود؟

3 همین‌طور رغبت مردان به زنان‌ پهن‌سرین. راحت می‌شود حدس زد که سرین پهن زنان ، نشان زهدانی فراهم‌تر بوده. انگار با تولید نسل هماهنگ‌تر بوده. احتمال مرگ و میر بچه کمتر می‌شده. حالا گرچه با وجود امکانات پزشکی ظاهرن نباید مردی نگران ابعاد رحم جفتش باشد، اما آن خاطره قدیمی هنوز هست. یا سینه‌هایی که وقتی درشت‌تر اند یعنی بچه بهتر قرار است تغذیه کند. یعنی بچه از بی‌شیری نخواهد مرد. گرچه باز در روزگار سرلاک و شیرخشک ترس گرسنه مردن بیهوده است. یا مردان عضلانی بلند قد احتمالن در زمانه خشنِ کهن، شانس بیشتری برای زنده مانده داشته‌اند. آنها می‌توانستند از خانواده – یا قبیله- مقابل پلنگ درازدندان و گراز صحرایی محافظت کنند. و مردان کوتاه قامت بیچاره احتمالن اغلب اوقات بین فک گراز آنقدر جیغ می‌زدند تا ناکار شوند. زنان قدیم این‌ها را دیده‌اند. و امروزه روز گرچه شغال و گراز و ببر زیاد بین آدمیان نمی‌پلکند و شیوه مبارزه برزیلی و کنگ‌فو معیار قد را در زورآزمایی بی‌معنی کرده است؛ اما چشم‌ترس‌خورده زنان- بی آنکه خود بدانند- همچنان بای‌دیفالت مردان بلند قد را ترجیح می‌دهد.

4 این لذت‌های توجیه ناپذیر قدیمی دنبال چه می‌گردند؟ چرا هنوز ول کن مانیستند؟ چرا اینقدر بی‌دلیل نیرومند و عمیق‌اند؟

5 بقا. هم خاطره بوی نان ، هم عضلات مردانه، هم سرین‌درشت زنانه همه یک جا را نشانه رفته‌اند: بقا. بقا یعنی تو بمانی. یا دست‌کم تخم و ترکه‌ات. یا حتی اگر این نشد گونه‌ات. اینجا آقای داروین می‌آید و کنار ما می‌نشیند. همچنان که یک قرن پیش فرموده بو:د قوی‌تر می‌ماند، ضعیف‌تر نابود خواهد شد. تا اصل تنازع بقا هست، همه فلش‌های قدیمی سمت بقا را نشانه خواهند رفت.

6 چرا دنبال پول می‌گردیم؟ که رفاه داشته باشیم. چرا رفاه داشته باشیم؟ گرچه طنین این سئوال ابتدا کمی احمقانه به نظر می‌رسد. اما کمی مزمزه‌اش کنید. به این فکر کنید که مگر سطح کیف کردن آدمی از زندگی چقدر است؟ مگر همه چیز چقدر باید بیشتر و بزرگتر باشد تا آدمیزاد کیف کند؟ به تعدادی از کیف‌هایتان فکر کنید.ما با این همه نگرانی دنبال رفاه هستیم؟ پشت این بیشتر و بزرگتر و قوی‌تر کدام ترس را داریم پنهان می‌کنیم؟… چرا رفاه داشته باشیم؟

7 ترس از انقراض. حساب بانکی بزرگتر، خانه بزرگتر، قدرت بیشتر، تنعم از لذات، همگی همچنان همان هدف قدیمی را نشانه رفته‌اند: بقا. قدیمی‌ترین غریزه بشر. اینها گارانتی بقای ماست. اینها ضمانت می‌کند با به زودی منقرض نخواهیم شد. ما همچنان از انقراض می‌ترسیم.

8 درويشی به نزد پادشاه رفت. پادشاه به او گفت: ای زاهد. درويش گفت: زاهد تويی. گفت: من چون زاهد باشم که همه دنيا از آن من است. گفت: نی. عالم را من گرفته‌ام اين تويي که به لقمه‌ای قانع شده‌ای.

9 بیایید از تفسیر رایج‌اش بگذریم. ..تخیل کنیم که اگر ما همه دویدنمان بابت بقا‌ست پس دونده‌هامان بر بقایشان نگران‌ترند. پس درویشان اپیکور مذاق، چنان بر بقای خود مطمئن‌اند( یا دست‌کم از انقراض خود نمی‌هراسند) که خراب و کولی می‌پلاسند. و پادشاهان خود را چنان لب مرز نابودی می‌بینند که حتی فرمانروایی بر مملکتی ،با همه مردمانش، آرامشان نمی‌کند.

10 شاید نتوانیم بر جاذبه‌های قدیمی یا هدف غایی همه این سگ‌دوزدن‌ها و پوزار کشیدن‌هامان غلبه کنیم. اما دانستنش دست کم این حسن را دارد که از شر بسیاری افسوس‌ها رهایمان می‌کند. در مقابل بسیاری از ناکامی‌ها واکسینه‌مان کند. و

به قدری دم‌مان را گرم نگه دارد که وسط یک سربالایی هول‌آور زندگی بتوانیم بایستیم و سر بالا کنیم و نگاهی کنیم به دور و بر و …پقی بزنیم زیر خنده.

تیم کرسی‌ها

2010-10-31T11:51:00.001+03:30

1 مردم دنیا دو دسته‌اند؛ آنها که سرما را دوست دارند و بقیه -که من در تیم‌ آنهایم.

2 اوایل وقتی کسی می‌گفت از آمدن پاییز خوشحال می‌شود فکر می‌کردم سر به سرم می‌گذارد. مگر می‌شود کسی سرما را ، صبح ابری را ، کدو را ، اعداد فرد و سریال یوزارسیف را دوست داشته باشد؟ بعد دیدم که جهان جای عجیبی است. می‌شود.

3 طی سالها تعدادی از بهترین دوست‌هام در شمار کسانی شدند که عشق نیمه دوم سال‌اند. پس متاسفانه دستم بسته است که کمی سر به سرشان بگذارم. ولی درباره احساس خودم می‌توانم بگویم.

4 سال دو فصل دارد. تابستان و زمستان. نیمه اول سال که خورشید پیداست ، تابستان است. باقی‌اش زمستان. اگر مشکلات معاش اجازه می‌داد من برای نیمه‌های دوم سال‌ام برنامه‌ای هیجان انگیز تر از خیس شدن زیر باران دارم.

5 اول از تابستان شروع کنیم. من اعتراف می‌کنم تمام روزهای بالای چهل درجه که عرق از هفت چاک مردمان سرازیر است و بحث خواهر و مادر آفتاب داغ، من گرچه قیافه غرغرو به خودم می‌گیرم ولی در دلم دارد شهرام شپ‌پره با صدای دالبی سراند پخش می‌شود. یعنی اگر تصوری از آرمانشهر باشد همین است. که آفتاب همیشه باشد.که ظهرش صدای هومم کولر همه صداها را در خودش می‌بلعد. و همه مثل مگس‌های لاجان کنار شربت‌های سکنجبین و لابلای ملحفه‌های رنگی، خس‌خس خواب عمیق مي‌کنند.بعدش تو بیدار بمانی و کتاب بخوانی. تن تن در واقع. تن تن ساخته شده برای ظهر تابستان. خواندن هر صفحه را هم ده دقیقه طول بدهی که تمام نشود. که خورشید ساعت 10 شب اینها با ناز غروب کند- گاهی تا 11 حتی این پا آن پا کند- همه در هم وول می‌خورند و شهر زنده است. مردم بلال می‌خورند و غر می‌زنند و بدمینتون بازی می‌کنند در پارکها. شب هم که می‌رسد که شب نیست. شب تابستان است. آدم خوابش نمی‌برد. زندگی دوم تازه آغاز می‌شود. این بهشت موعود من است.

6 زمستان. ولی زمستان. برف و باران را دوست دارم مشروط بر این که مثل تبلیغ چای گلستان (یا ایران رادیاتور؟) در خانه گرمی نشسته باشی و درباره بلورهای برف خیال‌پردازی کنی. مجبور نباشی وسط یک بارندگی ساعت هفت شب خودت را در تهران از نقطه‌ای به نقطه‌ای برسانی. یا منت تاکسی‌ بکشی. گرچه حتی در خانه هم که باشی با غروب خون‌ریز ساعت چهار بعد از ظهر کاری نمی‌شود کرد. هر روز می‌شود عصر جمعه. شب، شهر را با خنده‌های ولو و آدم‌های بی‌خیالش زنده زنده می‌خورد. پارک‌های شهر ساعت 9 شب می‌شود امپراطوری مواد فروش‌های خرده‌پا و دزدان گرسنه و پااندازهای بخت‌برگشته. همه دلخوشی‌شان می‌شود یک سریال چرندی که لابد ساعت 10 شب پخش می‌شود. و وسط یخ‌بندان کی حوصله دارد شال و کلاه کند و به دیگری سر بزند. شب‌های زمستان بوی شلغم پخته و بخور و دوا می‌دهد.بوی پیری و بیماری و مرگ. اگر جهنمی برایم قابل تصور باشد، جایی‌ست که همیشه زمستان است.

7 برای سر کردن ایده‌آل زمستان چند برنامه عالی دارم. اولیش خواب زمستانی‌ست. یعنی از اوایل پاییز بخوابم تا زمان چه‌چه بلبل‌های بهاری. یا دست کم تا روز ملی شدن صعنت نفت. متاسفانه -چنان‌که می‌دانید-هنوز بیولوژی بشر آن قدر تکامل نیافته که آدم بتواند 180 روز بی وقفه بخوابد. در این زمینه البته با اتکا به نظریه تکامل امیدوار و چشم‌به راهم و روزی را می‌بینم که ژن‌های ما جهش پیدا می‌کند و برای حفظ گونه‌مان مثل خرس‌ها، نیمه دوم سال را یک جا می‌کپیم. ولی با همین امکانات دم دست…

8 برنامه دیگرم – که روزی در همین زندگی اجرایش می‌کنم- این است که نیمه‌ تابستانی سال دو برابر کار می‌کنم و نیمه زمستانی سر کار نمی‌روم. در واقع نیمه زمستانی هیچ‌جا نمی‌روم. نقشه‌ ام این است. علم کردن یک کرسی بزرگ مقابل تلویزیون. کرسی که رویش لحاف رنگی‌چل تکه دارد و پای همه دوستانم زیرش جا بشود. تشک‌ام را همانجا می‌اندازم.لپ‌تاپ و اینترنت پر سرعت کنار دستم. تمام سریال‌های بالای نه ستاره- آی‌ام‌دی‌بی- چون کوهی کنارم. یک دوجین کتاب خوب پلیسی سمت دیگر.بساط هات‌چاکلت و اینها پهن و من از تاریخ یکم مهر آنجا مستقر خواهم شد تا 29 اسفند.برای امور واجب خودم را به نقاط استراتژیک آپارتمان می‌رسانم و بس. هر شب هم شب‌یلدا است. مهمانی می‌دهم و می‌نشینیم و دور کرسی شعر می‌خوانیم. می‌ماند مشکل زخم بستر که آن هم مشکلی نیست. نیمه اول سال چون خیلی کار کرده‌ام و خرجم الان کم است، پولم می‌رسد یک ماساژور حرفه‌ای استخدام کنم، هفته‌ای یک بار مشکلات ناشی از 180 روز یک جا خوابیدن را رفع و رجوع کند.( بی‌خود درباره بعدش خیال‌پردازی نکنید. کافه تعطیل است..)

9 بله. و من یک روز این برنامه را پیاده می‌کنم و شما زمستان دوست عزیز را، شما عاشق دلخسته باد پاییزی را وارد تیم خودم می‌کنم. کافی‌ست دور کرسی شکلات داغ به خوردتان بدهم و شرلوک هولمز بخوانم برایتان و قصه‌های عجیب بی سر و ته تعریف کنم. تا شما هم وارد تیم کرسی‌ شوید. بعدش؟ عمو داروین را یادتان رفته، اگر همه‌مان با هم یک چیز را بخواهیم حتمن یک جور جهش و تکامل و اینها رخ می‌دهد. نژادمان اصلاح می‌شود. تمام تابستان قل‌قل می‌زنیم و شادیم. اول مهر همه با هم می‌خوابیم…با رعایت فاصله.